Horí, Má Panenko (1967)

Geweldige film!

Ontzettende leuke karakters, duidelijk met weinig acteerervaring. Daardoor komen de personages over als authentieke personen en ik vermoed dat ze ook precies zo voorkomen in Tsjechie.

Ik heb maar zelden dat ik echt hardop moet lachen om films. Ik schat dat 1 op de 100 grappig bedoelde films ook echt oprecht een constante lach kan veroorzaken. Dit was voor mij zo'n film.

Tweede helft van de film is helaas net iets minder virtuoos dan de eerste 45 minuten, maar al met al een van de grappigste films die ik in lange tijd heb mogen zien.

Ik dacht precies hetzelfde!

Inderdaad nog leuker als Loves of a Blonde en bij mij zorgend voor een constante grijns. Zeer charmant uitgewerkt en f en toe plaatsvervangend pijnlijk om te zien. Die hele missverkiezing is wat dat betreft briljant! De film is trouwens zelfs zonder de allegorie in acht te willen nemen nog vermakelijk en goed te noemen.

Die Josef Sebanek is qua uiterlijk trouwens de verpersoonlijking van de communistische- arbeider-met -de-granieten-kop die je altijd op die posters uit die landen zag! Heeft ook een fijne uitstraling in dit soort rollen, al is hij beter in de Homolka-films en Loves of a Blonde.

Komische film met als ondertoon een aanklacht tegen het communistische systeem. Zo heel geweldig vond ik het niet, het had maar gemakkelijke humor. De kijker volgt een feestavond voor de brandweer. Dr gaat van alles mis en een treurig hoogtepunt van de avond is een beautycontest met niet bijzonder knappe chicks. Maar mede door de korte speelduur van 70 minuten (verdeeld over pakweg 5 lange scenes) was dit nog wel te doen. Kortom, krappe voldoende.

De maatschappijkritische films van Milos Forman en Jirí Menzel uit de jaren ‘60 zijn weliswaar nog best leuk, maar toch ietwat aangevreten door de tijd omdat de hele politieke entourage van deze films inmiddels ingrijpend is veranderd. Dat geldt ook voor deze film, waarvan ik mij herinner dat ik, toen ik ‘m zo’n 40 jaar geleden voor de eerste keer zag, geweldig gelachen heb. Dat was in de tijd dat de Praagse Lente door de Sovjet-leiders en hun trawanten net onder de voet gelopen was. En ik vond het destijds prachtig om te zien hoe Forman in deze allegorie de communistische partijbonzen en hun bazige echtgenotes te kijk zette. Maar de tijden zijn veranderd en daardoor doet de film nu verouderd aan. Er zitten nog best leuke scènes in, maar de algehele sfeer van de film spreekt mij een stuk minder aan dan toentertijd.

Iets beter en leuker dan Loves of a Blonde, maar op de een of andere manier vind ik de Tsjecho-Slowaakse films van Forman minder, dan degene die van andere regisseurs uit de periode zag.

The Firemen’s Ball heeft in ieder geval een leuke opzet. Vooral de amateuristische manier, waarop men te werk gaat op de missverkiezing te organiseren en tot stand te brengen, is best komisch om te zien. De aanklacht tegen het communisme wordt er op een leuke manier in verwerkt. De hoge heren organiseren alles hier op een communistische manier, met als uiteindelijk resultaat, dat zowat alles in de soep loopt. In het voormalige Oostblok waren ze er destijds blijkbaar niet zo blij mee, want deze film werd destijds een paar jaar geband in Tsjecho-Slowakije.

Het heeft op momenten zeker zijn charme, is komisch genoeg om de volledige speelduur te vermaken, maar mist wat mij betreft de echte kracht van een anticommunistische film. Hier en daar oogt het ook een klein beetje gedateerd, al kan het overigens ook best zijn, dat ik sommige verwijzingen gewoon niet opgemerkt heb.

3,0*

Leuk,

Als komedie zeker geslaagd maar een kritiek op het bij uitstek falende communistische systeem kon ik er niet direct uithalen. Alsof er na de val van de communisme geen falende politieke systemen meer zouden zijn. Kom op zeg, kijk maar eens naar de falende westerse politieke systemen in Europa anno 2015. Ook daar zou je een mooie komedie op kunnen maken. Daarom vind ik deze film zeker niet gedateerd, dit in tegenstelling tot de films die er in de late jaren zestig in het "vrije" Westen gemaakt werden, waarin het communisme en maoïsme bewierookt werden. Ik heb het dan over films van regisseurs zoals Godard en Bertolucci.

Over de film verder;

Deze film bevatte toch tal van grappige scènes, zoals dat met die ladder in het begin, de gestolen etenswaren, de klungelige miss verkiezing en uiteraard het gepruts van die brandweerlieden. Ik moest hierbij af en toe aan de films met Louis de Funes denken. Opvallend is wel dat die meiden net zoals bij Loves of a Blond zo ontzettend truttig gekleed waren. Iets wat wel degelijk een kenmerk was van het communistische systeem, waar iedereen er maar zo beetje hetzelfde uit moest zien.

3,5*

Toch een leuk genre, die Tsjechische New Wave

"Niet alles is even goed te noemen, maar ik kan dit meer waarderen dan de Franse Nouvelle Vague. Weer een regisseur waar ik wel meer van wil zien." Dat waren mijn woorden bij The Loves of a Blonde. Een film van Milos Forman die meteen mijn kennismaking met de Tsjechische New Wave was en hoewel ik het een fijne film vond, duurde het wel even vooraleer ik kans zag om de opvolger er van te zien. Zoals gewoonlijk bood Cinema Zuid weer eens de oplossing door dit gisteren op het grote scherm uit te zenden.

Moet wel zeggen dat ik even schrik had voor de kwaliteit aangezien het hier nog om een Nederlandse print ging uit de jaren '60 à '70 ging, maar die blijkt erg goed bewaard te zijn. Soit, het mede-publiek vond dit blijkbaar werkelijk hilarisch (nog nooit een zaal geweten die zo plat ging met een komedie) en ik moet zeggen dat ik me ook wel goed heb geamuseerd. The Firemen's Ball is dan ook een eenvoudige komedie geworden waar we een stel brandweermannen volgen op de avond van hun jaarlijkse bal. Uiteraard lopen er allerlei zaken in het honderd en hoewel je zou verwachten dat sommige stukken beter werken dan andere, slagen Forman en de zijnen er in om dit over de gehele lijn op een goed niveau te houden. Wel goed dat de regisseur lijkt te beseffen dat hij dit niet nodeloos moet gaan rekken, maar houdt hij het kort en bondig met nog een leuke chaotische climax.

Wel verbaasd dat dit indertijd gecensureerd is geweest wegens kritiek op het communisme, vooral omdat ik het niet meteen zie hoe dit juist zo'n aanklacht is tegen dat begrip. Italiaans producer Carlo Ponti zag dat blijkbaar wel en besloot om zijn financiële steun terug weg te nemen waardoor Forman opeens tegenover een gevangenisstraf van 10 jaar kwam te staan. Het was echter onder andere legende François Truffaut die samen met een aantal anderen de som die Ponti had geïnvesteerd terug betaalde waardoor de film toch uitgebracht kon worden. Bon, verder een film die vooral gemaakt is zonder echte acteurs en dat werkt wonderwel. De brandweermannen hebben allemaal heerlijke karakterkoppen en ze zijn bovendien heerlijk op elkander ingespeeld. De scène met de ladder is o zo voorspelbaar, maar erg fijn.

Zou graag zijn eerste twee Tsjechische films eens te pakken zien te krijgen. Kan tot nu toe die oude Forman films wel waarderen, al vind ik zijn Engelstalig werk nog net iets beter. Een simpel doch leuk plot en een cast die er ogenschijnlijk veel plezier in heeft, meer heb je soms gewoon niet nodig. Voorspelbaarheid troef weliswaar, maar storen doet dat niet.

3.5*

Kritische kijk op het "Uniform" dat niet alleen onbekwaam is en "reputatie boven eerlijkheid stelt", maar ook aan de behoeftige geen hulp biedt en zelf ten volle profiteert.

Het is hetgeen achter deze komedie steekt en die de film aanvankelijk deed verbieden en het vertrek van Forman naar de States inluidde.

Grappige toestanden, pakken onvoorziene situaties en dialogen, waarbij vaak met een kleine scène, een karakter puik wordt geschetst, maken de film wel genietbaar.

Forman putte voor heel wat deelnemers aan de film uit de lokale bevolking en veel tijd zal het maken van de film wel niet in beslag hebben genomen.

Het is een kleine film, maar een overtuigend filmwerkje.

Fantastisch, vlijmscherp en hilarisch. En zo subversief in de ogen van de communistische machthebbers dat het voor eeuwig verboden werd en Forman niet in het land kon blijven. Hetzelfde geldt voor medescenarist (en ook zelf regisserende) Ivan Passer. Voor het eerst in kleur. En veel meer puur op humor gericht dan zijn eerdere (en latere) films. Zijn vroege films gaan allemaal over de rol waarvan verwacht wordt dat je hem speelt in de maatschappij, maar die vaak nep is of die je niet echt kunt spelen. Over je comformeren naar de groep (of je omgeving). Genoten van deze films. En dan kan ik twee kanten op, Ik heb nog drie ongeziene latere Forman-films en nog een aantal Tsjechoslowaakse new wave-films liggen. Ik kies voor het tweede.

Milos Forman's doorbraakfilm is aangenaam kijkvoer in die typische droogkomische, licht-absurdistische stijl, toch vond ik deze net wat minder dan de voorganger Loves of a Blonde. Misschien omdat dit wel erg ver m'n bed was, een deprimerend evenement dat vooral aangeeft dat er in die tijd dus echt geen zak te doen was voor de jeugd in de Tsjechoslowaakse provincie- anders is de volle bak toch niet te verklaren.

De film kijkt lekker weg, en heeft mooie momenten van treurigheid, maar ik had toch iets meer verwacht van deze titel, die jarenlang verboden was door de Sovjet-censuur. Kennelijk viel men vooral over het zinnetje "Het prestige van het korps is me meer waard dan mijn eerlijkheid", wat als kritiek op het communistische bewind werd gezien. Maar ook het massaal ontvreemden van de prijzen (ook door de organisatoren zelf), de ouwe bokken die de niet bijster aantrekkelijke jongedames met hun ogen ontkleedden, de tips bij de brand- ga maar dichter bij het vuur zitten tegen de kou- het is vrij duidelijke kritiek, maar subtiel genoeg om boze reacties van de brandweerverenigingen te ontlokken die dit als een aanval op hun integriteit zagen.