The Double (2013)

The human will in its search for total freedom of expression become a self-destructive impulse

Bestempeld als één van mijn grootste verwachtingen dit jaar. Gebaseerd op een short van één van de grootste literaire reuzen die we tot op heden kennen, Fyodor Dostoyevsky. Richard Aoyade schreef het script met niemand minder dan Avi Korine. Ja, de broer van Harmony Korine die ook al Harmony's Mister Lonely schreef. Wie al op de hoogte is van het unieke genie Harmony Korine weet dat dit al genoeg gronde is om heel enthousiast te worden.

Dat er comedians zijn die goed een satirische dysotopische thriller/drama wisten we al met Terry Gilliam's Brazil en Aoyade bewijst dat Gilliam geen uitzondering was. Het mag dan geen wonder heten dat Brazil een groot inspiratiebron was voor Aoyade maar The Double is net wat unieker maar vooral abstracter. Aoyade creëert een zeer claustrofobisch contemplatief abstract angstbeeld, met ook een satirische benadering tot de bureaucratie.

Dergelijke thema's waar identiteit met behulp van twee 'individuën' uit de doeken wordt gedaan blijven intrigerend puur omdat je er binnen de context meerdere kanten uit kan gaan. De twee meest gagbare zijn of Simon wordt gewoon langzamerhand gek of alles staat symbool voor zoeken naar je identiteit door druk/verwachting, waar ik altijd leun naar de laatste variant.

Cinematograaf Wilson geeft de claustrofobische abstracte contemplatieve nachtmerrie vorm door veel gebruik te maken van een inktzwarte omgeving, zeer weinig lichte invallen waardoor de bevreemding ook bij de kijker toeslaat, vooral als je beschikt over een plasma tv. Heel erg sterk. De elementen gecreëerd door Korine en Aoyade doen eigenlijk de rest. De velen ongemakkelijke setups (neem bvb de scene als Simon en Hanna wat gaan drinken).

Eisenberg is perfect gecast (ook zijn twee performances als Simon en James zijn ook echt twee verschillende, je hebt nooit moeite ze uit elkaar te houden) en Wasikowska is door haar zeer aangename en bijzondere voorkomen ook een aanwinst in deze dysotopische leefwereld. Al deze ingrediënten maken van The Double al een geweldige film maar alles valt en staat met de uitleg van Aoyade van het geheel, of eigenlijk het gebrek daaraan. Aoyade weigert dat gelukkig dan ook en dwingt hierdoor de kijker zelf een weg te vinden in de expressionistische dysotopische claustrofobische abstracte leefwereld die hij gecreëerd heeft.

Verrassend goede film met een uitstekende dubbelrol van Jesse Eisenberg en natuurlijk een fraaie rol van de zeer aantrekkelijk ogende Mia Wasikovska, die in de hedendaagse cinema tot mijn favoriete actrices behoort. Opvallend in deze film de zeer mooie kleurenfotografie en zeer geslaagde score die deze mysterieuze film een heel bijzondere sfeer geeft. Ik moest af en toe aan de film Brazil van Terry Gilliam denken. Net zoals de film Enemy is deze film trouwens voor meerdere uitleg vatbaar. Voor mij is het eigenlijk heel simpel; Simon en James zijn een en dezelfde persoon. Simon is echt. James zit alleen in zijn hoofd. Het is de persoon die de zich ongemakkelijk voelende Simon zou willen zijn. Althans, zo zie ik het. Voor mij bovendien ook zeer herkenbaar.
Net zoals Enemy is The Double een film die na afloop door mijn hoofd blijft spoken en zeker tot de beste films behoort die ik dit jaar gezien heb. Een groot gedeelte van het sneak publiek dacht daar blijkbaar anders over dit gezien de niet bepaald lovende reacties van "ik snap er niks van" en het irritante gedrag van enkele dames op de achterste rij die hun klep niet konden houden. Tja, voor mensen voor wie film slechts amusement is waarbij je verder niet na hoeft te denken is deze film niet geschikt.

4,0*

Een vermakelijke, zeer stijlvolle film. Vooral de sfeer en dromerige setting (incl. twilight zone-achtige props) zuigen je in de film en laten nauwelijks meer los. Nauwelijks, want voor mij was die Jesse Eisenberg een ergernis. Ok, die dubbelrol vertolkt hij goed, 2 echt andere personages, maar ik erger me aan z'n kop een voorkomen. Ik vind hem meer passen in een highschool pulpkomedie dan in dit soort film. Op zich wel een echte 'dork' maar een ergerlijke met z'n slismondje met rare bovengebit, vieze lippen en ontzettend plastieke manier van acteren. Zo, dat is gespuwd Mia Wasikowska heb ik nog nooit iets op aan te merken gehad, no difference there

Ik weet dat het script een aanpassing is van het boek van Dostojevski. Die heb ik nog niet gelezen, en ik vermoed dat ik daar blij om mag zijn. Ik kreeg namelijk het gevoel dat het verhaal veramerikaniseerd is door scriptschrijfster (vrouw volgens mij). Want er spreekt uit de film zo'n teenage angst 'coming of age' issue van ontzettend op prestatie-, succes- en liefdesprestatie gerichte identiteitskwestie...dat is Amerikaanser dan het Dostojevskiaans is (drie andere werken van hem wel gelezen). Ik dacht aan mijn water te voelen welke verhaalelementen naar de Rus zijn terug te herleiden, en welke naar de VS herschrijfster. Ondertussen deed het verhaal me ook erg aan Kobo Abé denken; volgens mij heeft hij vrijwel zo'n verhaal geschreven maar ook 'Het andere gezicht' gleed naar voren in m'n herinnering.

Nou goed, lang verhaal korter: ik heb heel veel meer films gezien met zo'n puzzle-plot waarin persoonlijkheidslijnen (en/of tijdslenen) vermengen/botsen/samengaan tot een oplossend einde. Dat vond ik er verre van origineel aan, en het werd ook heel standaard (doch goed) uitgewerkt. Waar deze film in uitblinkt is de dromerige surrealistische wereld (1984-achtig, nachtmerrie wereld van kantoor-drones), erg goed uitgebeeld in kleur, setting/props, vage gebeurtenissen, en vele opvallende karikaturale bijrollen. Dat, samen met een goed uitgewerkt doch beproefd concept qua plot, zorgt voor anderhalf uur die in notime voorbij zijn terwijl je gelijmd aan het scherm blijft.

Ik twijfel tussen 3.5* en 4*...plot niet bijster origineel maar degelijk uitgewerkt, acteerwerk niet opvallend bijzonder maar zeker wel zeer opvallende en indringende, originele stijl...

Een hele aparte wonderlijke film in een bizarre stijl/ sfeer gefilmd.

Het verhaal deed me een beetje denken aan de film Enemy qua thema dubbelgangers maar deze film sprak me toch iets minder aan dan Enemy.

Het is geen echte comedy en voor een tragi-komische film was het net iets te deprimerend.

Misschien moet ik hem even op me in laten werken. Voorlopig geef ik de film 3 sterren.

Ik heb een regel dat iedere film met Juliette Lewis uit de jaren '90 gezien moet worden. Niet zozeer omdat ze daarin altijd fantastisch speelt (vaak wel overigens), maar omdat praktisch iedere film die ze toen deed op zijn minst interessant is en meestal erg goed. Tijd om daar een regel aan toe te voegen: iedere film met Mia Wasikowska uit de 2010s moeten gezien worden, want ze lijkt een soortgelijk traject door te maken nu. Zelfs haar meest conventionele keuzes hebben vaak iets interessants.

Niet dat The Double tot haar meer conventionelere keuzes behoort. Integendeel. Hoewel, als dubbelgangerfilm op zichzelf is het niet meer dan aardig. Heb intussen toch al wat films met dat uitgangspunt gezien en puur op plotniveau of qua thematiek doet The Double daar weinig nieuws mee, zelfs als het bronmateriaal van Dostoyevski negeert (ik las het niet, maar kennelijk is dit een losse adaptatie).

Nee, dit is vooral een erg sfeervolle film en een bijzonder geslaagde komedie. Qua stijl maakt iedere recensie die hiervoor bestaat vele vergelijkingen met andere films. Begrijpelijk, want het doet aan veel voorgangers denken, maar het knappe is dat geen daarvan specifiek eruit springt en dat Ayoade ook niet echt direct citeert uit zijn voorbeelden. Zo moest ik basis van de stills die ik vooraf zag enorm aan Brazil denken (en de meeste critici ook kennelijk), maar die film is toch veel uitbundiger, meer barok en over-the-top, meer gericht op de grote lach dan dit. The Double is qua toon, maar ook qua aankleding misschien cartoonesk, maar op een terughoudende manier, met een droog gevoel voor humor. Ayoade heeft echt complete controle over zijn stijl en zo'n beetje ieder shot kent een nachtmerrie-achtige belichting. De sets zijn geweldig in hun lelijkheid. Ook grappig dat het een laat-jaren '70, begin jaren '80 look heeft, maar tevens iets futuristisch, of nog iets ouders. Dat tijdloze creëert een extra afstandelijk gevoel.

De stijl geeft een ongemakkelijke sfeer en dat draagt weer bij aan de humor. Wat mij betreft is dit een volbloed komedie en gewoon één van de grappigste komedies van het jaar. Helaas wordt het niet zo erkent op MovieMeter of op IMDb en is ook gewoon hier discussie over of dit een komedie of niet. Is me intussen, zeker op deze site, al enorm vaak opgevallen dat wanneer een komedie werkelijk de gitzwarte kanten opzoekt erg veel mensen het toch niet meer lijken te herkennen als een vorm van humor. Mild ongemakkelijke humor kan, maar echte zwarte komedies lijken toch een beperkt publiek aan te spreken. Toch kan ik hier weinig meer in zien dan een erg grappige film, met een oncomfortabele basis. Er zitten elementen van drama en de thriller in, maar daar ligt niet de nadruk op. Ook is niet alle humor zwart, er zit ook veel absurdisme in.

Fijn spel van Eisenberg hier, die ook eens zelfverzekerd mag spelen, zei het in een bijrol. Wasikoswka heeft een matig personage, maar zoals haar inmiddels gewoon is, maakt ze er veel van. Verder veel geestige bijrollen van bekende gezichten, zoals Wallace Shawn, Noah Taylor, Paddy Considine en vooral een hilarische cameo van Sally Hawkins.

Submarine maakte het voor mij niet helemaal waar, maar met The Double zet Ayoade zich voor mij op de kaart als regisseur. Heeft echt een goed oog voor komedie.

4*

Wederom laat Ayoade zien een regisseur met gevoel voor sfeer te zijn. Het komt niet meer vaak voor dat films zo'n beklemmende en ongemakkelijke gevoel geven. Het is qua thema niet het meest origineel, maar het is geweldig uitgevoerd. Eisenberg is perfect gecast en Wasikowska is gewoon heel erg getalenteerd. Decors en cinematografie is ook geweldig. En er is een beetje discussie of dit nou ook als komedie gezien kan worden, maar hoe je het ook wend of keert ik heb toch vaak zitten lachen tijdens de film, mede dankzij de gekke karakters en situaties op het werk. Maar wat ik het meest fantastisch vindt aan deze film is de score. Geniaal gewoon en gelukkig ook terug te vinden op Spotify. Ook een score die mij meer doet denken aan thrillers uit de jaren '50 en '60.

4.5*

Goed.

Ik ben niet de eerste die aan Brazil moest denken en ik zal ook absoluut niet de laatste zijn. Moet zeggen dat ik nooit echt zo gecharmeerd ben van die link, want die 80's "kantoormachine" satire is ondertussen zo pijnlijk verouderd dat je je afvraagt waarom je daarmee nog op de proppen wil komen. Ayoade vond het blijkbaar nodig, maar veel toevoegen doet het niet.

Waar Brazil veel guitiger en sappiger is, mixed Ayoade zijn film met een vleugje Eraserhead. De verdwaasde houding van Eisenberg en de grimme industriële omgevingen deden mij geregeld denken aan die oude Lynch, al is deze film uiteraard wel heel wat braver.

Visueel niet zo onder de indruk van het kleurwerk. Vaak nogal lelijke kleuren, wat best jammer is want verder zag het er best oké uit. Aardig in beeld gebracht, een paar leuke camera trucjes af en toe en vooral een paar knappe openluchtscenes. Soundtrack was degelijk maar had wel iets mysterieuzer gemogen.

Eisenberg doet het verder meer dan behoorlijk. Meestal wel een kwaliteitsbaken en hoewel ik hem zelden in écht goeie films tegenkom weet hij vaak toch de leuke projecten eruit te kiezen. Wasikowska vind ik een beetje een grijze muis, ook hier is haar karakter wat aan de flauwe kant. Leuke cameo van O'Dowd verder, al is die echt maar heel kort.

Sfeertje zit er goed in, maar écht slagen doet Ayoade niet. Daarvoor is het allemaal wat te braafjes, te clean en iets te oubollig. En als je het dan vergelijkt met die andere dubbelganger film van 2013 mist het ook die momenten die er écht uitspringen (zoals het einde van Enemy).

Maar een fijne poging, met wat gesleutel komt Ayoade er wel denk ik.

3.5*

Lekker bevreemdend en bij vlagen écht grappig filmpje. Aoyade weet ondanks het graflelijke 60s kleurenpalet en production design toch best mooie plaatjes te schieten en dat is opvallend, want ik heb normaal gesproken een afschuwelijke hekel aan die stijl. Samen met de typische score zorgt het voor best een goed sfeertje. Het tempo zit er lekker in (net als in de dialogen van Eisenberg die tweemaal goed is), al zie je uiteindelijk wel vrij snel waar het op uit gaat draaien. Wat op zich opvallend is, aangezien het boek anders eindigt.

Gelijk op zoek gegaan naar Submarine, voornamelijk vanwege de humor in deze film. 3,5*

Tikkeltje beter.

Scheelt niet extreem veel. Film had een wat beter tempo dan Submarine. Zaten ook weer wat aardige goede grapjes in. Ergens wel jammer dat hij wat te graag een hipster kunstenaar wil zijn. Heb het idee dat zijn sterkte stiekem gewoon bij komedie ligt. Maar hij zichzelf heeft wijsgemaakt dat wat quirky karakters en script het allemaal wat leuker maakt voor de critici. Niet dat hij het totaal niet kan. Maar Gilliam, Roy Anderson, Wes Anderson en Warmerdam to name a few zijn ook al langs geweest. Ben ook wel een beetje bekend met studenten film van film/kunst academies, en ergens is dit ook wel een cliche bij "jonge" filmmakers. Zitten altijd wel een paar filmmakers tussen die dit soort films maken. Zij het uiteraard vaak wel wat slechter.

Ayoade weet wel weer een leuke cast te verzamelen. Eisenberg lijkt de perfecte balans te hebben gevonden tussen big budget hollywood en arthouse hollywood. Ook wel aardig om de hele cast van Submarine terug te zien hier in. Maar ik wil net dat beetje meer. Maar hij is nog jong voor een regisseur dus heb nog alle hoop.

3 sterren.

Het is moeilijk om niet met Brazil te vergelijken, en ook Le Proces is bijvoorbeeld niet heel ver weg, maar toch weet The Double zich redelijk op eigen benen te staan. Ik vond het vooral erg goed werken door de bevreemdende sfeer die er in de film hing. Het kleurengebruik en de aankleding is in ieder geval bijzonder fraai, en ook het camerawerk vond ik iets extra's geven. Eisenberg past ook meer dan prima in zijn dubbelrol. Kleine 4*

Er hing de hele film lang een vraagteken boven mijn hoofd.

Jammer dat The Double en Enemy in dezelfde tijd zijn uitgekomen,

want ga daardoor toch veel meer vergelijken en vind dat deze film niet aan Enemy kan tippen.

Maar dat is ook niet nodig.

Het was een leuke film om te kijken met fijne acteurs. 2,5.

Helemaal anders dan Enemy van Villeneuve

er heerst eenzelfde sfeertje als in Brazil, dat ik verrassend genoeg hier wél kon appreciëren. Komt waarschijnlijk omdat de vervelende drukte die in Brazil van minuut 1 aanwezig is, hier niet te vinden is maar wordt ingeruild door ja wat invloeden van het vreemde Eraserhead van Lynch.

Jesse Eisenberg blijft 1 van mijn favoriete acteurs en zit hier goed in zijn rol. De muziek geeft echt een meerwaarde, wat ik natuurlijk altijd heel fijn vind.

(Ik meende ook ergens dezelfde onheilspellende klanken te horen als er in Gummo ook in zaten <=> Avi Korine als scenarist, leuk detail).

Dit lijkt wel een prequel op Eraserhead, die nog slechter was; even absurde humor, de 1,5 ster is er enkel wegens de leuke verschijning van Mia Wasikowska. Na ongeveer de helft de film afgezet ik kon het niet langer aanschouwen, 1 horrorscenario als Eraserhead waaraan ik constant moest denken is meer dan genoeg in een mensenleven. Moet er zo'n Britse kutfilm aankomen net op het moment dat de Britse filmwereld terug aan het raam kwam piepen met films I Am a Soldier en The Hammer Of The Gods. Misschien probeer ik nog wel eens de tweede helft van de film verder te kijken als ik mij extreem verveel. Er wordt zelfs niet zo slecht geacteerd, maar het scenario slaat nergens op en de dialogen nog minder. Af en toe een vleugje zwartgallige humor en Mia Wasikowska redden de film nog enigszins van een desastreuze notering

Een stuk excentrieker, maar daardoor ook een stuk minder dan Submarine. Dezelfde cheeky en semigedurfde ideeën zijn ook hier aanwezig, maar zoals vele anderen voor mij al aangekaart hebben: het raakt gewoon nergens.

Het is een nogal stuurloze film die ook qua cinematografie regelmatig de plank misslaat. Soms chaotisch op momenten dat het niet moet en soms te veel rust wanneer dat jou weer eens een op de klok doet kijken.

Leuk om te zien dat een man als Ayoade doorgaat met het experimenteren buiten de geijkte paden, maar van mij mag hij weer een stapje terug nemen.

Een wat bevreemdende film waar de setting en decors erg sterk aan bijdragen. Het verhaal is erg simpel, maar blijkt steeds vreemder in elkaar te steken. Eisenberg speelt sterk zijn beide rollen en zorgt ervoor dat het verhaal werkt. Het einde is vrij bizar en het lijkt de laatste tijd erg in om vooral erg vaag te blijven 'in dit soort films' en alles aan de kijker over te laten, wat soms iets te makkelijk is.

Kon m'n verwachtingen niet waarmaken helaas.

Het begon allemaal nog zo goed, met het tamelijk sfeervolle eerste halfuur. Lekker donker, mysterieus, wat industriële klanken a la Eraserhead, en een aparte sfeer. Zodra de twee Eisenberg's in de weer gaan met elkaar lijkt de film opeens te kantelen naar een soort komedie, een wending waar ik niet helemaal tevreden mee was. De film kon zijn ''mystery'' niet lang genoeg aanhouden, zoals een Enemy dat bijvoorbeeld wél kon. De oninteressantheden stapelen zich op, mede doordat de ontwikkelen die de film verder doorgaat nogal voorspelbaar zijn. Beetje platgewalste paden inmiddels.

Visueel aardig, maar niet echt bijzonder. Qua soundtrack begint het goed, maar lijkt naarmate de film vordert eigenlijk steeds slechter te worden. Vooral dat hectische vioolgepruts zo rond het einde nekte de sfeer nogal. Acteerwerk van Eisenberg was gelukkig wel solide, al kan dat de film voor mij niet echt redden.

De film scoort hier en daar zeker wel punten, maar Ayoade maakt er een beetje een rommeltje van. Kan wat mij betreft nog niet in de schaduw van Enemy staan. 2,5*.

Een redelijk komedie/drama/thriller film....

Redelijk verhaal...

Redelijk acteerwerk...

Bekende acteur Jesse Eisenberg ...

Mooi HD kwaliteit breedbeeld...

Prima achtergrond geluid/muziek

(Dolby Digital)...

Niet te moeite waard...

Matige film waarin een man op zijn werk wordt geconfronteerd met een nieuwe collega die ook zijn dubbelganger is. De hele vormgeving (met overigens een perfect bijpassende soundtrack) doet zeker denken aan Brazil. Nogal traag en vooral nogal droog en afstandelijk. Jesse Eisenberg zet een leuke dubbelrol neer en verder aardig wat bekende namen in kleine rolletjes

Maffe, surrealistische film die het midden houdt tussen zwarte komedie en existentiële thriller, als dat tenminste ergens op slaat. Veel Kafka-achtige toestanden in ieder geval, met een vormgeving die zo weggelopen lijkt uit Terry Gilliam's Brazil. Het ziet er allemaal piekfijn uit en de soundtrack is erg mooi, maar inhoudelijk is één en ander (opzettelijk) nogal vaag en door de afstandelijke toon van het gebeuren raak je als kijker niet bij de personages betrokken. Duidelijk een gevalletje moeilijke tweede film, in dit geval van regisseur Richard Ayoade, die met zijn debuut Submarine wel wist te overtuigen.

Matig. Weinig bijzonder, en op sommige momenten gewoonweg saai. Gelukkig overtuigd Eisenberg, en ditmaal als dubbelganger. Als ik dan de vergelijking trek met de andere "dubbelganger" film, Enemy, komt deze nog ruim tekort.

Richard Ayoade, bekend van zijn zeer onderkoelde humor in series als The IT Crowd en Garth Marenghi's Dark Place, waagt zich hier aan een bewerking van Dostojevski's 'The Double' en het resultaat is een duister, claustrofobisch psychologisch drama met een perfect gecaste Jesse Eisenberg als Simon, een onzekere, in ieder geval spreekwoordelijk vrijwel onzichtbare werknemer wiens onbeholpen pogingen om het hart van collega Hannah [Mia Wasikowska] op niets lijken uit te lopen. Het wordt nog erger wanneer een zelfverzekerde, charmante nieuwe collega zijn zinnen op Hannah zet. Deze nieuwe collega [ook Jesse Eisenberg] blijkt bovendien Simons dubbelganger te zijn en dat resulteert in een identiteitscrisis op zowel geestelijk als bureaucratisch gebied. Ayoade toont dat hij met beperkte belichting, slimme cameravoering en een bijzonder fraaie en opvallende soundtrack een beklemmende sfeer weet neer te zetten die in veel opzichten doet denken aan The Trial van Orson Welles, waar deze film ook inhoudelijk aan verwant is. Eisenberg is voortreffelijk in de hoofdrol en in zijn dubbelrol, maar het acteerwerk in deze technisch indrukwekkende film is over hele linie bijzonder sterk. Geen film om vrolijk van te worden, maar je kunt hoe dan ook genieten van de technische vakmanschap van Ayoade in zijn veelbelovende tweede speelfilm.

Surrealistische en enigszins absurde film over een man met weinig zelfvertrouwen in een kantoor waar niemand hem lijkt te kennen. Hij is verliefd op een collega, maar dat komt ook niet echt van de grond. En dan komt er ineens een dubbelganger als collega werken, die qua karakter ongeveer het tegenovergestelde is van hem. En zo ontstaat een nieuw psychologisch drama in dit vervreemdende decor. Fascinerende film die me net als meerdere kijkers hier sterk aan Brazil deed denken, met ook wel absurde uitstapjes naar Kaurismaki films. Toch kon ik er ook niet helemaal mijn vinger opleggen en had ik ook bij vlagen moeite om erbij te blijven en de film verder te willen kijken.

Misschien moet ik hem nog eens een tweede kans geven. Het is in ieder geval wel een bijzondere film.