The Cobweb (1955)

Van Minelli's visuele flair en zijn intelligente gebruik van kleur is niets te merken in dit wat druilerige en vooral statisch gefilmde melodrama over de problemen die ontstaan in een psychiatrische kliniek rondom een bureaucratische strijd om nieuwe gordijnen in de bibliotheek. Patiënten en personeel hebben uiteraard ook andere problemen aan het hoofd, maar er zijn hooguit sprankjes van leven in een film die gezien de op papier geniale cast (Richard Widmark, Gloria Grahame, Lauren Bacall, Lillian Gish, Charles Boyer, Oscar Levant, Fay Wray en de debuterende Susan Strassberg!!!) tegenvalt, al doen zijn hun best om weinig interessante materiaal (inclusief teveel psychologisch geleuter) tot leven te brengen. Vanwege de grote namen zeker de moeite waard, maar dit is absoluut één van Minelli's zwakste films.

Dr. Stewart McIver is de directeur van een psychiatrische inrichting voor goedbedeelde patiënten. Hij praktiseert een behandelmethode die eruit bestaat dat de patiënt een autocratische inbreng heeft in de manier waarop hij wordt behandeld. Ook voor beslissingen aangaande huishoudelijke zaken is een stem voor de patiënt weggelegd. De stem van een comité waarin patiënten zitting hebben, draagt prominent bij aan de besluitvorming. Over de kleur en het patroon van de nieuwe gordijnen die voor de bibliotheek moeten worden besteld bijvoorbeeld.

The Cobweb beweegt zich rond een veelvoud van relaties tussen de karakters. Ze zijn met elkaar verbonden via een ingewikkelde constructie van soms zeer tegengestelde verwachtingen en verlangens. De atmosfeer voelt vriendelijk en begripvol aan, maar kleine en minder kleine tekenen wijzen op aanstaande barsten in dit paradijselijke universum zoals de psychiatrische inrichting wordt geafficheerd. In het middelpunt bevindt zich dr. McIver, die alle stormen denkt te kunnen trotseren maar daarvoor in feite te overwerkt en te vermoeid is.

Iets relatiefs onbelangrijks als de keuze voor nieuwe gordijnen is uitgerekend het vuurtje dat diverse sudderende conflicten laat ontbranden en culmineren en voor onrust zorgt onder de patiënten. Terwijl de patiënten beslissen dat een artistieke patiënt de gordijnen mag ontwerpen, vechten andere partijen met eigenzinnige en egoïstische motieven voor hun eigen keuze. De uiteenlopende belangen komen tot uitbarsting, zetten de verhoudingen op scherp en verstoren die zelfs. Een stompzinnig geschil over gordijnen is een explosief dat jarenlange frustraties voedt, egoistisch gedrag aanwakkert en verborgen geheimen exposeert. De keuze voor gordijnen is het breekijzer dat het masker van geciviliseerd gedrag doet barsten en de ware aard van de mens te voorschijn laat komen.

Heel diepzinnig en opwindend is het allemaal niet, maar het gedoe biedt een aardig schouwspel. Wel wat serieus. Wel wat star. Wel wat bleek. Ook met een indrukwekkende cast die invulling geeft aan niet bijster imponerende personages. Een tikje humor en een minder oppervlakkige investering in de karakters hadden de film goed gedaan. Nu is The Cobweb gewoon een aardig schouwspel.