La Fleur du Mal (2003)

Een Frans familiedrama. Het is allemaal mooi gefilmd en er wordt heel behoorlijk geacteerd. Het verhaal zit ook best goed in elkaar al is het misschien wat warrig met wie nou wie is en was. Ook wie nou familie van wie is en was. Maar uiteindelijk weet de film toch nauwelijks te boeien. Het is een soort aflevering van GTST, maar dan in een Franse setting en meer afgerond.

Beetje suf verhaaltje, kon me nauwelijks boeien. Setting en spel helemaal niet slecht, maar dat is niet genoeg voor een goede film.

Het ging inderdaad lekker rustig aan in deze film (die mij wél kon boeien) ; een thriller die zelfs voor mij te volgen en te begrijpen viel.

Een mix tussen een tragikomedie en een psychologisch familie-melodrama met de ingrediënten verraad, intriges, overspel, echtscheiding, incest, moord, verzet en politiek onfatsoen. De wijze waarop de regisseur heeft gemeend het verhaal (de facade van- en het verliezen van controle op relaties binnen de zogenaamde gegoede burgerij) te vertellen pakt zwak uit. Dat komt vooral omdat de verwikkelingen complex zijn en de spanning te laat op gang komt. Daarbij kent het plot een gebrek aan fut en klopt het ook niet allemaal. Als kijker breng je moeilijk sympathie op voor de personages. Wel wordt er uitstekend gespeeld.

N.B. Af en toe moest ik aan de familie Kennedy denken.

Met zo'n dramatische titel verwacht je eigenlijk wel iets verteld te krijgen wat heel, heel erg is. En dan niet vanuit de herinnering, het is tenslotte de bloem van het kwaad, dus de vertaling in het heden die je dan verwacht voorgeschoteld te krijgen.

Maar dat valt wat tegen. Niet dat het nou allemaal zo zoetjes loopt, maar het drama blijft toch wat onder de maat. Daardoor wat futloos, wat zouteloos. En de titelrol komt eigenlijk als een verrassing, omdat je dan toch nog iets verwacht.

Goed gespeeld wordt er wel. Daar ligt het niet aan.

De sfeer van deze film is typisch Chabrol : suspense, zwoel, broeierig en tegenstellingen tussen liefde en sympathie enerzijds en arrogantie en haat anderzijds.

Een beetje vergezocht en de actiekijker op zijn honger latend. Het slot is de synthese : onverschilligheid en egoïsme zijn noch in de families noch in de maatschappij weg te denken.

Onthou vooral de karakeristieke act van Suzanne Flon, die ik pas leerde kennen in "L'Eté Meurtrier" (1983) en pas later in haar vroegere rollen als jong meisje.

Intrigerijke tragikomedie van Claude Chabrol over een gezin, dat als los zand aan elkaar hangt en in rep en roer raakt, wanneer tijdens een verkiezingscampagne een oud familieschandaal weer boven komt drijven. Klinkt allemaal spannender dan het in werkelijkheid is. Eigenlijk vind ik de liefdesrelatie tussen Benoît Maginel en de beeldschone Mélanie Doutey het beste onderdeel van deze toch wat tegenvallende film.

Chabrol heeft betere films op zijn naam staan, zeker uit zijn beginperiode.

Het kan U misschien verbazen dat deze klassieke french flick film voorrang krijgt op parels die wij begin jaren 2000 met een uitroepteken aanstipten zoals Swimming pool, Bon de voyage of La long dimanche de fiancaille maar vergis je niet : er schuilt wel degelijk een knap filmisch familiedrama onder die ogenschijnlijke eenvoud. De architect heet Claude Chabrol en we brengen vooral (net als bij nr 98, nr 92 en nr 86) een eresaluut aan een cineast die onze bewondering en respect verdiend. Deze voormalige cahiers du cinema redacteur stond altijd een beetje in de schaduw van zijn generatiegenoten Godard en Truffaut. Nochtans mag hij gerust bij die grootmeesters worden gerekend. Meer dan 50 films op zijn palmares waarvan een overgrote meerderheid knappe films. Films als Les cousins, Les biches, La femme infidèle, Poulet au vinaigre en L’enfer willen wij altijd meenemen naar een onbewoond eiland. Er is maar één onbetwistbaar meesterwerk maar wat voor één nl Le boucher. Een thriller vermomd als een liefdesgeschiedenis met een fabuleus einde (dat knipperend rood lichtje !). Maar toch kies ik voor La fleur du mal, een film uit zijn laatste periode (dat dateert vanaf 1997 tot aan zijn dood in 2010). Voor de critici was hij dan al uitgeteld omdat hij in die periode dan vaak de intrige verwaarloosde en dat is ook waar. Maar zoals bij veel van zijn films zien de meesten wel niet hoe intelligent en creatief LFDM wel is. De film begint als een volbloed thriller (subjectieve bewegende camera – dreigende score) maar de film zet je meteen op het verkeerde been. De suspense verdwijnt volledig en we geraken betrokken bij de donkere kantjes van de familie Charpin – Vasseures die gebukt gaan onder een duister verleden. Langzaam ontdek je de parallellen tussen verleden en heden (bv de namen van de personages, aanleiding en omstandigheden van een moord maar ook identieke camerastandpunten zorgen voor herkenning) maar het is geen history repeated want de afloop is anders; deze keert wint hypocrisie. Volgens Chabrol is dit een basiseigenschap van de samenleving. Men zit gevangen in de leugen (en door de maestro fantastisch gevisualiseerd door de scene in de greenhouse waar de camera langzaam voorbij een vogelkooitje neerstrijkt). Als vanouds blijven sommige zaken ambigue zoals de lasterende brief (wie heeft die nu geschreven ?) maar in zekere zin is de film mooi afgerond. Terwijl een receptie aan de gang is om iets te vieren, ontstaat er boven een gevecht met een fataal einde (merk op dat niemand blijkbaar zich de vraag stelt waar de echtgenoot is gebleven, zelfs de echtgenote lijkt hem al vergeten te zijn). Er is een moord gepleegd maar het leven bij de familie herneemt zijn alledaags gangetje alsof er niets gebeurd is. Na een paar films die ik toevallig gevonden had in mijn favoriete obscure arthouse videotheken was dit mijn eerste Chabrol in een bioscoopzaal – dat trouwens maar voor 1/3 gevuld was en na 2 weken was de film alweer van de affiche verdwenen – en de magie is er alleen maar groter op geworden. Sindsdien zoek ik  regelmatig een Chabrol film op wanneer ik nood heb aan vakantiestemming. Je waant je immers altijd in Frankrijk (zo hebben we Nice en l’Ardeche leren ontdekken) met een glas wijn binnen handbereik dankzij de typische Chabrol inside jokes. Bourgondisch (kijk naar de smakelijke inserts van stoofpotje of oesters) vs bourgeoisie (in Bordeaux een aristocratische familie met politieke ambities is zijn favoriet milieu). Er is trouwens een bijzondere samenwerking tussen hem en zijn scenarioschrijfster. Ze werkt alleen, in alle stilte aan het script. Wanneer er een probleem of een dood punt opduikt, belt ze naar Chabrol die dan 4 oplossingen doorgeeft. Oplossingen die allemaal reeds in films zijn voorgekomen. Niet alleen is er dus een oplossing voor alles, het is dus ook al eens voorgedaan. Zoals vele auteurs kent de man zijn (film)geschiedenis. Voeg daarbij de dubbele bodems (de Scrabble scene - woorden die te maken hebben met het verhaal of dialogen die een verborgen betekenis hebben) en de vernuftig uitgedachte scenes en dan weet je :  we hebben te maken met een Chabrol grand Cru. Het krijgt zelfs – nipt weliswaar - de voorkeur op het genie van Leos Carax (zijn films mauvais sang en les amants du pont neuf zijn onbetwistbaar stilistische hoogvliegers, geniaal in creativiteit die echter af en toe sputteren en soms zelfs langdradig worden). We laten dit in steen graveren : LFDM is een laat chef d’oeuvre van de meester en alle andere favorieten kunnen er niet tegenop. Trouwens, een artiest die volgende quote lanceerde : we leven in een tijd waarin pizza bezorgers sneller aan je voordeur staan dan de politie – dan moet je dan toch goede films maken.

een uittreksel uit mijn boek 'mijn favoriete top 100' met op nr 84 : La fleur du mal