Sirocco (1951)

Duidelijk één van de minste films uit de NL Bogart-box.

Zeer aardige film met een leuk verhaal beetje lord of war in een oud jasje.

Bogart speelt weer erg goed.

3,5 ster

Ik wist op voorhand dat deze als een mindere film in het Bogart oeuvre beschouwd wordt. Niettemin, of net daardoor, heb ik toch genoten van deze grimmige oorlogsfilm waarin cynisme hoogtij viert, niet in het minst door het personage dat Bogart neerzet. Wapenhandel, heling, mensensmokkel; you name it. Het einde van de film is dan ook een logisch gevolg van de toepassing van de Hays Code die op dat moment nog van toepassing was.

De actualiteit in Syrië geeft deze film spijtig genoeg nog een extra tragische dimensie.

Hoewel deze film niet behoort tot de klassieke canon valt er voor de filmliefhebber voldoende te rapen. Al was het maar voor de prachtige zwartwitfotografie in de labyrintachtige decors. De credits hiervoor gaan naar Burnett Guffey, die in later jaren oscars zou winnen voor zijn werk in From Here To Eternity (1953) en Bonnie And Clyde (1967). Fijn dat kwaliteit altijd komt bovendrijven dus.

Humphrey Bogart was zelf niet bijzonder te spreken over deze door zijn eigen productiemaatschappij gemaakte, iets te opzichtige pseudo-remake van Casablanca. Bogart speelt de rol van wapensmokkelaar Harry Smith die vanuit Damascus profiteert van de strijd die rebellen leveren tegen de Franse autoriteiten. Zijn lucratieve handel komt in gevaar wanneer Colonel Feroud [Lee J Cobb] de zaak begint te onderzoeken en al snel weet hoe de vork in de steel zit. Harry maakt het zichzelf nóg lastiger wanneer hij zijn zinnen zet op Ferouds maîtresse Violette [Marta Toren].

Gezien de huidige politieke verhoudingen in Syrië zou je het verhaal - en de situaties - gemakkelijk kunnen plaatsen in het Damascus van nu. De hernieuwde actualiteit van dit thema geeft deze film een hernieuwde relevantie. Bogart is degelijk, Cobb is prima en met Everett Sloane en Zero Mostel zijn ook de bijrollen vrij goed bezet. Maar het grootste probleem van deze Casablanca-kloon is de zwakke vertolking van Toren die te weinig charisma en autoriteit heeft om haar sleutelrol het gewicht te geven dat nodig is.

Toch best een beetje raar. Bogart was voor zichzelf begonnen om meer vrijheid van rollen te krijgen. En de resultaten van vandaag en gisteren zijn geen unieke en bijzondere rollen, maar varianten op zijn grootste succes, Casablanca. Het schijnt dat Columbia hem er bijna toe dwong.

Bogart is in een exotische plek in oorlog. Raakt verzeilt in een driehoeksaffaire. Heeft gedoe met beide kanten in het conflict. Hoewel de film in Damascus speelt, heet hij niet zo, maar is de titel een tamelijk willekeurig ander exotisch woord. Bogart is opvallend bedenkelijk als een wapenhandelaar ogenschijnlijk zonder overtuigingen en principes. Maar het is geen Casablanca 2. Dit is veel minder een romantische film en de morele kant van de film is veel grijzer.

Geweldig is Sirocco niet. Duidelijk sterker dan Tokyo Joe is de film wel. Waar in die film de driehoeksverhouding het sterke punt is het hier eerder het zwakste punt, maar de film neemt er ook weinig tijd voor. De rol van Bogart en de verhouding tot zijn omgeving (Syrië) is interessanter. De film speelt in 1925 tijdens de Syrische opstand tegen de koloniale Fransen. Na de oorlog ging de wereld door een dekolonisatieproces en deze film laat een strijd zien die toen al voltooid was. De film laat de Fransen zien als onderdrukkers.

Sirocco is niet in Syrië gefilmd, maar gewoon in de studio en dat lukt vrij aardig. Maar veel meer dan een soort onduidelijke duistere plek in een exotische wereld is het ook niet.