El Orfanato (2007)

Meer een familiedrama met griezelelementen dan een horrorfilm. Dat is nooit een gemakkelijke mix, maar regisseur J.A. Bayona weet het vrij doorzichtige plot voldoende sfeer te geven om je als kijker bij de les te houden. Het is vrij snel duidelijk dat de zorgen die moeder Laura [Belén Rueda] zich maakt over het ongewone gedrag van haar zoontje Simón [Roger Príncep] te maken hebben met haar persoonlijke verleden in het voormalige weeshuis waar zij opgroeide en waar ze met haar echtgenoot Carlos [Fernando Cayo] naar is teruggekeerd. Het prachtige camerawerk van Oscar Faura en uitstekend acteerwerk van Rueda maken dit psychologische drama de moeite waard, ook zonder echte horror.

Huis, geest, kinderstemmen.

Dat zijn wel ingrediënten waar ik van smul in een horrorfilm. Na jaren weer eens herzien en ik kan me herinneren dat ik er destijds van onder de indruk was maar het exacte verloop van het verhaal was toch wel wat weggezakt.

Gelukkig maar, want nu kon ik toch weer redelijk fris de film bekijken.

De film heeft ontzettend veel sfeer door de locatie en is eigenlijk behalve een horror vooral een drama. De schrikmomenten zijn niet alom vertegenwoordigd maar de geringe schrik- en schokmomenten komen juist wanneer je het niet verwacht, of zijn juist subtiel van aard en komen daardoor des te harder binnen.

Erg fijne film, mijn 5* blijven staan.

Goed.

De hoop begon echter al te varen na de eerste 10 minuten, toen het weer richting kind-heeft-een-onzichtbaar-vriendje-die-een-demon-is plot leek te gaan. Dat is nu ook precies het enige ingrediënt die ik niet leuk vind in horrorfilms. Het is zo'n makkelijke uitweg.

Maar uiteindelijk is er toch wat anders aan de hand en krijgen we geen spookhuishorrorfilm maar vooral een subtieler dramaplotje met wat mystery-en thrillermomenten. En in de slotfase begint dan langzaam de horror in te treden, maar dat duurt wel even.

Sfeer is er in ieder geval genoeg, maar de spanning weet de film nooit echt mee te krijgen. Want ondanks dat alles wel voldoende aanwezig is, zoals belichting en camerawerk, is het nooit echt spannend en vooral wat traag. Dat zorgt soms voor wat langzame scenes die niet altijd volop weten te boeien.

Het trage tempo is ook niet altijd even hoopvol, vooral omdat de film zelf andere verwachtingen doet scheppen. Zeker met een redelijk vroege komst van "Tomas" leek het al snel richting gespook te gaan, maar dat komt totaal niet naar boven. Dan blijf je toch wel met een beetje een wachtend gevoel achter.

Acteerwerk vond ik eerlijk gezegd ook niet al te bijzonder en het karakter van Rueda zelfs erg ongeloofwaardig. Zo'n dwaas type als Chaplin is ook niet bepaald een verlichting. Maar erg prominent is ze gelukkig niet. Gelukkig.

Uiteindelijk begint langzaam horror in te treden richting de slotfase en dat is het punt waar de film dan sterker begint te worden met pakkende opbouw en spannende momenten. De tragische onthulling heeft ook verrassend veel impact en wist me toch wel te raken. Sterke afsluiter die niet inkakt.

Dankzij de sterke slotfase krijgt de film een bovengemiddeld cijfer. Het eerste deel is niet al te interessant uiteindelijk ondanks kundige en sfeervolle regie. Vond vooral de personages oninteressant en onsympathiek. Sommige zelfs karikaturaal. Maar het is toch wel een solide film. Niet echt een horror, wel een degelijk mystery/thrillerplot.

Erg interessante sfeervolle film. Vooral de sfeer en het mysterie maken de film. Prima aangepakt zonder in overdrive te gaan. Uiteraard leent de locatie er toe om hier optimaal gebruik van te maken. Zo'n feeëriek kasteeltje met tientallen gangetjes, donkere kamers en attributen levert veel stof op voor een boeiend plot waarmee je qua genre alle kanten mee opkunt.

Ook inhoudelijk helemaal niet slecht. Het lijkt misschien niet origineel met het zoveelste spookverhaal, maar de aanpak is zoals gezegd prima. Sfeer, camera-aanpak, decor en belichting zitten erg goed waardoor het rustige tempo je langzaam opneemt. Een einde ook waarbij mysterie, horror en drama samenkomen. Vooral dat laatste is niet zo evident.

Een avondje Spaanse les met deze El Orfanato en Abre Los Ojos als tweede film, veel ben ik er linguïstisch niet wijzer van geworden hoewel ik de kat nu met gato aanspreek, naar dat is ook alleen maar aan Google Translate te danken. Maar goed, El Orfanato als eerste, en ik verwachtte hier best wel wat van vanwege de goede kritieken en cijfers, iets dat voor mij niet helemaal uit de verf kwam. Maar slecht is het allemaal zeker niet.

Een oud weeshuis, en oud inwoonster die het weeshuis weer in ere wil herstellen, zijn het beginpunt van de film. Een recept voor problemen zou je zeggen, kijken zulke mensen geen horrorfilms vraag je al bijna af, want dan zou je zoiets wel laten lijkt mij. Het begin is desondanks soepeltjes met als minime dissonant de kleine Simon met zijn denkbeeldige vriendjes, op zich niets alarmerend, hoewel in een weeshuis...? Het duurt dan ook even tot de film is opgewarmd en het geheel ernstige vormen begint aan te nemen met een verdwijning en een bizarre verschijning tijdens het feestje. En even lijkt El Orfanato toch een behoorlijke griezel kaart te trekken met de verschijning en daarop volgende duistere vertrekken, slaande deuren, krakende vloeren en onheilspellende seance.

Een niveau dat geen vervolg krijgt aangezien El Orfanato niet alleen griezelen op de agenda staan heeft. De indrukwekkende sfeer zakt dan ook in als Laurazich poogt te ontfermen over de zieke kinders, iets dat dan weer met horten en stoten gaat en soms aardig gebracht wordt. De conclusie onderaan de trap, met in gedachte het luik dat Laura zelf onwetend had geblokkeerd, is weliswaar voorspelbaar maar mist zijn uitwerking niet. Even lijkt El Orfanato dan toch weer naar de keel te grijpen om vervolgens toch weer weg te zakken met zijn ontknoping waarin Laura kennelijk soort van getransfereerd lijkt naar de spookwereld. De cirkel is rond, maar mij doet het eigenlijk geen sodemieter.

El Orfanato is visueel erg mooi te noemen, goed geacteerd wordt er ook, het weeshuis uiteraard een locatie bij uitstek, de muziek is sterk en er wordt fraai gewerkt met geluiden en schaduwen. Maar mijn cup of tea is het niet echt, maar dat is horror sowieso niet zo. Desondanks een knap cijfer van mijn kant want kwaliteit straalt het geheel zeker uit.

Zeer sfeervol gefilmd mysterie waarbij ik het horroraandeel heel minimaal vind. Een goed in elkaar gezet plot, met een aantal herkenbare elementen, zoals het ongeloof van de omgeving. De hele setting, het gebouw, de aankleding en de geluiden (inclusief de muziek) passen perfect in het geheel. De cast is goed gekozen en het Spaans geeft nog een extra tintje aan de sfeer. Het slot van deze uitstekende film was voorspelbaar en zat een beetje in de lijn van The Others (2001).

Een gotic film dat zweeft tussen een zwartgallig sprookje en op het randje clichés. Maar ze werken wel. De film kent de nodige spanning, weet sfeer te houden en heeft de gehele setting en muziek mee. Je ziet de stempel van Guillermo del Toro, die een mentor was van regisseur Bayona. Del Toro is ook zelf even te zien als cameo in deze film, maar nog meer zie je zijn invloed als filmmaker. Maar Bayona gaat wat meer de duistere kant op dan het nog meer sprookjesachtige van del Toro. Bayona weet de toon heel de tijd vast te houden en maakt van El Orfanato een heerlijke klassieker in het genre.