Pixote: A Lei do Mais Fraco (1981)

Goh, die Pixote vond ik toch wel een behoorlijke huilebalk zeg.

Nogal misplaatst eigenlijk in een film waarin ' Pixote ' er toch echt zelf voor kiest om misdaad te bedrijven. Nogal een zacht eitje tussen al die meer doorgewinterde, minder gevoelige ' bendeleden '. Maar zijn doelen zijn uiterst nobel dus moet de kijker wel ontroerd worden. En anders gooien we er toch gewoon gelijk vrij pontificaal muziek tegenaan, die echt niet alleen maar louter op de achtergrond aanwezig is. Ik vind de film voor een ' straatbendefilm ' veel te soft omwille van het constante gedweep met Pixote `s romantische aangelegenheden en zijn andere onzekerheden. Ik vond het contrast tussen de straat en zijn vele onzekerheden gewoon niet goed werken. ah, wat zielig hij is zowat een analfabeet.....

De film zou mij dan dus moeten ontroeren om nog wat indruk te maken en ondanks het veel te gekunstelde drama slaagde hij daar wonderwel toch wel in. Ondanks de vele ergernissen tot aan het eind toe, waar Pixote vlucht terwijl hij beter had kunnen blijven staan omdat hij op dat moment niets misdaan had en zich door weg te vluchten juist verdacht maakte en zich afzonderde van andere mensen waardoor hij alleen kwam te staan tegen die beruchte cop.

Genoeg minpunten te vinden, maar gelukkig viel er genoeg te genieten. Qua sfeerzetting begint de film gelukkig nog wel grimmig en geeft hij met beelden mooi weer wat voor een erbarmelijk leven ' sommige ' mensen daar leiden door constant op de vlucht te zijn. De vriendin van Pixote wist mij ook nog wel te ontroeren, ofschoon ze natuurlijk wel vreselijk naïef was. Vermakelijke film, ondanks zijn gebreken waar ik wel tussendoor kon kijken. Kleine 3,5*

Al ver voor 'Cidade de Deus' was deze film er al. Met 'Cidade de Deus' op nummer één in mijn toptien moest ik natuurlijk dan ook deze kijken!

Erg rauw deze film, mede door de keuze van de hoofdrolspelers, die bijna (?) zichzelf spelen. Iets wat Fernando Meirelles en Kátia Lund hebben gecopieerd in Cidade de Deus, maar wèl nadat de straatkids een gedegen acteertraining kregen. Daar schuilt ook het minpunt in deze film: het acteren is af en toe matig.

Het eerste deel van de film is het sterkst, waarin Pixote in de jeugdinstelling zit. Hoe hun levens voor de politie en justitie helemaal niets waard zijn is schrijnend en - bijna dertig jaar na dato- nog steeds zo.

Dit deel deed me sterk denken aan Babenco's latere 'Carandiru', wat ik tot nu toe zijn beste film vind.

De tweede helft kon me minder boeien.

Toch een indrukwekkende film die zeer authentiek en realistisch overkomt.

Ik ben nu ook wel nieuwsgierig naar 'Who killed Pixote'. Kijken of die ergens is te vinden.

Harde realistische film, bijna in docu-stijl, een soort vroege Cidade de Deus. Laat een zure nasmaak achter. De vele straatkinderen, onwettig, verstoten of ouderloos, vormden een demografische plaag in Brazilië in die periode (wellicht nog altijd). De maatschappij liet hen opsluiten in jeugdgevangenissen, waar ze overgeleverd werden aan het sadistisch personeel onder dekking van de autoriteiten. Want wie maalt nu om één straatschoffie min of meer? You don't exist, zegt de toezichter op een bepaald moment, om hun sociale positie duidelijk te maken. Het is dan ook een doorn in het oog van velen, dat de minderjarigen door een wet beschermd worden, waardoor ze aan berechtiging voor hun misdaden kunnen ontsnappen. Voor de minderjarigen tikt de klok, want ze weten dat ze er op klokslag 18 alleen zullen voorstaan tegen de wereld.

Pixote is de jongste. Hij zit in een groep jongeren die solidair zijn met elkaar, en het is met hen dat hij vlucht en drugs begint te dealen. De jeugdige onschuld wordt gesmoord in aanraking met verderfelijke mensen ( lijm snuiven, aanraking met seks enz. ) en dat biedt hen weinig kansen op een normaal leven. De beelden zijn vaak erg rauw : bah, die wc's vol kak en bloed, die vieze kamertjes, die verkrachting in het begin , deden me echt walgen. En die jongeren werden er onherroepelijk gevoelloos door. Leven wordt overleven. Het is een meedogenloze kijk op een verloren generatie, waarbij Babenco met dringendheid aan de alarmbel trekt.

DVD met engelse ondertiteling te verkrijgen en er is ook een versie met Franse ondertitels beschikbaar... wel een mooie cover vind ik.

DVD COVER (Fr)

De Argentijnse regisseur Hector Babenco was een drijvende kracht achter de moderne Braziliaanse cinema. Zijn documentaire-achtig verfilmde 'Pixote' vertelt een uitzichtloos verhaal over (her)opvoedingsinstituten, drugsgebruik en -handel, gevangenissen, homo- en hetero-prostitutie, criminaliteit en uiteindelijk moord. Rauw, gewelddadig, eerlijk en ook nu nog shockerend is het de missing link tussen Bunuels 'Las Olvidados' uit 1950 en het eenentwingste eeuwse 'Cidade de Deus' van Fernando Meireilles.

Oliver Twist, maar dan 140 jaar later in de tropen en ontdaan van de Victoriaanse moraal. Of de Braziliaanse Christiane F. Maar dan misschien andersom: Pixote: A Lei do Mais Fraco is namelijk net iets ouder dan zijn Duitse tegenhanger. Zou Pixote net als Christiane F. ook massaal op middelbare scholen als waarschuwingsfilm vertoond zijn? Dat is namelijk iets wat op een sociaal medium (ik ben vergeten welk) onlangs een vrij universele ervaring van Europese GenX'ers bleek te zijn, zelfs die uit het voormalige Oostblok.

Echt ook zo een film die je nu niet meer zou kunnen maken qua minderjarige naaktheid, seksueel expliciete scenes en drugsgebruik. Nu is dat misschien maar goed ook, want hoewel Héctor Babenco duidelijk oprecht gaat voor zo een rauw mogelijk realistische benadering van het leven van Braziliaanse straatkinderen, is het ethisch nogal twijfelachtig om echt arme kinderen wiens familie het geld goed kunnen gebruiken te laten debuteren in zo een film vol erg heftige scenes voor waarschijnlijk weinig geld. En ik denk niet dat er een team kinderpsychologen en pedagogen langs de zijlijn klaarstond.

Sowieso verbazingwekkend dat deze film gemaakt kon worden in 1980, toen Brazilië nog een militaire dictatuur was. Zeker een soort glasnost en perestrojka periode vlak voor de overgang naar de democratie in 1984.

Pixote (Fernando Ramos da Silva, de naam vertaalt naar 'pixel' en het is Portugees en dan nog de Braziliaanse variant met extra slis, dus je zegt iets als 'piesjosjtuh') is één van de jongste van een grote groep straatkinderen die wordt opgepakt bij een razzia nadat een oude man die een belangrijke rechter blijkt te zijn bij een straatroof onder een bus geduwd is. Dan volgen ellendige toestanden in de jeugdgevangenis. Pixote en een stel vrienden ontsnappen, waarna ellendige toestanden op straat volgen. Maar ze hebben ondertussen ook wel lol en momenten van geluk; het is gelukkig geen pure miserieporno als het door mij gehate Mouchette.

Op zich is Babenco een goede filmmaker, die een scene goed kan schieten. Hij maakt goed gebruik van licht en donker en heeft een goed oog voor locaties, specifiek extreem ranzige wc's. Als liefhebber van rauw drama, kon ik Pixote daarom best wel waarderen.

Maar Pixote is wel heel erg film als een chronologische reeks gebeurtenissen. De ontwikkeling van thema's en karakters is nogal zwak. Daardoor leek het verhaal een beetje stil komen te staan: er gebeurt heel veel aan de oppervlakte, maar daaronder vrij weinig. De van straat geplukte jongeren zijn ook niet bepaald acteersupertalenten, ook Ramos da Silva niet. Als ze veel tekst hebben of grote emotie moeten acteren, ga je daarom soms van 'rauw realisme' ineens naar 'telenovela'. Daardoor blijft Pixote ver weg van bijvoorbeeld Out of the Blue met de legendarisch performance van Linda Manz.

(Gezien op Mubi)