La Cérémonie (1995)

Maar toch vol van de cliches helaas (o jee, een verfilming van een Ruth Rendell mystery). Het is dan ook ontzettend jammer dat hierdoor Isabelle Huppert te veel aandacht dient te trekken door 'gekke dingetjes' om niet weggespeeld te worden door de rest van een overigens voortreffelijke cast. Aardig drama dat ongetwijfeld alleen de geschiedenis in zal gaan bij de kijkers als 'die film met dat briljante einde'. Want ja, dat einde is formidabel. Als nu ook eens het huisvrouwen-mystery-achtige wat mysterieuzer was geweest, zou de rest ook formidabel geweest kunnen zijn. Ik blijf nu steken bij 'slechts' 3 sterren.

Redelijk drama dankzij het zeer verrassende einde. Van het plot was ik niet zo van onder de indruk. Dat ging bij mij behoorlijk de mist in toen de heer des huizens Sophie ontsloeg wegens chantage. Met dat ontslag was natuurlijk niets mis mee, maar dat had natuurlijk wel op staande voet - a la minute - moeten zijn. Dus niet na een weekje pas vertrekken.
Volgens Chabrol zou deze film ook een Marxistische film zijn over de klassenstrijd. En dit anno 1995, terwijl het Marxisme amper 5 jaar daarvoor als een kaartenhuis in elkaar is gestort . Slaat dus echt nergens op wat die Chabrol hier uitkraamt. Ik zie deze film gewoon als een drama waarbij frustratie en jaloezie van de beide dames de aanleiding waren voor de koelbloedige moord op de bourgeoisie-familie. Niets meer en niets minder, dus niks klassenstrijd.

3,0*

Goede film, specifieke karakters, klassenstrijd is zeker niet het thema, meer de frustratie, het onvermogen tot acceptatie, en het verleden gaan als een rode draad door het verhaal wat tevens een dramatisch en onverwacht einde kent.....

En toch ook wat zwak. Want, aan de ene kant komt de kloof tussen het gezin en Bonnaire/Huppert er wel aardig uit, aan de andere kant is de ontknoping toch ook net iets te onverklaard. Of dat er in het boek beter uitkomt 'is left as an exercise to the reader', zal ik maar zeggen.

Sterk wel in het mooie spel, waarbij Huppert me eigenlijk nog wat beter beviel dan Bonnaire. Van timing en regie wel heel erg Frans, en ook wel een tikkeltje ouderwets daarin - deze stijl was in de jaren-70 bijna verplicht in Frankrijk. Daarmee haast nostalgisch.

Merkwaardig genoeg is de beste bewerking van Ruth Rendell Franstalig. Het is spannend, maar niet mysterieus, een misdaadverhaal vanuit het standpunt van de daders. Het Tsjechovprincipe wordt gerespecteerd: als er een geladen geweer in voorkomt, moet het op een gegeven ogenblik afgevuurd worden.

Het draait vooral om de personages en hun onderlinge sociale verhouding. Sophie (Sandrine Bonnaire) is het type dat haar woede opkropt en zich schaamt voor haar problemen. Haar tragiek is dat ze het zichzelf moeilijk maakt door haar onmacht om voor zichzelf op te komen. Als ze gewoon toegegeven had dat ze analfabete was, had ze zich een pak problemen kunnen besparen. Jeanne (Isabelle Huppert) is het type dat het conflict opzoekt en geen enkele schaamte kent.

Chabrols vergelijking met het marxisme houdt steek. Het gaat over twee leden van een lagere sociale klasse die zich uitgebuit voelen door de hogere klasse. Tijdens de Russische Revolutie executeerden de opstandelingen tsaar Nicolaas II samen met z'n vrouw en z'n sympathiek ogende kinderen. Dochter Melinda (Virginie Ledoyen) ondergaat hetzelfde lot; zij wordt gestraft voor haar eerlijkheid. Daarmee doen de rebellen hetzelfde als hun onderdrukkers: mensen beoordelen op hun afkomst.

Troeven van deze rustig opgebouwde tragedie zijn de frustraties en onaangepastheid van het hoofdpersonage, het goede acteerwerk en de slimme ontknoping.

Indrukwekkende film. Het verhaal boeide mij van begin tot eind. Erg goed acteerwerk, Sophie en Jeanne intrigeerden mij en ik vind Melinda (Virginie Ledoyen) een prachtige verschijning. De film wordt fijn, rustig opgebouwd en het eind vind ik sterk, net als de rest van de film. Een 9. 4,5*

Chabrol doet Rendell

Misschien ligt het aan mij maar ik had nooit verwacht dat Claude Chabrol ooit eens een boek van Ruth Rendell ging verfilmen. Langs de ene kant ben ik absoluut geen veellezer van Rendell (ik ken alleen maar een aantal Inspector Wexford boeken) en langs de andere kant ben ik ook absoluut geen veelkijker van Chabrol (ben nog niet verder geraakt dan L'Enfer en L'Ivresse du Pouvoir, waarvan ik vooral de laatste echt slecht vond) maar de combinatie is naar mijn gevoel redelijk onverwacht. Ik had hier in ieder geval wel wat hoge verwachtingen van, want ik hoopte dat Chabrol in een goede flow zat aangezien L'Enfer me echt wel beviel.

En ja, die verwachtingen komen volledig uit. Ik wist op voorhand absoluut niet wat te verwachten maar vanaf de eerste seconde voel je dat er een soort van vreemde vibe hangt en die komt meesterlijk tot zijn climax. Heerlijk hoe Chabrol je laat voelen dat er iets mis is met Sophie maar daar nooit echt volledig voor uitkomt. Je blijft als kijker lange tijd in het ongewisse of ze nu effectief haar vader heeft vermoord (net zoals je eigenlijk nooit echt zeker bent of Jeanne verantwoordelijk is voor de dood van haar kind) en eenmaal ze dat geweer op de keukentafel laat liggen en de camera daar zo even blijft op hangen, dan weet je gewoon dat dit niet goed komt. Misschien hier en daar wat een vreemde keuze (het feit dat Sophie nog een week mag blijven vond ik persoonlijk niet helemaal passen bij het personage van Georges, het had een verschil geweest als Catherine die beslissing had gemaakt) maar dit is zo'n soort film waarbij de climax alle voorgaande hekelpuntjes van tafel veegt.

Isabelle Huppert dus. Onuitstaanbaar in L'Ivresse du Pouvoir en niet meteen een actrice waar ik per se meer van wil gaan zien. La Cérémonie doet dat vooroordeel een beetje wankelen want dit doet ze wel erg goed. De manier waarop ze als postbeambte Jeanne de schuchtere Sophie meer en meer naar zich toe trekt (de beste scène zit misschien nog ergens halverwege de film waar Sophie vertelt dat ze een geheim over Jeanne weet waarna Jeanne haar gewoonweg koud terug pakt met dat krantenartikel over de dood van Sophie's vader) is indrukwekkend maar de grote revelatie van de film is toch Sandrine Bonnaire. Met uitzondering van een kleine bijrol als prostituee in Police en een rol die ik me niet meer kan herinneren in Femme Fatale, is dit de eerste grote rol die ik zie van Bonnaire en dit doet ze gewoon heerlijk. Die maniertjes, die blikken, die uitstraling, ... En dan te bedenken dat ik de film eigenlijk in eerste instantie voor de immer geweldige Jacqueline Bisset had gekocht. Die mag het hier met een kleine doch belangrijke bijrol doen en wordt bijgestaan door zo'n andere kasseblak: Jean-Piere Cassel. Virginie Ledoyen is ook nog op een goede manier aanwezig als dochter Melinda maar Valentin Merlet had geschrapt mogen worden als Gilles, die voegt maar bitter weinig toe.

Na L'Ivresse du Pouvoir had ik eigenlijk weinig zin om nog iets anders van Chabrol te gaan zien, maar nu blijkt dat ik het in zijn jaren '90 werk moet gaan zoeken en niet in wat erna is gekomen. Moest iemand nog tips hebben, ik ben altijd geïnteresseerd. Als het zo eventjes zou kunnen, dan liefst ook iets met Bonnaire. Daar zou ik gerust wel wat meer van willen zien. Ben benieuwd hoeveel van de film overeind gaat blijven met een herziening en toch ben ik er eigenlijk wel gerust in. La Cérémonie is nog beter dan L'Enfer en ik had niet verwacht dat nog zo snel over een Chabrol film te kunnen zeggen.

Dikke 4*

Leuke rol van Sandrine Bonnaire. Zij heeft een hele mooie onschuldige uitstraling, maar je hebt tegelijk het idee dat er iets niet pluis is.
Deze film verandert van een 'doorsnee' Chabrol in een rasechte Haneke film wanneer de sfeer omslaat.
Huppert was in de jaren 90 nog niet zo goed. Ik vind haar rollen vaak minder aansprekend dan haar recentere werk na '00. Ze speelt dikwijls een tamelijk onaangenaam persoon, zo ook hier. Maar er zit minder gelaagdheid in haar rol.
Wranger dan dit einde is haast niet mogelijk. Het past wel bij de film en maakt het uitzonderlijk, maar het liet mij wel zitten met een extreem naar gevoel.