Oberst Redl (1985)

HIer ben ik het allemaal mee eens. Maar het blijft evengoed een ijzersterke film, mede door de fraaie, gedetailleerde aankleding van de film en sets. Redl heeft echt bestaan en het is de vraag welke mate in deze film fictie en welke geschiedkundig trouw is. Hij schijnt wel briljant in contraspionage te zijn geweest en het is dus vreemd dat hij zelf dan voor de Russen spioneerde?

Redelijk maar beetje langdradig drama dat zich afspeelt tijdens de nadagen van het Habsburgse rijk. De decors en aankleding zijn gedetailleerd, maar het komt allemaal een beetje flets over, niet vergelijkbaar met de kleurrijke historische drama's van bv Visconti. De film meandert soms ook alle kanten op. Zo zijn er duidelijke hints naar misbruik in zijn jeugd, een huwelijk komt min of meer uit de lucht vallen, er zijn wat korte scenes die de spionagewerkzaamheden aanstippen, maar het blijft allemaal wat fragmentarisch en komt daardoor niet echt uit de verf.

Een wat oudbollig overkomend rise & fall kostuumdrama over Alfred Redl, een man van eenvoudige afkomst die een blitzcarrière maakt in de laatste dagen van het Habsburgse leger. Hij schopt het tot hoofd van de spionageafdeling van het rijk. Afkomst en etnische achtergrond waren in die tijd veel belangrijker dan alleen maar ambitie en begeestering. Redl is een patriot en loyale militair, maar wanneer hij moet werken voor de manipulerende aartshertog, keren de politieke intriges zich tegen hem. . Politieke belangen staan daar boven. Er wordt vaak naar zijn homoseksualiteit verwezen, maar ik had niet de indruk dat dit verder relevant was voor de film, behalve dan dat hij dit moest verbergen.

Oberst Redl is niet helemaal slecht, met de kostumering en de walsen, maar het mist voor mij toch de dramatiek en dialogen die de aankomende tragedie moeten accentueren. Zo komt het conflict tussen hem en zijn jeugdvriend Kubinyi helemaal niet sterk over. Ook zijn betrokkenheid als spion voor de Russen blijft onuitgewerkt; het lijkt in de film vooral dat hij er werd ingeluisd in een vuil politiek spel

Alfred Redl (1864 - 1913) was een militaire officier die carrière maakte in het Oostenrijks-Hongaarse leger en opklom tot het hoofd van het Evidenzbureau, de contraspionageafdeling. Hij was een van de leidende figuren die radicale innovaties en het gebruik van geavanceerde technologie introduceerde in het spionagewerk van vóór de Eerste Wereldoorlog. Een film waarvan ik de keuzes die het maakt niet goed begrijp. Het scenario, waarvan men aan het begin al aangeef dat het fictief is en losjes geïnspireerd is op een toneelstuk, werd zeer taai opgevoerd. Vanaf het begin als je Redl als kleine jongen ziet wordt er gehamerd op zijn keizersgezindheid (Franz Josef) en dat hij van lage afkomst was, Hier komen als hij hogerop komt ook nog het Joods zijn en de aantrekkingskracht voor mannen bij. De film krijgt daardoor iets weg van een langzaam bewegende en repetitieve formule. Die met een grote hoeveelheid aan scènes met aristocratische geneugten, pianorecitals, theerituelen, pratende of overleggende soldaten of opdrachten uitdelende superieuren het te vaak probeert duidelijk te maken? Pas in de laatste veertig minuten werd het interessanter als aartshertog Franz Ferdinand een web van intrige spint, en het uiteindelijk onontkoombare einde. Helaas was ook het einde vrij langgerekt. Tja en als de film uit 1985 er meer uitziet als iets wat in de jaren '60 werd opgenomen met dezelfde uit die tijd stammende acteerwerk....is het een best zware opgave om het die lange speeltijd vol te houden. De uniformen, kleding en locaties zagen er dan weer wel authentiek uit maar als je verhaal toch al fictief was waarom zoveel inzetten op een grijzere werkelijkheid.