49th Parallel (1941)

Redelijke oorlogsfilm die een groepje nazis volgt die gestrand zijn in Canada. Het eerste kwartier is nogal stroef , maar zodra de groep aan land is wordt het interessant. Ze stuiten o.a. op een Franstalige Canadees, een groep eenvoudige religieuzen, een kunstminnende schrijver en een patriot, waarbij uiteraard de Canadese kant steeds positief uitkomt t.o.v. de Duitsers die alleen maar geloven in hun superioriteit, in oorlog, wereldsuprematie en meer van dat soort ongein.

De vrije wereld tegenover het nazisme wordt dus treffend verbeeld, en daarmee is de propagandafilm duidelijk subtieler dan de meest genregenoten. Want niet alleen de geallieerden, de minderheden, literatuur en kunst, maar zelfs de niet-fanatieke nazi´s zijn slachtoffer van het nazisme. Duidelijk een waarschuwing wat de wereld te wachten staat als het nazisme zou triomferen.

Een film over de 2e Wereldoorlog tijdens de 2e Wereldoorlog.

49th Parallel behoort tot de zogenaamde propagandafilms.

Het verhaal gaat over een Duitse U-boot die door de Canadese kustwacht tot zinken wordt gebracht.

6 Nazi's weten te overleven, en doen er alles aan om de VS te bereiken.

Dit gaat uiteraard niet zonder slag of stoot.

Deze klassieker mag niet ontbreken in de collectie van films uit de 2e Wereldoorlog.

3,5 *

Eén van de beste oorlogsfilms ooit gemaakt (en tijdens oorlogstijd nota bene) haalt het beste uit het keur aan talent dat hier aanwezig is. Het gouden duo Michael Powell en Emeric Pressburger leveren een meesterlijke film af met een indrukwekkende cast. De titel verwijst naar de breedtegraad waarlangs de grens tussen Canada en de Verenigde Staten is getrokken en volgt het verhaal van zes overlevenden van een U-boat die na een succesvolle campagne voor de kust van Canada na een luchtbombardement tot zinken is gebracht. Onder leiding van Lt Hirth [Eric Portman] beginnen ze aan een gevaarlijke reis in een poging de (op dat moment nog neutrale) Verenigde Staten te bereiken, waar ze asiel kunnen aanvragen en weer veilig naar huis kunnen, waar ze als helden worden ontvangen. De mannen ontmoeten tijdens hun reis echter verschillende mensen, waaronder Hutterieten (een Protestantse geloofsgemeenschap) en een Britse intellectuele schrijver (Leslie Howard).

De episodische structuur werkt hier bijzonder goed. Elke episode beslaat een ontmoeting waarin er een botsing van denkbeelden is die in het intelligente scenario van Powell de Nazi's niet over één kam scheert als de verpersoonlijking van het kwaad. Eén van hen besluit zelfs zich af te keren van zijn vaderland, niet zozeer omdat hij walgt van de oorlog of de ideologie, maar omdat hij zich beseft dat hij gelukkig was met zijn eenvoudige leven voor de opkomst van Hitler. Hoewel Olivier een tikje schmiert als een Frans-Canadese pelsjager die in de stellige overtuiging verkeert dat de oorlog zich ver van zijn bed afspeelt, maar verder is het acteerwerk over de gehele linie voortreffelijk. De sobere regie van Pressburger is zeer effectief en Powell zorgt voor een mooi, licht-ironische finale die heel anders is dan je zou verwachten van een oorlogsfilm.