Run Silent, Run Deep (1958)

Best een vermakelijke film, allen zijn de acteerprestaties niet steeds even sterk en overtuigend. Toch bloed de film niet dood en is hij wel spannend af en toe. Het tikje op de kont van de dame op de poster was een mooi stukje bijgeloof

Bewonder meer en meer de veelzijdigheid van filmmaker Robert Wise. Naast misdaadfilms, westerns, muzikale films, menselijke drama's, nu ook een oorlogsfilm en, een hele goede ook, die vandaag nog best mag gezien worden.

Voor zijn tijd knap in scène gezet, geen vervelende, eindeloze gesprekken tussen de militairen - wat heel dikwijls het geval is - maar right to the point, meer dan één boeiende scène, uiteraard wat verheerlijking van Amerika en haar dienaars, maar niet in heroïsme vervallend en uiteraard zijn er de stevige acts van twee kanonnen van het witte doek : Gable en Lancaster.

Toch ietwat een voorbeeld voor alle latere duikbootfilms.

Waarbij ik begin met het woord 'toch', want er is wel degelijk een heleboel mis met deze film. Er klopt zo hier en daar iets niet in de onderwaterbedoening - let even op bijvoorbeeld dat bij het openen van het luik in de toren af en toe vergeten wordt de bovenste man op de ladder een emmer water in z'n smoel te gooien. En de claustrofobisch-beklemmende sfeer uit Das Boot ontbreekt volledig - alles staat netjes in het licht, en iedereen heeft zat ruimte om gewoon te bewegen. Ietsje erger nog is het plot. Het lijkt wel een onderwaterwestern - gebeurtenis en wraak, goed en kwaad. Niet nodig om karakters uit te diepen of in te kleuren kennelijk, iedereen blijft zo plat als een dubbeltje.

Dan de beelden buiten de boot. De bovenwaterscenes zijn echt lelijk als het op schieten en bommengooien aankomt - de schepen zien er onecht uit, en de opspattende waterpartijen ook. Maar het wordt nog veel erger als je oplet bij de onderwaterscenes - de kabels waaraan de modellen heen en weer gesleept worden zijn pijnlijk scherp in beeld.

En toch is het best een leuke film. Misschien ook wel omdat het een stukje jeugdsentiment voor me is - ik zag deze heel lang voordat er zoiets als Das Boot of zelfs maar Hunt for Red October langskwam. Dan maakt zo'n Akikaze toch indruk.

Mr. Cartwright, with all due respect to your rank, may I say I think you're an ass?

Ik vind het op zich wel verbazend wat voor een carrière Robert Wise heeft gehad. Een aantal science-fiction films zoals de eerste Star Trek film, maar ook horror (Invasion of the Body Snatcher), Western (Tribute to a Bad Man), musical (Sound of Music) en met Run Silent Run Deep kwam daar een oorlogsfilm bij. Niet alles is altijd even sterk, maar hij heeft altijd al kunnen rekenen op minstens 3.5* dus ik was wel benieuwd naar wat dit ging geven.

En Run Silent Run Deep is een degelijke film, hoewel het er wel één is met wat gebreken. Ik moet daarbij ook wel zeggen dat ik in het algemeen niet meteen zo'n fan ben van oorlogsfilms. Soit, het grootste hekelpunt vond ik dat de Akikaze helemaal niet zo dreigend overkwam. Gelukkig is dit een euvel dat later wel wordt opgelost doordat blijkt dat het een andere duikboot is die voor het gevaar zorgt, maar de film gaat compleet de mist in door op een enorm abrupte manier Richardson te laten sterven. Ineens is de begrafenis daar en rollen de credits over het scherm. Het lijkt wel alsof Wise het eigenlijk ondertussen allemaal beu was geraakt en de film wou eindigen. Ik vraag me trouwens af hoe zijn versie er zou hebben uitgezien, want producers James Hill en Burt Lancaster hebben de film opnieuw gemonteerd nadat Wise zijn cut had afgeleverd. Toen dat nieuws hem ter oren kwam is hij het dan ook afgestapt..

De grootste kracht van deze film is ongetwijfeld de combinatie van Clark Gable met Burt Lancaster. Twee onsterfelijke acteurs (Gable met zijn rol in Gone with the Wind en Lancaster met zijn rol in Il Gattopardo) en ook hier goed op hun plaats. Niet noodzakelijk hun beste rollen, maar ze zijn degelijk. De film steunt dan ook vooral de eenmalige samenwerking tussen beide acteurs en verwaarloost een beetje zijn bijrollen. De aankleding ziet er daarentegen degelijk uit, gelet op dat dit toch alweer een film van meer dan 50 jaar geleden is, en voelt (in hoeverre dat ik dat kan beoordelen) realistisch aan.

Een simpel doch boeiend plot en twee klassebakken. Meer heb je niet nodig om een film degelijk te maken. Run Silent Run Deep is zo'n typische film die als blauwdruk niet onderschat mag worden, maar die in de loop der jaren wel voorbij gestoken is door zijn genregenoten. Voor de liefhebbers dus.

3.5*

De veelzijdigheid van regisseur Wise komt hier duidelijk naar voren, niet dat dit de allerbeste oorlogsfilm is, maar Wise weet wel een krachtige sfeervolle film af te leveren. Hij wordt daarbij natuurlijk geholpen door klasbakken als Lancaster en Gable. De film is gemaakt in een periode waarin de technische beperkingen groot en dus de special effects zeer doorzichtig waren. Maar dat doet geen afbreuk aan het verhaal. De film heeft duidelijk gekeken naar de klassieker Caine Mutiny, om op zijn beurt weer als voorbeeld te dienen voor Crimson Tide. Lancaster en Gable zetten allebeide een geloofwaardige rol neer en worden door de bijrollen goed ondersteund. Ik vind dat het claustrofobische van een film aan boord van een onderzeeër goed naar voren komt, vooral tijdens de scenes rond de periscoop, daar staan ze dan mannetje aan mannetje, behoorlijk krap allemaal.

Lancaster en Gable gebruiken hun gezamelijke scenes om hun acteer kwaliteiten ten toon te spreiden, Lancaster met soms zijn ingehouden woede en aan de andere kant verscheurt door plichtsgevoel aavn zijn rang en loyaliteit jegens de bemanning Gable met de arrogantie van een ervaren kapitein maar die wel weet waar zijn grenzen en die van de bemanning liggen.

Het enige minpunt van de film vind ik het begin, de boot van Gable wordt tot zinken gebracht terwijl het schip onder water vaart, ik ben natuurlijk geen expert, maar ik kan me niet voorstellen dat er dan iemand levend aan de oppervlakte komt.

Dat maakt dat ik de film niet hoger waardeer.

Goeie film waarin een kapitein van een onderzeeboot een tweede kans krijgt nadat hij zijn schip heeft verloren. Een prima verhaal en de film heeft ook een vlot tempo. Ondanks de verouderde special efects, hier en daar nog redelijk spannend. Niet de eerste duikbootfilm, maar ongetwijfeld een blauwdruk voor latere duikbootfilms.

Heb de film voor 1 € op de kop kunnen tikken en dat is hij wel dubbel en dik waard.

Dus nog eens opnieuw bekeken en opnieuw van genoten.

Gelukkig sta ik niet in mijn eentje met een positieve beoordeling van deze film. Ondanks zijn leeftijd is de film nog prima in staat om de huidige filmkijker(s) vast te houden. Geweldig hoe de acteurs hun werk neerzetten!

Het is een prima geheel met een goed verhaal. Het enige wat tegen de film kan zijn is de zwart-wit uitvoering i.p.v. kleur die in die dagen in opkomst was.

Een positieve beoordeling heeft ook een positief cijfer: een 8.

Op ware Achab-achtige wijze is onderzeeboot-commandant in de Tweede Wereldoorlog vastbesloten om de Japanse torpedobootjager Akikaze tot zinken te brengen, natuurlijk onder protest van eerste officier en de verdere bemanning. Clark Gable en Burt Lancaster zitten in die boot. Twee prima hoofdrolspelers die op bevredigende wijze op elkaar botsen. Menselijk drama. Nautisch bijgeloof. Tragedie. Je weet het allemaal wel, het gebruikelijke volgt Hoewel de speciale effecten naar de huidige maatstaven niet perfect waren, zijn ze behoorlijk solide voor een film uit de jaren 50 met torpedo's en dieptebommen die bijna hun doelen missen. En ze slaagden erin om het drama en de actie van dit verhaal in slechts anderhalf uur te proppen. Toentertijd vermoedelijk vrij nieuw maar doordat alle onderzeeboot-films min of meer hetzelfde doen is dit nu veel meer vertrouwd!

Maandagmiddag de weekend afsluiter ingeluid met een film van het oorlogslijstje en daarbij viel de keuze op deze Run Silent, Run Deep. Het zou hier overigens niet bij blij qua oorlog want ik belandde zwaar in een mini marathon van oorlogsfilms.

Maar goed, Clark Gable dus die naar de haaien gaat in een beruchte zeeroutes vlak bij Japan, bijzonder dat ze hem en andere crewleden dan wel weten te redden aangezien ze in zulke 'hostile waters' zijn. Maar Richardson weet toch weer een plek te krijgen als commandant van een onderzeeër met Lancaster, Bledsoe, als eerste officier wat in de ogen van de bemanning een impopulaire beslissing is. Het is de opmaat voor het nodige aan spanningen tussen de officieren en crew waar Commandant Richardson ze ook nog even uitknijpt in trainingen en het natuurlijk voor de hand ligt dat de commandant terug wil naar de wateren die hem bijna fataal werden om een rekening te vereffenen.

En vanaf daar zit er toch een prima opbouw in de film rond de gevaren van de onderzeebootdienst met destroyers en vliegtuigen, de jacht op oppervlakteschepen, en Richardson die steeds meer het contact met de realiteit verliest met de stijgende spanning aanboord tot gevolg. De finale is daarbij ook prima, lijkt het geheel met zorg gemaakt in de 'kleine' ruimtes van de onderzeeër, en is er ook prima gewerkt met modellen als de strijd zichtbaar is aan de oppervlakte. En zo toont Run Silent, Run Deep zich toch als prima en degelijke oorlogsfilm met een behoorlijk beeld van het leven aanboord van een onderzeeër. Met Das Boot kan het zich natuurlijk niet meten maar slecht is het geenszins en moet de filmposter nog even benoemd worden als erg fraai.