Gycklarnas Afton (1953)

Waarom wordt deze film vergeten als het om Bergman op DVD gaat? Dit moet volgens meerdere bronnen een van zijn betere zijn. Een rechtenkwestie vrees ik.

En niet te vergeten Kvinnodröm.

Schijnt eind mei dan toch echt bij Tartan uit te gaan komen.

Tegenvallende Bergman. Een film over eigenbelang en dat dat niet altijd goed afloopt. De gebeurtenissen en afloop daarvan zijn wel erg voorspelbaar en het gevecht + vernedering in het circus is cinematografisch een mix van briljantheid en van b-film-niveau. Daarnaast is het acteerwerk van Anders Ek als huilende clown Frost om te janken. Ach, Harriet Andersson, een van de muzen van Bergman, speelt weer uitstekend.

Zielige Bergman en Andersson, net als Sommaren med Monika werd Gycklarnas Afton in de VS uitgebracht als seks-film. Oke, oke, de borsten van Andersson hebben veel moeite niet uit haar korset te springen, maar goed, dan kun je het gros van de kostuumdrama's wel exploiteren als seksfilms...

Ik kom niet verder dan 3 sterren, blijft niet echt hangen.

Deze film gisteravond op dvd gezien, hoewel een van de minder bekende films van Bergman was ik aangenaam verrast.

De film heeft duidelijke aanknopingspunten met Ansiktet (Facade, 1958) waar het een voorloper van lijkt. In beide films staat vernedering centraal maar in Gycklarnas Afton wordt dit thema via verschillende personages en op verschillende manieren getoond.

Onterecht behoort deze film tot de minder bekendere van Bergman, het thema wordt goed uitgediept en er zitten schitterende

filmshots in.

Zeker zien dus als je een liefhebber van Bergman bent

Bergman's eerste meesterwerk, en zelfs binnen een oeuvre dat toch al niet om zijn rozengeur en manenschijn bekend staat, is dit nog een van de meest rauwe films. De misere is - i.t.t. zijn beroemdere latere films - niet existentialistisch; maar ook binnen de context van 'het leven' laat Bergman hier zien bepaald geen optimist te zijn. Ake Gronbergs personage deed me iets of wat denken aan Jannings in Die Blaue Engel, maar dan zonder de redemptieve, masochistische dimensie. Vond bovendien Anders Eks huilende clown juist een zeer sterk tragisch personage. Oh en Harriet Andersson is potverdikkie mooi! Ruime 4*

een intens en rauw brokje cinema uit de tijd dat Bergman nog bekend stond als een "angry young man"; elke scene hier maakt wel duidelijk waarom dat terecht is, de bloed zweet en tranen druipen er vanaf!

Een vroege Bergman, die niet slecht is, maar zeker niet behoort tot zijn betere films. Harriet Andersson is een actrice die Bergman wel vaker in zijn films gebruikt, en niet ten onrechte, want zij speelt meestal erg goed, zo ook hier. Die clown vond ik vrij dramatisch. De overige cast was verder wel in orde. Verder zit er hier en daar nog wat surrealisme in en is de zwart-wit fotografie bij vlagen best mooi.

Het verhaal over vernederingen kwam wat langzaam op gang, maar werd wel steeds wat interessanter. Het hoogtepunt van Gycklarnas Afton zat hem richting het einde, in hetcircus, waarbij beide mannen elkaar uitdaagden en met elkaar in gevecht gingen. Het einde was overigens niet moeilijk te raden.

Best aardig dus, maar het maakte niet de indruk, die ik had gehoopt en daarnaast voelt het aan als een film, die ik waarschijnlijk snel weer vergeten zal zijn. Een voldoende van mijn kant, is het enige juiste voor mij om hier aan uit te delen.

3,0*

Toch wel een bovengemiddelde film van Bergman, vond hem ook beduidend beter dan The Magician waarmee wel wat raakvlakken zijn. Een film over desillusies en nederlagen, getoond door de ogen van een rondreizend low budget circusgroepje. De tegenstelling tussen kunst (theater) en vermaak (circus...misschien ook cinema?) komt ook even aan de orde, waarbij Bergman als theaterman weinig sympathie lijkt te koesteren voor de mensen van het toneel, die hier vooral arrogant en onbetrouwbaar zijn.

Harriet Andersson is een aantrekkelijke verschijning maar haar rol vond ik niet zo memorabel. Grönberg deed me aan een niet-grappige variant van Ricky Gervais’ David Brent denken, die vooral veel pijnlijke momenten doormaakt gedurende deze film (waarbij de grootste vernedering wel de afwijzing van zijn vrouw moet zijn). En kennelijk is het love or hate met clown Frost. Ik vond hem juist een geslaagd personage, vond het ook een mooie scène in het begin als hij zijn vrouw ophaalt uit de zee, bedolven onder lachsalvo's, apart gefilmd ook als een semi-stom intermezzo.

Samen een miserabel leven leiden is beter dan dat alleen doen. Een karakter uit Bergmans Dorst opperde reeds iets soortgelijks. Hier geldt dat voor de twee hoofdpersonen maar zeker ook voor de rest van het circusgenootschap. Anders Ek, een acteur met wie Bergman op het toneel al vaker samenwerkte, portretteert op theatrale manier een troosteloze clown met bijbehorende mimiek en ook Åke Grönbergs circusbaas is een heerlijk depressief karakter. De Spullebaas (mooie titel) betekende Bergmans eerste samenwerking met Sven Nykvist, die jarenlang als zijn vaste cameraman zou fungeren. Wegens andere verplichtingen schoot Nykvist alleen de interieurscènes terwijl Hilding Bladh het exterieur voor zijn rekening nam. Daar om malen hoeven we echter niet want het levert fantastische beelden op in contrastrijk zwart-wit met vaak prachtig afgetekende onheilspellende wolken.

@starbright boy: deze is ook mooi gerestaureerd door Criterion, Sven Nykvists werk ziet er uitstekend uit, ik zou deze vroege Bergman wellicht eens opzoeken, al is het niet mijn favoriet. Ik vond hem zeker interessant. Ben wel benieuwd of het gek is dat ik nu en dan wat aan Fellini moest denken

Even als reactie op je berichten uit 2007

Bergman #23

Een jaar vóór Fellini’s La Strada maakte Bergman ook een film over circusvolk. Deze is veel rauwer en energieker. Een film over een circusgroep die geen cent te makken heeft, waarbij de directeur het liefst weg wil, de clown z’n vrouw naakt ziet zwemmen met een heel regiment en de knappe Anne zich laat verleiden door een charlatan. Kortom, het is weer gezelligheid troef bij Bergman. Dat alles prachtig in beeld gebracht door Sven Nykvist.

De kwaliteit spat er weer van af.

4*