San Zimei (2012)

korte versie van 89 minuten draait dit jaar op het iffr

Genadeloos portret van de armoede, of eigenlijk van het menselijke vermogen om zich aan te passen aan zijn omgeving.

Wang Bing verhult niet dat hij de dingen toont, het is geen pure registratie van de werkelijkheid. Maar dat is het documentaire genre in de film eigenlijk sinds het begin niet geweest. Het omringende discours heeft dat er wel een tijdlang van willen maken, maar dat is nooit gelukt. Gelukkig lijkt van dat idee fixe tegenwoordig definitief afscheid te zijn genomen, door de makers zelf in ieder geval.

Werkelijk fascinerende kinderen die de kijker leert kennen in deze documentaire. Met name het oudste meisje, links op de poster, wist me door haar sterke persoonlijkheid te intrigeren. Ik zou hier waarachtig de hele dag wel naar kunnen kijken. Het zijn ontzettende schattige kindjes, die ruzie maken, leuk spelen, honger lijden, het koud hebben. Waarlijk, het zijn net mensen. Erg effectieve strategie, die we vooral kennen uit de reclame campagnes van goede doelen stichtingen.

Het getoonde noopt de toeschouwer om zich een houding aan te nemen, constant wordt je heen en weer geslingerd tussen tegenstrijdige gevoelens. Enerzijds is er het voyeuristisch plezier, het exotische dat je zonder mediatie van de cinema nooit zult aanschouwen in je leven. Anderzijds dwingt het je na te denken over je eigen positie in je eigen maatschappij en cultuur, ten opzichte van de leefomstandigheden van de drie zusjes. Een appel of een set nieuwe kleren zijn nog nooit zo'n beleving geweest als in deze film.

Het wordt pas wrang wanneer je je bedenkt dat je dit allemaal al lang kende, de armoede en de uitzichtloosheid. Dan stuit je op je eigen cynisme, waaraan je moeilijk kunt ontsnappen. Maar je stuit ook op je eigen grenzen om de wereld om je heen te kunnen veranderen.

Overigens, ik zag de 89 minuten versie, getiteld Alone. Die korte lengte is al opvallend te noemen, vergeleken met een eerdere documentaire van Wang Bing die ik zag genaamd West of the tracks. In vergelijking met die film heeft Alone ook een veel duidelijker narratieve structuur en karakterontwikkeling.