Gettysburg (1993)

Erg goede oorlogsfilm over de slag om Gettysburg.

Er wordt fantastisch geacteerd en de veldslagen zijn interessant om te zien. De hele productie is van begin tot eind goed uitgevoerd. Ik heb de film wel in 2 delen gekeken, want hij duurt inderdaad wel lang, maar dat is geen minpunt.

4.0*

Deze film duurt 4,5 uur, maar is het toekijken meer dan waard.

Interesse in de Amerikaanse Burgeroorlog en historie in het algemeen is wel enigszins op z'n plaats : anders is het een lange zit.

In stukken is de film prima te kijken. Onderbouwd door een geweldige soundtrack, een goede cast

en op z'n tijd zeer mooie scenes.

De drie dagen durende slag bij Gettysburg was de meest bloederige slag die tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog gevochten is. Duizenden mensen kwamen erbij om het leven. Deze bekende slag verdient dan ook een goede film en als er één film is die allen die er hebben gevochten eer aan doet, is het wel deze. Gettysburg is namelijk een ongelooflijk sterke film die prachtig weergeeft wat er destijds moet hebben plaats gevonden.

Onlangs zag ik Gods and Generals (de later gemaakte voorloper van deze film) en ik kon me moeilijk voorstellen dat ik deze film, die ik daarvoor al een maal gezien had, zoveel beter had beoordeeld dan die film. Nu ik deze film nogmaals bekeken heb kan ik echter alleen maar zeggen dat ik daar nog altijd volledig achter sta. Waar in de zojuist genoemde film meerdere slagvelden aan de orde komen en er daarnaast ook veel bijzaken behandeld worden, richt Gettysburg zich maar op één slagveld en daarnaast enkel op dingen die daarmee te maken hebben. Sommigen zullen zich er aan ergeren dat we hiermee in een mannenwereld zijn beland, maar ik heb me daar niet aan gestoord (en realiseerde het me eigenlijk pas toen ik las dat er in de gehele film maar één maal iets door een vrouw gezegd wordt).

Vier en een half uur waren er nodig om drie dagen van keiharde oorlog te reconstrueren en voor zo een lange film valt het eigenlijk erg mee hoe saai het over het algemeen is. De film bevat weinig dode momenten (tenzij je dat letterlijk neemt natuurlijk) en op elk van de drie dagen is er plek voor meer dan een half uur aan oorlog in optima forma. Vooral voor de spetterende wanhoopspoging van de laatste dag is ruim de tijd genomen en die maakt dan ook veel indruk.

Er komen tal van helden voorbij in de vorm van generaals en kolonels. Allemaal worden ze erg goed neergezet. Jeff Daniels is de uitblinker in de rol van kolonel Chamberlain, maar ook Tom Berenger, Martin Sheen en Stephen Lang komen erg sterk over. Daarnaast ziet de rest er ook erg realistisch uit. Zowel de overige acteerprestaties als de aankleding van het geheel zorgen er voor dat je het gevoel hebt dat je er zelf bij bent.

Het probleem met films over de Amerikaanse burgeroorlog is dat het echt voor een Amerikaans publiek gemaakt lijkt te zijn, of ze gaan er vanuit dat je er al veel vanaf weet of er een bepaalde interesse in hebt.

Dan kan lastig zijn voor mensen die er niet veel vanaf weten. Waarvoor vechten ze nu, en vooral in het begin van de film, wie is nu wie. Als je er eenmaal in zit krijg je een prima film met een hele hoop details van een aantal momenten die plaatsvonden in de slag om Gettysburg. De film bevat veel dialoog, soms net even wat te veel. Dan is het vooral de zoveelste lange monoloog die even tegenzit. De film wil daar even te veel op je sentiment inspelen. Dat is merkbaar, alleen moet dat niet merkbaar zijn. Veel veldslagen zijn er niet, maar degene die er in zitten zijn wel erg lang. De choreografie had misschien iets beter gekund hier en daar, maar voor de rest ziet het er prima uit. Die kanonnen scene is echt schitterend in beeld gebracht. Ook het terugkerend element van broeders die tegen broeders vechten komt elke keer mooi terug. Iedereen is zat van de oorlog en snapt niet eens meer waarvoor ze nu vechten.

Het meest heb ik nog wel genoten van het acteerwerk en de design van de film. Je kunt echt zien dat er veel aandacht is besteed aan props, sets en de kostuums. Iedereen ziet er echt authentiek uit. Je gelooft echt dat je naar de real deal zit te kijken. Ook het feit dat er op de echte locatie's is gefilmd maakt het net even wat echter. Daarnaast zitten alle acteurs er erg lekker in. Sheen als Lee is echt perfect. Berenger laat ook fantastisch werk zien. Jeff Daniels steelt hier echter de show. Misschien wel zijn beste performance ooit.

Een must voor iedereen die interesse heeft in Geschiedenis of de Amerikaanse burgeroorlog. Echt iets leren doet de film niet. Al wordt in de film wel mooi uitgelegd. "Same land, same God, different dreams"

Gettysburg bewijst maar weer eens dat niet alle Amerikaanse films Hollywood-producties zijn. De film is niet bedoeld als blockbuster maar als een gedetailleerd en meeslepend verslag van een Historische veldslag. Zodoende is het ook de langste Amerikaanse film ooit gemaakt.

De film verteld het verhaal van de slag om Gettysburg waar de Noorderse en Zuiderse legers elkaar ontmoeten. We volgen aan Noorderse kant Joshua Lawrence Chamberlain, een schoolmeester die het tot kolonel heeft geschopt en zijn mannen en aan Zuiderse kant Lieut. Gen. James Longstreet en Gen. Robert E. Lee, de populairste generaal uit de geschiedenis van Amerika.

Wat ik persoonlijk erg kon waarderen was dat de filmmakers niet overduidelijk een kant kiezen. Noch het Zuiden noch het Noorden worden als slecht afgebeeld. Geen zwart-wit, zoals in Hollywood zo gewoon is. Uiteraard bevat de film een flinke dosis patriottisme, maar dat kan natuurlijk niet anders met dit onderwerp. Kort wordt de aard van de burgeroorlog behandeld. De Noorderlingen willen heel Noord-Amerika verenigen onder een vlag waarin iedereen vrij burger is, dat betekend het einde van de slavernij. Het Zuiden is afhankelijk van slavernij, maar hun voornaamste reden is dat ze de soevereiniteit van hun staten willen behouden en niet door Washington geregeerd willen worden.

Met name de muziek van Randy Edelman was patriotistisch. Toch vond ik de muziek zeker niet verkeerd. Het maakte de veldslag erg meeslepend en zorgde zelfs voor kippenvel momenten in combinatie met de prachtig geschoten beelden van de veldslag. De slag was sterk in beeld gebracht door de Nederlandse cinematograaf Kees van Oostrum (regisseur van Het Bittere Kruid). Naast opnames met acteurs bevat de film voor een groot gedeelte beelden van een re-enactment van de beroemde veldslag voor het 125 jarig jubileum van de slag in 1988. Gefilmd op de exacte plek waar de slag plaatsvond, wat toch wel een grote authenticiteit geeft.

Wat ook authenticiteit gaf was het feit dat de acteurs geen modern Amerikaans maar historische varianten (die nog wat meer op Brits lijken) en lokale dialecten spraken. Zo wist Martin Sheen een overtuigende General Lee neer te zetten (terwijl hij zelf uit Ohio komt).

Amerikaanse geschiedenis vind ik eigenlijk niet bijzonder interessant en naast de 80 jarige oorlog of de Rozenoorlog (die al genoemd werd door de Britse afgevaardigde) verbleekt de Amerikaanse Burgeroorlog toch een beetje. Toch ben ik altijd een Geschiedenis-freak en een film die de tactiek en achtergrond van een veldslag op deze manier behandelt is dan ook smullen. Ondanks de lange speelduur blijft de film voldoende boeien. Ik beveel echter wel aan om de film in meerdere etappes te kijken.

Met ruim vier uur speelduur een behoorlijke kluif en zeker niet overal even onderhoudend. Het spektakel is daarnaast niet bepaald virtuoos in beeld gebracht. Gelukkig is de cast dik in orde en zijn de dialogen van niveau. Bij vlagen erg saai en langdradig; sporadisch meeslepend en best spannend.

Gettysburg voor de herziening, en waar de film circa drie jaar geleden niet echt meteen een onuitwisbare indruk achterliet scoort de film aanmerkelijk beter deze tweede keer.

De behoorlijke speelduur is nog steeds wel een issue, net als de bij tijd en wijlen schrijnend slechte soundtrack, toch maakt de film ditmaal een veel betere indruk met zijn veelvoud aan personages, achtergronden en redenen waarom ze moeten vechten, en eigenlijk allemaal tegen hun zin, een overmoedige of geestdriftige generaal daar gelaten. Er is het aloude beeld van kanonnenvlees, de kritiek op de hoge heren en de verspilling. Maar vooral het verhaal dat verschillende malen gebracht wordt over de duur van de oorlog en de enorme tol die verschillende slagen eiste is toch hetgeen wat me deze keer het meeste opvalt en boeit.

Verder heeft Gettysburg het gebruikelijke beeld van sommige generaals die hun mannen liever niet opofferen tegenover officieren die het alleen om de roem te doen is, alle voors en tegens betreffende tactische besluitvorming op verschillende momenten, de trots en eer van verschillende officieren te mogen strijden uiteraard hoofdzakelijk uit traditionele families, maar beklijft toch ook vooral het beeld van een immense wanorde op het slagveld waar tactische en communicatie onmogelijk lijkt en winst of verlies een kwestie van geluk lijkt.

En zo maakt Gettysburg een veel betere indruk en heb ik vooral meer voeling met hoe de makers het bedoeld hebben. Een halve ster erbij.

Niet heel best uitgewerkt. Het verhaal is wat het is. Dat is prima, maar in lijnen tegen over elkaar staan, op mekaar schieten en dan niks raken vind ik best knap. Daarbij waren het legers van meer dan 20000 soldaten. Het leek er alleen meer op dat het legers van 200 soldaten waren. Acteerwerk was ok. Ook weer gezegd hebbende vind ik dat er teveel geluld werd. Leuk Amerikaans geschiedenislesje, meer niet eigenlijk

3*