The Docks of New York (1928)

Ging waarschijnlijk met de verkeerde verwachtingen deze film in en dan wordt het beoordelen altijd een stuk lastiger. Ik had namelijk gedacht dat dit een min of meer zoetsappig melodrama zou zijn, dat wel leuk in elkaar gezet is. Maar Josef von Sternberg kiest voor een andere aanpak. Het had meer weg van een sociaal drama. Een zeeman springt het water in en redt het leven van een jonge griet en nog diezelfde nacht beloven ze elkaar eeuwige trouw. Beide geliefden komen uit de lagere milieus en gedragen zich behoorlijk onaangepast en ook opvallend: vele sigaretten worden weggepaft.

Dat gegeven maakt de film toch wel enigszins interessant en je krijgt ook een beetje sfeer mee van het New York rond begin 20e eeuw, met name de verloederde havenwijken dan. Toch is het niet heel geslaagd. De hoofdrolspelers doen geen enkele moeite om ook maar de harten van de kijker te winnen. Ze blijven continu met elkaar kibbelen en gedragen zich lomp en onbehouwen. Verder mist de film een lekkere flow: de ene keer schiet het verhaal voor geen meter op, de andere keer racet het snel weer richting einde, terwijl die bepaalde scene veel spannender (zoals de redding uit het water) gefilmd kon worden. Spijtig hoor, hier had meer ingezeten...

Een eenvoudig verhaaltje, maar een film die toch op vele punten sterk overkomt.

Zo is er de pittige sfeerschepping van de stookplaats in het schip maar vooral van de havenkroeg met zijn pittoreske figuren gaande van de stoere binken over de slonzige vrouwen tot de verleidelijke vamptypes.

Ondanks de uitbundighedi van zekere scènes met de volkse muziek, is de humor onderhuids bitter en is de sfeer vaak dat van berusting in een moeilijk bestaan. Een treffend scène is de trouwpartij met "the parson" (had dat woord sinds "For me and my Gal" niet meer gehoord, geloof ik).

Knappe close-ups en uitstekende vertolkingen met George Bancroft als de ruwe "engineer" en Betty Compson, mooi, en beter in haar rol aansluitend naarmate de film vordert.

Goed drama over een zeeman, type rauwdouwer, die zich wil uitleven als hij in New York een nacht aan wal mag. Het loopt anders dan gepland als hij de mooie Mae uit het water redt. Dan volgt een wel erg lang uitgesponnen scene in de havenkroeg, beelden van het oude New York zijn er helaas nauwelijks. Na wat gemat en geflirt volgt wel een leuke trouwscene, waarna de film opeens in een versnelling komt.

Acteerwerk was goed, met name van Betty Compson, en von Sternberg laat hier al zien een begenadigd regisseur te zijn, sommige shots waren om in te lijsten. De kermismuziek die steeds in de kroeg speelde is wel een minpunt.

Deze zwijgende film ging tegelijk met The Jazz Singer in première, dus het is niet zo vreemd dat deze film flopte. Dit visueel oogstrelende melodrama toont - zoals zoveel films uit dat jaar - hoe ver de filmkunst was gevorderd voor de komst van het geluid filmmakers dwong het wiel opnieuw uit te vinden. Von Sternberg maakt effectief gebruik van licht en schaduwen om de stemming te versterken en de vertolkingen zijn opvallend naturel. George Bancroft is voortreffelijk in de hoofdrol, maar ook Betty Compson (als de heldin) en Olga Baclanova (als Bancrofts overspelige echtgenote) maken grote indruk. Het tragische verhaal is wellicht iets aan de melodramatische kant, maar in handen van Von Sternberg is dit een fascinerend afsluiter van één van de meest indrukwekkende periodes uit de filmgeschiedenis.

Behalve enkele panoramische shots van New York werd deze film volledig geschoten in de Paramountstudio’s. George Bancroft speelt de hoofdrol als Bill Roberts, stoomschipstoker met enkele dagen verlof die de bloemetjes buitenzet in de uitgaansbuurt van de dokken van NY. Over de film hangt een decadent sfeertje (typisch von Sternberg) met een sterk existentialistische topping. We maken kennis met Bancroft in de onderbuik van het schip waar zijn job erin bestaat om kolen in de brander te gooien. Een rokerige en duistere omgeving, de hel om in het echt in te werken, maar een plezier om als kijker op een scherm mee te beleven. Het interessante is dat Bancroft zich naderhand ook aan wal blijft begeven in rokerige en duistere omgevingen. De hele film lang hangt er mist in de (fantasie)dokken van NY, en het verhaal speelt zich ‘s avonds en ‘s nachts af. Prachtig expressionistisch belichte settings hier.
Een groot deel van het drama speelt zich verder af in kroeg The Sandbar die uitpuilt van volk dat zich na het harde werk te goed doet aan drank en al wat vrouwelijk is.

Het verhaal - rond een moeilijke of onmogelijke romance - wordt opengebroken en nadien afgesloten met eenzelfde fysieke gebeurtenis die echter telkens een heel andere lading krijgt, en waarbij de cirkel wordt rond gemaakt. De eerste plons in het water betreft de zelfmoordpoging van (de uiterst charmante) Betty Compson, een letterlijk en figuurlijk dieptepunt. De tweede plons in het water betreft de sprong van Bancroft van boord van het uitgevaren schip om terug te zwemmen naar Compson, een positieve keuze dus. Deze sprong van Bancroft vindt bovendien plaats bij daglicht, wat de kijker pas in de finale voor het eerst te zien krijgt, ook al een symbolisch positief gegeven.

Samengevat gaat het voor mij om een visueel pareltje met fijne acteerprestaties en bakken sfeer. Het lijkt me trouwens dat Le Quai des Brumes (1938) van Marcel Carné een rechtstreekse nazaat is van deze von Sternberg. Bevat er alleszins veel elementen van, al is de plot van deze soundfilm nog wat gecompliceerder. Beide films zijn m.i. zeer de moeite waard om te bekijken.