Gladiator (2000)

Zojuist een van de meest indrukwekkende films op Cinema gebied opnieuw gezien op 4k met prachtig beeld maar jammer genoeg heeft deze upgrade geen Dolby Atmos maar Dts sound.

Wel als je deze legendarische film terug ziet.

Vind ik dit echt een film, die het aller mooiste tot zijn recht komt op het grote witte doek.

Daar was het een belevenis, die zo ongelooflijke indruk op mij had gemaakt, en meer dan terecht een gigantische box office hit was.

Met schitterend gemaakte veldslagen en epische Gladiator gevechten.

Met het prachtige inmiddels bekende verhaal.

Van de rouwende Gladiator Maximus die op tactische wijze de onrechtmatige kwaadaardige keizer Commodus ten val wil brengen, en wat letterlijk niet zonder slag of stoot zal gaan.

Blijft een indrukwekkende en spectaculaire en ontroerende film.

En natuurlijk de meesterlijk prachtige muziek van Hans Zimmer en de grootste zangeres Lisa Gerrard vooral de ongekend mooie soundtrack Now we are free.

Een meesterwerk van Ridley Scott en met een fenomenale cast.

Eigelijk 4,5* toen ik hem nu terug zag.

Maar ik hou hem op 5* vooral vanwege de acteer prestatie en hoe deze film gemaakt is, en zoals de indruk die de film op mij maakte toen ik deze vroeger, in de bioscoop had gezien, dat verdient deze inmiddels wereld beroemde classic film.

Russel Crowe is de gladiator wiens baardje, ondanks de erbarmelijke omstandigheden waarin hij zich steevast bevindt, keurig getrimd is en verzorgd oogt. Naast het vele geweld gaat Gladiator natuurlijk over de strijd tussen goed en kwaad (waarna het goede uiteindelijk zegeviert, maar dat zal niemand verbazen.)


Het Goede wordt archetypisch bekwaam uitgewerkt in De Held (Maximus )

Maximus belichaamt het klassieke archetype van de held. Hij is moedig, nobel en vastberaden, en zijn verhaal volgt de traditionele hero’s journey:
Rijke context: Hij begint als een gevierd generaal.
Val en uitdaging: Hij wordt verraden, tot slaaf gemaakt en geconfronteerd met immense obstakels.
Triomf door offer: Uiteindelijk overwint hij het kwaad (Commodus), maar dit gaat gepaard met zijn eigen dood, wat hem een tragische held maakt.
Zijn reis draait om persoonlijke wraak, maar groeit uit tot een strijd voor een hoger doel: de redding van Rome.


Het Kwaad zien we terug in De Schurk (Commodus)

Commodus is het archetype van de tirannieke schurk of de schaduw:
Hij is het tegenovergestelde van Maximus en vertegenwoordigt alles wat corrupt, laf en machtsbelust is.
Zijn onzekerheid en honger naar erkenning maken hem een tragische, maar ook intens gevaarlijke tegenstander.
Als schurk is hij een katalysator voor het verhaal, omdat zijn verraad de held op zijn reis dwingt.




De archetypes worden verder uitgewerkt door middel van psychologische kenmerken:
Keizer Commodus, het kwaad. is een complex personage met uitgesproken psychologische kenmerken. Hij wordt neergezet als een narcistische, machtsbeluste en emotioneel onstabiele figuur.

1. Narcisme en egoïsme
Commodus vertoont sterke tekenen van een narcistische persoonlijkheidsstoornis:
Overdreven zelfbelang: Hij heeft een sterk verlangen naar macht en bewondering, wat blijkt uit zijn obsessie om als keizer erkend te worden en zijn afgunst jegens zijn vader, Marcus Aurelius.
Gebrek aan empathie: Commodus toont weinig tot geen mededogen voor anderen, inclusief zijn familie. Zijn relatie met zijn zus Lucilla wordt gekenmerkt door manipulatie en dreiging.
Overgevoeligheid voor kritiek: Hij reageert buitenproportioneel op afwijzing of mislukking, zoals zijn woede en wraaklust jegens Maximus, die zijn legitimiteit als keizer indirect in twijfel trekt.

2. Onveilige hechting en vadercomplex
Commodus' gedrag kan deels worden verklaard door een diepgeworteld gevoel van afwijzing door zijn vader, Marcus Aurelius. Hij verlangt naar erkenning en liefde, maar voelt zich tegelijkertijd niet goed genoeg, wat leidt tot haat en rivaliteit.
Zijn verlangen naar acceptatie wordt getransformeerd in een destructieve drang om superieur te zijn en iedereen te overheersen.

3. Machtswellust en sadisme
Commodus geniet van de macht over leven en dood in het Colosseum. Hij lijkt oprecht plezier te hebben in geweld en de vernedering van zijn tegenstanders, wat wijst op sadistische trekken.
Zijn sadisme wordt ook gevoed door zijn behoefte om zijn controle en dominantie te laten gelden, vooral in situaties waarin hij zich bedreigd voelt.

4. Onstabiele emoties
Commodus is emotioneel impulsief en snel geïrriteerd. Hij wisselt tussen vlagen van woede, jaloezie, en hysterie. Dit suggereert emotionele instabiliteit, mogelijk geassocieerd met borderline persoonlijkheidskenmerken.
Zijn gevoelens van verlatenheid en paranoia versterken zijn grillige en destructieve beslissingen.

5. Manipulatief gedrag
Hij gebruikt manipulatie om zijn doelen te bereiken, zoals zijn dreigementen jegens Lucilla om haar medewerking te verkrijgen.
Commodus ziet mensen als instrumenten om zijn macht te verstevigen, zonder rekening te houden met hun gevoelens of loyaliteit.

6. Pathologische onzekerheid
Ondanks zijn façade van zelfvertrouwen is Commodus diep onzeker. Hij zoekt constant bevestiging van zijn grootsheid en voelt zich bedreigd door iedereen die zijn status in twijfel trekt, zoals Maximus of zelfs zijn eigen vader.
Zijn onzekerheid wordt versterkt door zijn gebrek aan echte competenties, wat hem afhankelijk maakt van intriges en brute kracht.

Commodus kan psychologisch worden gekarakteriseerd als een tragische schurk: zijn narcisme en machtsobsessie maskeren een diepe onzekerheid en een onvervuld verlangen naar erkenning en liefde. Zijn instabiliteit, sadisme en manipulatie maken hem gevaarlijk, terwijl zijn interne conflicten hem ook een menselijk en kwetsbaar element geven. Deze gelaagdheid maakt hem tot een memorabel personage.




Maximus , de protagonist, is een gelaagd personage met sterke morele overtuigingen, emotionele diepgang, en een indrukwekkende veerkracht.

1. Sterke Morele Integriteit
Eer en loyaliteit: Maximus wordt gedreven door een diepgeworteld gevoel van plicht en loyaliteit. Hij blijft trouw aan Marcus Aurelius’ visie van een rechtvaardige Romeinse Republiek, zelfs na de moord op de keizer.
Heldere morele kompas: Maximus maakt ethische keuzes, zelfs in de arena. Hij doodt enkel wanneer nodig en toont respect voor zijn medestrijders. Dit wijst op een intrinsiek gevoel van rechtvaardigheid en medemenselijkheid.

2. Posttraumatische Stress en Rouw
Maximus lijdt duidelijk aan rouw na het verlies van zijn gezin, dat op brute wijze door Commodus is vermoord. Zijn aanvankelijke wanhoop en lusteloosheid suggereren symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS), zoals:
Herbelevingen: Zijn herinneringen aan zijn gezin blijven hem achtervolgen en vormen zowel een bron van pijn als een motivatie.
Emotionele vervlakking: In het begin lijkt hij emotioneel afgestompt, enkel gericht op overleven in de arena.
Toch gebruikt hij zijn rouw en woede constructief, wat wijst op een opmerkelijke psychologische veerkracht.

3. Psychologische Veerkracht en Doorzettingsvermogen
Maximus toont buitengewone veerkracht in het omgaan met extreme omstandigheden. Hij overleeft niet alleen fysiek, maar behoudt ook zijn waardigheid en vastberadenheid in de arena.
Zijn vermogen om zijn pijn om te zetten in een doelgerichte missie – wraak op Commodus en herstel van Rome – laat zien dat hij betekenis haalt uit zijn lijden, een kenmerk van posttraumatische groei.

4. Leider met Charisma
Maximus heeft een natuurlijke leiderschapskwaliteit die verder gaat dan zijn militaire vaardigheden. Hij inspireert loyaliteit en bewondering van anderen, zelfs in de gladiatorenschool.
Zijn empathie en zorg voor anderen maken hem geliefd. Hij ziet zijn medestrijders niet als pionnen, maar als mensen, en hij zet zich in om hun overleving te waarborgen.

5. Woede en Wraak als Drijfveren
Hoewel Maximus een nobel karakter heeft, wordt hij ook aangedreven door wraak. Deze woede is begrijpelijk gezien het verlies van zijn gezin, maar het vormt een donkere kant van zijn psyche.
Zijn wraakgevoelens blijven echter onder controle en worden gekanaliseerd binnen de grenzen van zijn morele code, wat zijn discipline en zelfbeheersing onderstreept.

6. Spirituele Verbondenheid
Maximus heeft een sterke band met het hiernamaals, wat hem troost biedt. Hij gelooft dat hij zijn gezin zal weerzien in de Elysische velden. Deze spirituele overtuiging helpt hem zijn lijden te verdragen en geeft hem een gevoel van richting.

7. Complexe Emotionele Gelaagdheid
Balans tussen kracht en kwetsbaarheid: Maximus is een machtige krijger, maar toont ook zijn emoties en verdriet openlijk. Hij is niet bang om te rouwen om zijn verliezen, wat hem menselijk en sympathiek maakt.
Pragmatisch, maar niet cynisch: Ondanks zijn tegenslagen blijft Maximus geloven in een betere wereld en strijdt hij voor een ideaal groter dan zichzelf.

Maximus kan psychologisch worden gekarakteriseerd als een voorbeeld van nobel leiderschap, menselijke veerkracht, en emotionele gelaagdheid. Hij combineert morele integriteit met diepe pijn, en zijn reis is een verhaal van verlies, verlossing, en transcendentie. Zijn karakter vertegenwoordigt de kracht van een doelgericht leven, zelfs te midden van groot persoonlijk lijden.

Boodschap aan de kijker:
De film Gladiator benadrukt universele waarden zoals rechtvaardigheid, loyaliteit, moed, en zelfopoffering. Het roept de kijker op om na te denken over wat echt belangrijk is in het leven, zoals eer, liefde en nalatenschap. Kortom: Wees geen Commodus. Wees een Maximus!

Ik vond Gladiator altijd een wat overdreven bombastische en sentimentele film, maar ditmaal vond ik hem wel erg leuk eigenlijk. Dit soort populistische crowdpleasers zijn doorgaans vrij dom. De relatief menselijke rol van Phoenix als Commodus zorgt ervoor dat hier ditmaal iets minder sprake van is, en dat de film in elk geval de schijn van enige diepgang heeft. Hij speelt een van de meest memorabele bad guys als een verachtelijk maar zeker ook meelijwekkend figuur. Wat alleen maar een karikatuur had kunnen zijn is dankzij zijn spel toch net wat meer.

De scène waarin de eigenlijk iets te perfecte Maximus zijn ware identiteit onthultblijft een prachtig hoogtepunt in een episch wraakverhaal. In mijn herinnering kwam die scène overigens veel later in de film. Gelukkig is al dat gedoe rondom de gunst van het volk winnen ook best interessant. Dit is ook een film waarin die tweeënhalf uur zo voorbij vliegen. Heel knap, want er zijn toch ook best wat tragere super theatrale scènes tussendoor. Zo theatraal dat de klasse van de cast er soms een beetje in verloren raakt. Iemand als Harris kan amper meer dan de vriendelijke opa spelen. Ergens voelt dat wel een beetje als een goedkope manier om onze sympathie te winnen, want tegelijk wordt ons verteld dat Marcus Aurelius een veroveraar en weinig warme vader was.

Maar goed, deze film is vooral het verhaal van Maximus, en Russel Crowe geeft daar op een mooie manier en met relatief weinig woorden gestalte aan. Echt veel te weten kom je niet over hem, maar dat heeft de film ook niet nodig. Als een meeslepend en episch wraakverhaal voldoet de film meer dan genoeg. Van de actie tot de sets, kostuums cinematografie en score, alles is toepasselijk groots in deze film. Al moet gezegd dat de actie niet altijd even prettig te volgen is. En die CGI van de mensenmassa's heeft me nooit weten te overtuigen.

Ik herinner me nog goed dat mijn leraar geschiedenis op de middelbare school helemaal weg was van deze film. We hebben deze film toen verspreid over 5 lesuren op school gekeken op dvd. Uiteraard ook met pauzes en stops tussendoor waar hij dingen uitlegde en zijn gedachtegang uitsprak. Mooie tijd was dat!

Na Spartacus uit 1960 was het lange tijd stil op gladiatorengebied, totdat 40 jaar later Ridley Scott zichzelf overtrof met dit spektakelstuk. Herzien op 4K.

Blijft dit toch een kanon van een film. Russell Crowe en Joaquin Phoenix zetten een fenomenale rol neer en spelen vér boven hun niveau. Ook de bijrollen spelen stuk voor stuk ijzersterk. Oliver Reed in zijn laatste rol als gladiatorentrainer, hij stierf helaas al voor de release. Djimon Hounsou, die hier nog totaal onbekend was. Geweldige opening met de veldslag tegen de barbaren in Germania, opgenomen in Surray, Engeland (bosgebied ten zuidwesten van Londen). Blijft bizar hoe ver de Romeinen strategisch hun tijd vooruit waren met linies en oorlogsvoertuigen. De prachtige kostuums, decors en schitterende alsook ontroerende soundtrack van Hans Zimmer en Lisa Gerard. En natuurlijk is er een hoop computertechniek gebruikt om het oude Romeinse rijk tot leven te brengen, maar het stoort mij absoluut niet. Tot slot natuurlijk de finale in de arena, waar de tranen je in de ogen schieten.

De tatoeage ''SPQR'' op de arm van Maximus staat voor Senatus Populusque Romanus, de Senaat en het volk van Rome. Dit was een van de belangrijkste slogans van Rome door de geschiedenis heen, en is vandaag de dag nog steeds te zien in Rome, o.a op putdeksels.

Commodus: How dare you show your back to me! Slave, you will remove your helmet and tell me your name.

Maximus: My name is Maximus Decimus Meridius, commander of the Armies of the North, General of the Felix Legions and loyal servent to the TRUE emperor, Marcus Aurelius. Father to a murdered son, husband to a murdered wife. And I will have have my vengeance, in this life or the next.

Kippenvel

Ik zat te kijken en na een tijdje had ik het door: dit is een opera, het verhaal van een klassieke opera. Inclusief de bordkartonnen karakters, idiote en overdreven plotwendingen, pompeuze muziek en het creatief gebruik van een historisch setting. Ik vroeg me steeds af of ik die destijds wel een leuke film had gevonden. De film is echter erg verouderd. Deels worden grote sets gebruikt, die op zichzelf niet mooier zijn dan Ben-Hur in mijn herinnering. En de -CGI is erg verouderd. De gevechten (behalve die met de tijgers zijn ook niet al te best, als je bedenkt dat deze film in dezelfde tijd als Musa the Warrior is gemaakt bijvoorbeeld.

Niet mijn ding,maar erg goed in het genre.

Niet mijn ding,maar heel goed in het genre.

Vandaag leg ik bloemen op het graf van de film Gladiator. Deze week begraven wegens volkomen oninteressante film. Het wraakthema op een zeer sentimentele manier. De geschiedenis daargelaten (alhoewel ik vermoed dat er meer Hollywood dan geschiedenis te lezen valt in Gladiator) meer kan ik er niet uithalen dan een soap van een vadermoord voor macht, een onbeantwoorde liefde en een verlossing. Zeer goed gemaakt , ze kennen allemaal hun vak op verschillende departementen en Scott smeed het aan elkaar als een pro en dat is een voldoende voor de score. Maar als beleving totaal onverschillig. De acties (veldslagen, arena gevechten, de ontsnapping) zijn gewoon plot punten maar bij mij totaal geen spanning. Ik vind trouwens de cuts bij de eerste veldslag in het begin zeer kort, te verwarrend waardoor overzicht ontbreekt. In de film The fall of the Roman empire uit 1964 (waarvan Gladiator toch een losse remake is ?) kan je vergelijken hoe men het vroeger deed. Alhoewel zeer oubollige actie tenminste een overzicht welk individu tegen welk individu vecht en voor welke reden.

Gladiator kan buigen op spektakel en geeft de kijker brood en spelen maar toch bleef ik op mijn honger zitten.

Lang geleden dat ik deze had gezien, in de bios. Wat ik me er van herinnerde was dat het een grootse spektakelfilm was, het genre dat in de hoogtijjaren '50 en '60 van de vorige eeuw zo populair was. Ik had daarbij eigenlijk vooral associatie met Ben Hur, en Spartacus, die ik ooit op TV had gezien.

Het is allemaal erg losjes gebaseerd op het echte verhaal van MDM, geen verrassende plotwendingen, ik was ook bepaald niet de volle speelduur geboeid. Verwacht geen goed uitgewerkte karakters, het blijft behoorlijk aan de oppervlakte.

Maar het ziet er allemaal wel gelikt uit, soms misschien wat al te gelikt, want die Russel ziet er vaak veel te frisgewassen uit. En sommige scènes vond ik ronduit drakerig (als hij uiteindelijk toch zoent met de-zus-van, en midden in het Colosseum stervend door de deur gaat, naar zijn vrouw en kind, jakkes..)

Cinematografie is vooral degelijk, net als het meeste acteerwerk, pluim voor Phoenix. De dialogen zijn redelijk tot voldoende. De gemiddeld hoge waardering zit hem volgens mij vooral in het spektakel, dat we al decennia niet meer zo hadden gezien. Maar Gladiator is zeker niet beter dan Spartacus, dus een (klein) zeventje..