L'Âge d'Or (1930)

Man man man wat saai. De voorafgaande Un Chien Andalou was best te doen, maar die was na een kwartiertje afgelopen. L'Âge d'Or was echt tergend. Ik kan niets met al dat surrealisme.

Zo juist deze film op You Tube bekeken.
Sommige filmliefhebbers noemen dit een geweldige film. Waarom? Vanwege die koe op bed? Omdat een vrouw aan de tenen van een beeldhouwwerk zuigt? Omdat Buñuel de spot drijft met de RK kerk en de bourgeoisie? Nou ja, dat doet Buñuel bijna in al zijn films. Hij is streng katholiek opgevoed en van aristocratische komaf. Om zich hier van af te zetten heeft hij zich bekeerd tot het marxisme.
Ik kan eerlijk gezegd anno 2008 niet zo veel meer met de films van Buñuel. Ik vind ze erg gedateerd. De macht van de RK kerk is passé. Rijk zijn is geen vies woord meer. Wat moet ik dan nog met al die satire hierop?
Neen, "Belle de Jour" kon mij al niet bekoren en deze film evenmin.

2,0*

Tweede Bunuel in een week voor mij, maar het was stevig doorbijten; zelden duurde een uur langer. Ik zal wel weer allemaal metaforen missen maar ik vond het maar een vaag werkje. Van de Dali-achtige taferelen had ik me ook veel meer voorgesteld, als in Spellbound. Linkjes naar de Sade haalde ik er ook nog wel uit, voor de rest vaag en simpelweg oersaai.

1,5*.

Kon er ook bar weinig mee. Enkele geestige en vreemde momenten maken nog geen film. Helaas, was het maar zo'n feest...

1,5*

Moet bekennen dat ik dit juist wel een zeer geslaagde film vind. Ik ben dan ook een enorm liefhebber van de Dali/Buñuel short Un Chien Andalou. De bizarre beelden en combinaties en vreemde manier van verhaal vertellen spreken me erg aan binnen hun stijl. Sowieso ben ik al snel enthusiast te krijgen voor Salvator Dali's kunst en bemoeienissen in de film (Spellbound...). Wat ik ook erg interessant vond was hoe de film eigenlijk met één been in het talking tijdperk en één been in het geluidsloze stond. Vooral het gebruik van muziek en de plaatsing van dialogen zijn opvallend. L' Age d'Or is een experimenteel meesterwerk met een zeer intense stijl.

Erg veel negatieve berichten hier. Ook opvallend vaak met de argumentatie dat de film onduidelijk zou zijn. Tja, wat verwacht je dan van de grootste klassieker van oude surrealistische films? Er valt weinig te begrijpen. Buñuel had niets anders voor ogen dan het doorbreken van het gewone in film. Metaforen of symbolen zoeken heeft hier weinig zin, ze zijn er niet of nauwelijks. Satirische momenten rond de rijke klassen en rond het katholieke geloof zijn er wel, maar dat lijkt meer in het kader van schoppen tegen het systeem te passen. L'Âge d'Or betekend dan uiteindelijk ook niet echt iets. Het is meer een ervaring die je over je heen moet laten komen, genietend van de maffe ideeën en beelden.

Wat dat betreft is dit eigenlijk nog beter te doen dan Un Chien Andalou. Die film had echt helemaal geen rode draad, maar uit L'Âge d'Or valt zowaar een verhaallijn op te maken. Min of meer. Het gaat ergens naartoe. Misschien is het daardoor dat ik de film net iets minder magisch vond dan Un Chien Andalou (die ik erg hoog in achting heb staan)? Geen idee. Er is echter nog genoeg leuks te zien. De eerste 20 minuten op dat eiland zijn met name fantastisch, met die priesters op die rotsen en die, wat zijn het?, gewonde guerillastrijders die op hun afkomen. En natuurlijk de man en de vrouw die constant proberen met elkaar te vrijen. Gaston Modot is een bizarre verschijning in deze film. Erg beestachtig en bruut. Lijkt alles en iedereen het liefst aan de kant te willen meppen zodat hij maar bij zijn vrouwtje kan komen voor seks. Het middenstuk zakt misschien een beetje in, maar er zit nog genoeg leuks in, zoals de koe in het bed, het kind dat neergeschoten wordt (en even nageschoten) en dat gedoe met dat standbeeld. Bijna, constant prikkelende en schokkende beelden, zonder overigens ooit echt aan mooifilmerij te doen. Buñuel volgde namelijk een bepaald surrealistisch principe dat alles wat gek was zo normaal mogelijk in beeld gebracht moest worden.

Kennelijk wordt zoiets als dit onder het genre 'drama' geschaart omdat men er niets anders van kan maken, maar wat dacht men van komedie. Er zit overigens ook nog een documentaire over schorpioenen in. Waarom niet?
4*

Mijn derde Buñuel, die ik helaas net als Belle de Jour niet zo heel geweldig vond, terwijl ik Los Olvidados juist wel een enorm sterke film vind.

Waar gaat het mis? Ja moeilijk te zeggen. In ieder geval wist ik van tevoren dat er in deze film weinig lijn zou zitten, dus dan probeer je je al snel te richten op andere zaken. Het is wel een redelijk aparte film, die af en toe behoorlijk surrealistische beelden bevat en op het andere moment je weer probeert te pakken met satirische, grappig bedoelde scènes. Dat lukte op het einde vrij goed, want toen de paus uit het raam werd gegooid moest ik toch wel eventjes lachen. Ook het begin op het eiland en de mini-documentaire over schorpioenen was leuk en interessant. Helaas is het middenstuk dat niet en voelde de film daardoor ondanks de korte duur toch nog een beetje lang aan. Het wel leuke einde kan de film daardoor ook net niet meer redden.

2,5*

Destijds onbegrepen door het publiek. Complete bioscoopzalen werden overhoop gehaald bij vertoning van deze film in 1930 en ik snap dat wel. Want wtf heb ik gezien? Een surrealistische aanklacht tegen de kerk en de bourgeoisie geloof ik. Buñuel surrealistische brainfarts waren nog zeker vermakelijk om te zien. Zo wordt een luierende koe van een bed weggejaagd, stort een giraffe (een neppe hoor) van grote hoogte naar beneden en pijpt een jongedame de teen van een standbeeld :'). Maar tel daarbij een volslagen incoherent verhaal d'r bij op en ik kom tot de conclusie dat dit toch niet helemaal mijn kop thee is.

Njah.

Mix van surrealisme en comedy. Las ook dat Dali meegewerkt had aan de film, maar dan eerder beperkt. Hoe het ook in elkaar mogen zitten, wat mij vooral opvalt is dat Bunuel nog aardig wat te leren had. Het oogt rommelig en weinig afgewerkt, en dan bedoel ik niet enkel de losse ideeën die vaak zonder veel coherentie voorbijkomen.

Vooral het camerawerk en de effecten zijn redelijk ondermaats (en ja, dat deed men in die tijd écht wel al beter). Verder vond ik de humor niet echt te pruimen, erg simpele grapjes en vaak flauw uitgevoerd. Het eerste half uur is nog wel te doen, maar daarna begon het allemaal wat te vervelen.

Ook de mix van silent en talkie vond ik niet erg geslaagd. Het is geinig dat Bunuel vanalles door elkaar poogt te gooien, maar het resultaat is gewoon slordig. Gelukkig duurt het niet te lang, dat soort ervoor dat de leukere scenes een iets grotere impact hebben op de film in z'n geheel.

1.5*

Nadat Un Chien Andalou met een klein budget succesvol was konden Buñuel en Dalí daarna aan de slag met een groter budget hetgeen de langere film L'Age D'or werd, al kwam het tot een breuk tussen heeft Buñuel en Dalí en heeft Dalí in feite maar weinig bemoeienis meer gehad met de film. Buñuel was vanwege Un Chien Andalou geaccepteerd in de kring der surrealisten en met deze film consolideerde hij die positie: omdat ook de bourgeois aandacht had voor Un Chien Andalou moest deze film nog anticommerciëler en provocerender zijn, hetgeen lukte want extreem-rechts vernielde in protest werken van Dalí en andere surrealisten en in Frankrijk werd de film (tot 1981!) verboden, maar wellicht vanwege de afwezigheid van Dalí is de film gestructureerder en minder een surrealistisch carnaval dan Un Chien Andalou. Er zijn een paar iconische surrealistische beelden, zoals (de skeletten van) de vier bisschoppen op de rotspartij en de man die een viool op straat voor zich uit schopt, maar de film wordt gedomineerd door een opvallend coherent verhaal over een verliefd stel dat de lust najaagt (maar telkens in hun liefdesspel wordt gestoord) dat niet zozeer surrealistische beelden geeft als wel wat ‘schokkende’ want wrede en perverse scenes in de geest van Marquis de Sade zoals de man die een klein hondje wegschopt. Buñuel beschreef de film als “romantiek in een surrealistische roes”.

De boodschap van de film lijkt dan ook met name te zijn ontleend aan het werk van De Sade naar wiens 12 Dagen van Sodom in de slotscene uitdrukkelijk wordt verwezen, zoals dat passie (het ‘natuurlijke’ leven van het Verlichtingsideaal) leidt tot terreur en andere wreedheden waarbij juist de adel of hogere kringen en priesters (die de beschaving vertegenwoordigen) zich het meest (kunnen) laten gaan in hun beestachtig en misdadige gedrag, hetgeen de bourgeois steevast schockeert; de mens is net zo antisociaal en giftig als de schorpioen over welk dier de film documentaire-achtig begint en houdt slechts de schone schijn op. Of mogelijk speelt ook hier – net als bij Un Chien Andalou – de psychoanalyse een rol, omdat ook hier de man wordt gedwarsboomd in zijn lust voor de vrouw, en is de moraal van het verhaal dat onderdrukking van seksualiteit geweld geeft zodat met name de kerk en de burgerlijke moraal de mens gewelddadig hebben gemaakt, al wijzen de surrrealisten natuurlijk elke moraal of boodschap af en wil de film in die zin slechts de (vreselijke) natuur van de mens of het onbewuste tonen en de burgerij (het Über-ich) shockeren.