Ida (2013)

Fraai. Het meesterwerk dat je zou verwachten gezien de ontelbare prijzen en nominaties die deze film in de wacht heeft gesleept heb ik niet direct herkend, maar toch is het wel een aangename film, en wie weet komt dat meesterlijke bij een tweede kijkbeurt wel naar voren.

De film verloopt rustig en zonder al teveel dialogen. Soms voelt de film leeg aan, maar dat past prima bij de leegte die de hoofdrolspelers ervaren. En in die leegte kom je in genoeg zaken tegen die niet uitgesproken worden, zoals de oude wonden uit het verleden, eenzaamheid/personages die op zichzelf zijn aangewezen (eigelijk zijn alle personages op zichzelf aangewezen, Ida, haar tante, de stervende man in het ziekenhuis, zijn zoon die een moeilijke beslissing nam en daarmee moet leven), en de 'zin van het leven' (buiten het klooster), iets wat Ida's nieuwsgierigheid wel weet te wekken maar waarvan ze weer het klooster invlucht zodra ze de inhoud en sleur van dat leven ontdekt.

In die zin lijkt leegte een rode draad in de film. Het geeft de film nogal een pessimistische kijk op het leven, maar wel een kijk die bij de film past. 3,5*

Bij vlagen verbluffend mooi gefilmd, indrukwekkende acteerprestaties. Pareltje.

Een mooie drama film...

Prima verhaal...

Prima acteerwerk...

Goed kwaliteit beeld, alleen 4:3...

Zwart beeld (mooi scherp HD)...

Prima achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Uiterst sobere, zwart-wit film, met geslaagd camerawerk dat erin slaagt heel suggestief te zijn daar waar het hoofdpersonage in overweging is over haar eigen bestemming in het leven en terwijl ze ook het avontuurlijke van haar zoektocht met haar totaal verschillende tante meemaakt.

Erg pessimistisch ook, evenals het beeld dat opgehangen wodt van het intrieste Polen.

Mooie slotscènes;

Inderdaad. Een gemiste kans op behoorlijk wat fronten wat mij betreft. Enerzijds blijft het verhaal compleet op de achtergrond, anderzijds is de dramatische ontwikkeling miniem door de uiterst afstandelijke manier van filmen. En de soms prachtige fotografie helpt daarbij niet om de film naar een hoger niveau te tillen. Geen sterke beurt van Pawel Pawlikowski. 2.5*

Mij leek het dat enkel in het laatste shot de camera niet op vaststond. ik denk dan meteen dat de regisseur daarmee iets wil bedoelen. Iemand een interessante suggestie of interpretatie daaromtrent? Kan ook zijn dat ik fout ben natuurlijk.

Klopt, dat laatste shot is erg opvallend. Er zijn volgens mij twee interpretaties mogelijk:
1. Ida vlucht naar het klooster uit angst voor het echte leven, en het shot accentueert haar angst/stuurloosheid. "Ich ruf zu dir Herr Jesu Christ"...
2. Ida "offert" haar leven vrijwillig aan Christus en het shot accentueert de persoonlijke kracht achter deze keuze. "Ich ruf zu dir Herr Jesu Christ"...
Zoiets. Zie ook mijn recensie op de vorige pagina.

Ja, dat sluit denk ik aan bij m'n optie 2, met een iets ander accent. Zoiets lijkt me heel plausibel.

Niet echt mijn ding (te religieus gedoe ondanks prachtige cinematografie), hoewel ik erg geinteresseerd ben in Polen. Iemand een andere instapfilm in Poolse cinema?

Met een film van Kieslowski, Wojciech Has of Wajda kan je wel iets als je er je een beetje voor open wil stellen. Ik zie dat je Enter the Void in je top 10 hebt, dus je zou dat normaal wel aan moeten kunnen.

Sanatorium pod Klepsydra (1... van Wojciech Has, vond ik zeer sterk.

Ok. Zal ik dan wel eens zien, Przypadek zal mijn eerste poolse film worden, inhoud interesseerde me daar, is van een andere regisseur dacht ik.

Przypadek... met zo'n leuke poster ben ik er ook wel in geïnteresseerd.

Gaan we hem dan samen bekijken deze week Deal?

Leuk voorstel maar ik kan niets beloven. Heb al bijna 3 maand geen enkele film gezien, veel te druk op 't werk, maar het seizoen zit er bijna op (alhoewel ik dat een maand geleden ook al zei )

Mooi traag drama over zaken als spijt, eenzaamheid en rouwverwerking. Passend gefilmd in stemmig zwart/wit.

Uit de film spreekt een droefgeestige, deprimerende en kille sfeer. De zwart/witte toonzetting leent zich goed voor de accentuering van de zwaarmoedigheid. Het deprimerende winterse landschap met sneeuw en kale bomen geeft nog eens een extra lading. De film ademt desillusie en leegheid.

De diepere dimensie die de invulling van de personages aan een film kan geven, ontbreekt hier. De acteurs hoeven niet veel te doen. Is ook niet nodig. Ze bewegen in de depressie en de troosteloosheid. Ze zijn er onderdeel van. Ze beïnvloeden niet. Ze zijn aanwezig, maar niet bepalend. De emotie komt uit de beelden. Niet per sé uit de acteurs.

De camera houdt de personages veelvuldig laag in het frame. Ze nemen niet veel plaats in. Ze zijn aanwezig, maar worden bepaald door de omstandigheden, de omgeving ofwel het lot.

De mens beschikt niet.

Krachtig, maar deprimerend.

Was wat mij betreft wat té traag, en er had wat mij betreft wel wat meer uit gehaald kunnen worden. 2*

Een sobere nederige zwart-wit film. De maker heeft in elk geval oog voor mooie beelden. Wat vooral opvalt is de opvulling van het frame waarbij meerdere keren de personages onderaan in beeld komen, liefst nog in een hoek. Als een soort nederigheid. Ida's leven is er ook één zonder kleur. Niet dat ik religie meteen wil afschieten, maar ze kiest voor een nederig (om het woord nog maar eens te gebruiken) leven en heeft weinig oog voor de buitenwereld. Toch wat op aanraden van moeder overste gaat ze op zoek naar haar ouders. En komt zo in contact met de buitenwereld. Het mooie is dat de maker niet kiest voor een shockeffect. Het is niet zo dat Ida wereldvreemd is, maar dat is gewoon haar wereldje niet. De beelden met de landschappen of de omgeving met in 't klein de personages versterken dat beeld. Rust, sereniteit en zelfs wat onderdanigheid.

Ida had als personage nog meer aanwezig mogen zijn (figuurlijk dan) en ik mis toch nog enkele dingen die ik niet meteen kan duiden, maar verder is dit best een sterke film. Vooral mooi gemaakt.

Mooie rustige film die geleidelijkenwijs steeds interessanter wordt naarmate je meer over de hoofdpersonages te weten komt. Fraaie zwart-witfotografie ook. Gaf de film daarnaast wel een 'oude' uitstraling. Als ik nog nooit van de film zou hebben gehoord en iemand zou deze me laten zien zonder enige introductie en zonder geluid, dan zou ik bijna hebben gedacht dat het een Tsjechoslowaakse New Wavefilm zou zijn.

Pawlikowski speelt mijns inziens ook leentjebuur bij die buren, vooral de sprong uit het raam van de tante lijkt direct gekopieerd uit Daleká Cesta! 'Ida' als film èn personage deed me ook denken aan Tri Dcéry van Stefan Uher en de jongste dochter daarin .

Wel genoten, mede door de lekker korte speelduur en soms erg prettige soundtrack.

Wat betreft de theorieën van wibro en eRCee, ik heb nog een hele andere hypothese! Volgens mij is Ida gewoon lesbisch en realiseert ze zich dat na de vrijpartij (een proefballonetje) met de jongen definitief. En tja, wat moet je dan in die tijd en op die plaats waar homoseksualiteit totaal niet geaccepteerd was? Bij de nonnen kun je nog stiekem naar de andere nonnen gluren zoals in een eerdere scène al te zien is!

Het verklaart ook haar rare antwoord op de vraag van haar tante:

Wanda: Do you have sinful thoughts sometimes?

Anna: Yes.

Wanda: About carnal love?

Anna: No.

Wanda: That's a shame. You should try, otherwise what sort of sacrifice are these vows of yours?

De beeldschone Ida (Agata Trzebuchowska) wordt aan de vooravond van haar toetreden tot een nonnenorde gedwongen om contact te leggen met haar enige familielid. Tante Wanda (Agata Kulesza) is jarenlang actief geweest als procureur in strafzaken tegen de vijanden van het toenmalige communistische regime. Het onwaarschijnlijke duo blijkt een onopgelost familievraagstuk te hebben, ergens verborgen in de modder van het Poolse platteland. Waar WOII en communisme nog doorleven in de armoedige leefsituatie van de nukkige boeren, die er alles aan genegen zijn om hun weinige bezittingen met hand en tand te verdedigen, zelfs als die oneerlijk verkregen zijn tijdens de Jodenvervolging.

De Poolse regisseur zet de dubbelheid van 'the swinging sixties' neer met het stemmige zwart/wit en het beklemmende gebruik van kaders en camerahoeken, terwijl de bedompte atmosfeer soms doorbroken wordt met de opwindende jazz-sequenties. De grote ideologieën (nazisme, staatscommunisme, institutioneel christendom) zijn verdwenen of beginnen barstjes te vertonen, in de plaats komen liberale vrijheden als vrouwenemancipatie en vrije seks. Toch is het een tijd van verwarring waarin de oude machten nog aan de oppervlakte liggen, getuige bijvoorbeeld hoe de non in wording aangesproken wordt met het ontzag voor de Goddelijke autoriteit die zij mede representeert. Desalniettemin schuilen er juist in deze vroom ogende gelovige existentiële vraagstukken waarmee zij de status quo bevraagt.

Ik ben allergisch voor camerawerk waarbij halve hoofden zien, meer lucht dan object en waarbij hoofdpersonen op grove wijze in en uit het frame stappen. Die manier van filmen was in de Keystone-jaren van Chaplin nog geaccepteerd, maar sinds Griffith's Birth Of A Nation [1915] kan dat echt niet meer. Er is geen rechtvaardiging voor abominabel camerawerk, al zal de regisseur dezes daar wel een pretentieuze verklaring voor hebben. Het leidt af van het te onderkoelde verhaal van een aanstaande non die, met behulp van een tante, haar eigen oorlogsverleden ontdekt. Dat verhaal biedt wel mogelijkheden tot emotionele betrokkenheid, maar door het lage tempo en afstandelijk acteren blijft de emotie erg op de oppervlakte en is het ronduit verbazend dat deze film achteraf maar 82 minuten blijkt te hebben geduurd.

Mooi ingetogen drama in stemmig zwart-wit met goed spel van de hoofdrolspeelster, die met spaarzaam gebruik van mimiek en gebaren een overtuigende rol neerzet. Spijtig wel dat alle vooroordelen van het kijken van een film op TV werden bevestigd: een onmogelijk tijdstip, afleidende logo's pontificaal in beeld, ingekort en na het einde meteen afgekapt, de aftiteling tonen is kennelijk zonde van de tijd... Dat soort respectloosheid verwacht ik eerder bij de commerciëlen, niet bij de publieke omroep.

Dat het ingekort is, daar schrik ik wel een beetje van eerlijk gezegd (bij een speelduur van 82 minuten nota bene). De Belgische televisie toont altijd wel de volledige aftiteling. De BBC doet dat ook en laat daarnaast het logo uit beeld als ik me niet vergis.

Ja, dat verbaasde me ook, maar hij duurde toch echt maar iets meer dan 70 minuten. En dan noemen ze het ook nog Movies That Matter- kennelijk zijn ze ook weer niet zó belangrijk. Een logo kan ik normaal gesproken wel "doorheen"kijken, maar bij een zwart-wit film leidt een gekleurd logo wel ontzettend af. In mijn ervaring gaan de Belgen en Britten daar inderdaad doorgaans beter mee om.

Helemaal hatelijk als je er pas achter komt nadat je een film/docu gezien hebt. Weinig respectvol naar de kijkers.

Maar klopt het ook? In mijn tv-gids stond ie geprogrammeerd van 23.30 tot 00.50 uur; dat lijkt inderdaad nog te krap, maar toen ik inschakelde om half twaalf, was de film al bezig. Ook ergerlijk natuurlijk, daar niet van.

Nou ja, ik heb er in ieder geval genoeg van gezien om te kunnen concluderen dat het een mooie film is

Wel de moeite waard om nog eens nader te bekijken. Later misschien.

Wat een pareltje!

Ik kwam er helemaal niet in, deze film. Afstandelijk, koud en ik kan me er na een week al weinig meer van herinneren. Ik ben me bewust dat veel hiervan een bewuste keuze was, maar het pakte me niet. Vond de keuze voor zwart-wit en 4:3 ook niet direct gerechtvaardigd. Daarnaast mist de hoofdrolspeelster het nodige charisma. Voor de rest vond ik de film wel ok trouwens.

Het is allemaal te fragmentarisch en gestileerd wat een afstandelijkheid creëert die enerzijds apart is maar anderzijds niet tot meer dan een smeulend vuurtje leidt.