Stories We Tell (2012)

Prachtdocu waarin Sarah Polley op zoek gaat naar het levensverhaal van haar moeder. Een vrouw die stierf aan kanker toen zij elf jaar was. Het is fascinerende zoektocht, want was het een zorgzame moeder die zielsveel van haar kinderen hield of een flamboyante vrouw met geheimen en stiekeme verlangens?

Polley verzamelt voor de documentaire haar vader, broers en zussen en andere betrokkenen om zich heen om het levensverhaal van haar moeder op te tekenen. En dat levert een fascinerende documentaire op en een film die maar weer eens laat zien dat de waarheid voor iedereen anders is. Dat achtergrond, loyaliteit, vriendschap en familiebanden onze herinneringen inkleuren en vervormen. En dat dé waarheid misschien wel helemaal niet bestaat.

Een aanrader. Voor een uitgebreide recensie zie: Filmmad.nl | Recensie: Stories We Tell (5 september)

Aan de ene kant is de documentaire Stories we Tell een heel persoonlijk verhaal over haar vroeg overleden moeder. We zien ondervragingen van familieleden en vrienden van de familie die allemaal hun eigen verhalen geven over haar leven. Heel invoelbaar is de worsteling met het vinden van geluk van moeder en het schuldgevoel dat vader er over heeft.

Aan de andere kant is een prachtig opgezet filmexperiment dat laat zien dat er niet een waarheid is. Niet alleen wordt dit getoond, maar de kijker wordt ook deelgenoot gemaakt het experiment en uitgenodigd zijn eigen waarheid vorm te geven. Dit doet Polley door de kijker te confronteren met de constructies die tot verhaal gemaakt worden.

Een langere recensie kun je hier lezen: Recensie: Stories we Tell (ZUBB.nl)

Goeie documentaire waarin actrice/regisseuse Sarah Polley haar eigen familie interviewt. Een zeer persoonlijk document over een familiegeschiedenis dat veel mooie momenten kent. Ietwat aan de lange kant, maar dit wordt goedgemaakt door de vrije vorm van de documentaire waardoor het toch onderhoudend blijft.

Films baseren op je eigen leven is geen zeldzaamheid en zeker als je een documentaire erover maakt krijg je al snel een egoproject. Dat hoeft niet altijd een probleem te zijn als de eigenaar van het ego interessant genoeg is, maar het risico om een stomvervelende film te maken is groot. Sarah Polley omzeilt deze valkuil op bijzondere wijze. Ze komt zelf opvallend weinig aan het woord. Af en toe hoor je haar een vraag stellen en soms ligt ze in voice-over iets toe, maar haar persoonlijke mening of haar gevoelens over de gebeurtenissen blijven goeddeels achterwege, laat staan dat ze oordeelt over de mensen om haar heen. Polley lijkt zich te beseffen dat de film zelf al haar verhaal, haar stem is. Haar keuze om Stories We Tell te maken en haar keuzes in de montage vertellen haar kant van deze geschiedenis. Het werkt verfrissend.

Sommige critici doen het lijken alsof dit een soort Rashomon is over de affaire die tot Sarah Polley's geboorte zou leiden, met compleet andere visies op wat er plaats vond gebaseerd op wie er geïnterviewd wordt. Polley maakt zich er ook wat schuldig aan in de spaarzame voice-overs door dit punt te benadrukken. Echter, iedereen lijkt precies hetzelfde idee te hebben wat er plaatsvond, dus hiervoor hoef je het niet te kijken. Wat wel het geval is is dat alle betrokkenen eigen gevoelens hebben bij wat er gebeurt is en ook het gedrag van de overleden moeder (die bijna per ongeluk het hoofdfiguur is geworden) wordt verschillend geïnterpreteerd. Wat er plaatsvond is overduidelijk, maar de persoonlijke gevolgen en motivaties zijn anders.

De documentaire heeft een fijne kalmte. Er wordt hier nogal wat op tafel gegooid voor de familie, maar Polley maakte de docu pas een paar jaar nadat alles bekend was, dus iedereen heeft het kunnen verwerken en iedereen kan er enigszins nuchter over praten. Er wordt met respect over elkaar verteld, zelfs al komen vele karakterfouten aan het licht. Niemand wind zich op, dus verwacht geen goedkoop melodrama. Polley vertrouwd erop dat het familieverhaal interessant genoeg is en stimuleert geen verdere poespas.

Ik mocht dit wel. Op een bepaalde manier is dit een film over een gebeurtenis die een familie zo uiteen zou kunnen scheuren, maar juist ook een ode is geworden aan ouders, kinderen en broers en zussen. Het is een verrassend warme film over familie, waarbij ook de buitenechtelijke vader, die wat pompeus is, met sympathie bekeken wordt. Daarnaast is het een goed verhaal over hoe gebeurtenissen mensen verschillend beïnvloeden. Het heeft iets en Polley regisseerde en monteerde dit met een sympathiek maar scherp oog. Verrassend boeiende materie in ieder geval.

4*

Deze documentaire eens bekeken en het was niet mis. Niet echt een alledaags verhaal, maar toch wel eens het bekijken waard. De speelduur mocht misschien een tikkeltje korter, maar voor de rest niet slecht.

Stories We Tell

Over deze weergaloze documentaire van Sarah Polley valt veel te zeggen. Het beste wat ze gedaan heeft is om de documentaire twee jaar na de emotionele gebeurtenissen te maken. Want je ziet de emotie, maar alle betrokkenen kunnen er ook nuchter en soms met wat humor over praten. Sarah Polley houdt zich grotendeels afzijdig en is vooral de professionele documentairemaakster, wat ook een slimme keuze is.

Te veel zeggen zou zonde zijn, en iedereen moet met zo weinig mogelijk informatie vooraf deze documentaire gaan bekijken. Maar de familieperikelen van Polley zijn de moeite waard, en het laat zien dat iedereen zo zijn eigen waarheid heeft en dat herinneringen soms kunnen vervagen of juist geromantiseerd kunnen worden. Vooral de band en gesprekken tussen Polley en haar (niet-biologische) vader raakte echt een gevoelige snaar. Het laat zien dat een liefdevolle opvoeding belangrijker is dan wie je toevallig heeft gemaakt tijdens een passievolle nacht.

Deze ongebruikelijke documentaire onthult een groot familiegeheim waarin regisseur Sarah Polley zelf een sleutelrol speelt. Ze vraagt haar vader om 'zijn verhaal', volledig uitgeschreven, voor te lezen in een opnamestudio. Maar ze stelt ook haar broers en zussen, alsmede vrienden van haar (allang overleden) moeder één vraag: "Vertel het hele verhaal!" Het resultaat is niet alleen een openhartig, opzienbarend hoofdstuk uit de familiekroniek, maar ook een onderzoek naar de manier waarop onze eigen emoties en perspectieven onze versie van hetzelfde verhaal beïnvloeden. Veel pratende hoofden, afgewisseld met (volstrekt authentiek ogende) ensceneringen van oude home-videos maken de film visueel wat voorspelbaar en zo nu en dan wat traag, maar uiteindelijk zal het niet meevallen om een brok in de keel tegen te houden. Een bewonderenswaardig persoonlijk document waar de betrokkenen - volkomen terecht - veel lof voor oogstten.