Les Bas-fonds (1936)

Deze film werd onlangs op TV5 uitgezonden met franse ondertitels. Het schijnt de eerste film met Jean Gabin geweest in samenwerking met Jean Renoir. Film oogde niet slecht, hoewel ik nogal de indruk had dat ik naar een verfilmd toneelstuk zat te kijken.

Mijn enigszins gebrekkige kennis van het frans leidde er toe dat ik het verhaal helaas niet altijd even goed kon volgen, wat mijn waardering voor deze film niet helemaal ten goede komt.

Voorlopig 3,0*

Mijn 10e Renoir. Inmiddels herken ik de stijl en thematiek enigzins terug waaraan Renoir zijn naam en faam te danken zal hebben. Mij grijpt het niet. Het is mij te simplistisch en hij maakt het voor mij als kijker niet interessant, omdat het elke 'urgentie' lijkt te ontberen. Wat overblijft is een -inderdaad (ben ik met wibro eens) - nogal toneelmatige exercitie, zonder veel flair en franje. En juist die twee laatste dingen tillen sommige Renoirs voor mij nog uit boven het gemiddelde, dat ik hier dan ook meer waan toeken. Was nog wel even verbaasd over een zeer heftige camerabeweging tegen het einde van de film. Ineens had je het idee van "nu gaat er nog iets gebeuren", maar helaas.

Eh..het zou zo maar kunnen dat deze film theatraal overkomt omdat...het een toneelbewerking IS,en wel van het niet geheel onbekende na dne/nachtasiel van Gorki.Precies,het stuk dat ook werd verfilmd door Kurosawa(the lower depths).

Nu zouden de verschillen in aanpak niet groter kunnen zijn:daar waar K. de text vrij letterlijk volgde en alles op 1 plaats liet spelen,daardoor de beklemming nog versterkend, en de totale uitzichtloosheid van de personages benadrukte,kiest Renoir voor een luchtige boulevard-achtige aanpak ervoor zorgend dat de film een eerder Franse sfeer lijkt te hebben die slechts wordt onderbroken door wat echt Russische volkscultuur tafereeltjes vol alcoholisme en domestic abuse.Af en toe pleegt er iemand zelfmoord,maar dat hoort er allemaal bij.Bovendien focust Renoir zich op 2 personages:die van Jouvet(een gokverslaafde aristocraat) en Gabin.

Vleesgeworden luchtigheid is het karakter van Jouvet,die blijkbaar niet doorhad dat hij in een film en niet in een stuk speelde.Dit geldt niet voor Gabin,die de rol vertolkt van Mifune in de Kurosawa verfilming,maar dan prominenter.Eigenlijk speelt hij hier weer zijn standaardrol van proletarische held.

Het slot doet sterk aan Boudu denken.

EDIT:ik lees nu pas de volstrekt ridicule synopsis.De baron verhuist dus niet naar een achterbuurt,maar klopt aan bij een homeless shelter,nogal een verschil.Vooral geen film kijken alvorens een omschrijving te geven!

Voor mij was het opmerkelijk dat het verhaal zich afspeelt in Rusland want in één van de eerste scènes heeft men het over roebels als munteenheid. Maar het is dan weer minder verrassend wanneer blijkt dat het hier gaat om adaptatie van werk van Maxime Gorki. En dat de productie een initiatief was van de Russische producent Kamenka. Eén van de vele filmrussen die Rusland ontvlucht waren na de Oktoberrevolutie. Naast hem werken nog andere Russische migranten mee aan de film.

Voor Renoir was het een film in opdracht. Niettemin vind ik hem heel goed passen bij de rest van de werken die ik van hem reeds gezien heb. Les Bas-Fonds is toch ook weer een politiek geladen film van commie Renoir. De verarmde aristocratie draagt vrijwillig de macht over aan het proletariaat, wat gesymboliseerd wordt in de vriendschap tussen Louis Jouvet en Jean Gabin. Spanningsveld proletariaat-aristocratie zal ook aan bod komen in La Grande Illusion (uitgebreid met de kant van de bourgeoisie). Behalve de politieke lading is het vooral een mix van sociaal drama, misdaad en zwarte komedie. De acteerprestaties zijn op niveau - een beetje theatraal soms maar altijd te pruimen - waarbij Gabin het charismatische en geloofwaardige middelpunt van de actie vormt.
Ook visueel een aantrekkelijke film met mooie b & w fotografie, ergens op het uur een ellenlang dollyshot op het feestje en als finale een hommage aan Chaplins’ Modern Times. Prima werk.

Tijdje geleden dat ik deze zag en ben dus even moeten gaan spieken naar dat einde . Ik krijg al zin om de hele film te herbekijken.

Anyway op de tijdlijn had MT zijn première begin van het jaar in Frankrijk, en heeft Renoir de tijd gehad om dit zo te verwerken in zijn opnames. Het kan toeval zijn, of niet, beide zijn mogelijk.

Ik heb nog even verder gezocht, er zijn een paar bronnen die het een homage aan Chaplin noemen, maar echte bevestiging blijft uit. Maar inderdaad zit er tussen de release dates van beide films 10 maanden, dus dat maakt het toch wel heel aannemelijk.

Wat wel heel zeker en gedocumenteerd is: Renoir was in het algemeen een heel groot bewonderaar van Chaplin. Dit wijst dan bijkomend in de richting van een gerichte hommage