Marketa Lazarová (1967)

Ik lees vergelijkingen met Parajanov en Tarkovsky's Andrei Rublov. Veelgeprezen film, maar vrij onbekend. Wordt vaak gezien als de beste Tsjechische film allertijden. Er is een DVD-release in voorbereiding (Second Run, interessant label trouwens, doen veel aan Oost-europese films en documentaires).

Lang uitgesteld, maar de DVD komt dan toch in november.

Ben erg benieuwd naar deze film, als ik naar de bovenstaande verwijzingen richting Tarkovsky en Parajanov kijk. Is de DVD ondertussen al uitgebracht, of werd deze door de andere heren hier 'op een andere manier' bezichtigt?

Hij is uit. Heb de film nog niet gezien, maar ben dat zeker van plan.

Een stel redacteuren van de Filmkrant vond het een bijzondere belevenis, maar kon er geen touw aan vastknopen.

Dat ik ruim twee uur heb zitten kijken naar een film, waar ik helemaal niks kon, maar wel geboeid was, was bij Rękopis Znaleziony w Saragossie . Deze titel had ik nog gemist, ga er ook zeker nog achteraan. Doet me daaraan denken.

Zonde dat deze film zo onbekend en weinig gezien is (alleen op MM?).

Marketa Lazarova is visueel absoluut één van de sterkste films die ik ooit gezien heb. Voeg daar een lichtelijk briljante soundtrack bij en het kan nauwelijks nog stuk. Je moet wel tegen heel wat ge-'aaah' kunnen, maar mij stoorde het nauwelijks en vond het enorm sfeervol. Het zorgde ervoor dat de film zeer spiritueel aanvoelde en vergrootte de onderdompeling. Ondanks het wat warrige (zeker in het begin) verhaal, is het uiteindelijk nog redelijk rechtlijnig. De toevoeging van hier en daar wat abstractere beeldtaal zorgde voor een verhoging van de intensiteit. Ik vond het misschien iets te framentarisch, maar als je weet dat het volgende stuk weer even mooi gaat zijn dan het vorige, is dat nauwelijks een minpunt te noemen.

Zeer bijzondere belevenis in ieder geval en een aanrader voor liefhebbers van bovengenoemde regisseurs en films. Ook het gebruik van dieren als symbolische? toevoegingen, deden me meermaals aan Tarkovsky denken. (Paard, honden). Ondanks dat ik het nog niet helemaal kon vatten en door de visuele pracht wat teveel was afgeleid van de dialogen, is dit waarschijnlijk de film die mij het meest overdonderde bij een eerste viewing, na Stalker, Satantango en Mat i Syn. Groots, licht spiritueel en contemplatief Meesterwerk. 5*

Vond het begin zwaar om te volgen. Hoop karakters, de namen vallen slechts sporadisch en de verhaallijn is vanaf de eerste seconde impliciet. Daarnaast lijkt de geluidsband, met veel echo en gefluister, in een ander kamertje te ronken dan het celluloid, en nauwelijks verbonden met het verhaal. Maar wat die gozer van de filmkrant aan het doen was tijdens het kijken weet ik niet (zie http://www.filmkrant.nl/av/org/filmkran/archief/fk296/thuis296.html#marketa), zo cryptisch was het nou ook weer niet. Tis een soort Shakespeariaans “wie de bal kaatst, kan hem terug verwachten”. Wat me het meest bij zal blijven is de fotografie (veel memorabele shots!) en de surrealistische jaren-60 sequenties. Het is een hele zit, maar je ziet wel iets dat je niet dagelijks ziet.

De film is binnenkort in het Haags Filmhuis te zien in het kader van het Programma Praagse Lente

Natuurlijk speelt de film zich in de middeleeuwen af en zou je de film op basis daarvan kunnen vergelijken met Andrei Rublov. Meerdere overeenkomsten zijn ook gemakkelijk te vinden, zoals het gebruik van zwaar gestileerde zwart - wit beelden en de droomsequenties. Toch blijft Marketa Lazarova een vreemde eend in de bijt. Maar wie geduld heeft zal inderdaad beloond worden.

Marketa Lazarova swingt dan immers gewoon meer de pan uit doordat het camerawerk dynamischer ( vanuit meerdere invalshoeken ) oogt en de symboliek wat natuurlijker overkomt omdat alles uit de natuurlijke context van de middeleeuwen af te leiden is daar waar in Andrei Rublov erbij gehaalde symboliek in de vorm van schilderijen bij gezocht wordt wat op mij als te geforceerd en te afstandelijk overkwam wat een volledige onderdompeling onmogelijk maakte.

Daarbij presenteert Marketa Lazarova zijn hoofdstukindeling op het scherm, wat tevens leidt tot een ritmische kleine terugkoppeling waarbij je weet dat de volgende scene filmisch gebracht gaat worden omdat de camera zich bij uitstek voortbeweegt tijdens het begin van een hoofdstuk, waarna er zich later conversaties of droomsequenties aandienen.

Echt volop genoten van de sfeer in deze film. Van de taferelen die zich afspeelden buiten de kastelen, in het natuurlandschap dat zo puur was dat een blote vrouw hier symbool voor leek te staan, tot de hongerige honden, de monniken die met een kuikentje in hun hand de heuvel opliepen en de surrealistische ontwaking van Marketa in het bos ' daar waar de lichtsinval het bos in zijn greep hield ' en de hel ver weg leek.

De muziek voelde in het begin niet helemaal goed maar kwam er later helemaal bovenop. Enige minpunt is eigenlijk dat de mannen in de film soms wat te bruusk en luidruchtig zijn al is dat waarschijnlijk volledig waarheidsgetrouw als je de film afzet tegenover de echte middeleeuwen. De mengelmoes aan talen die er voorbij kwamen vond ik dan weer enorm sfeerversterkend. Veel eigenzinniger dan Andrei Rublov die wat rechtlijniger en geforceerder van opzet is. 4*

Zeker jammer! Sowieso worden hier sommige Tsjechoslowaakse cineasten wat weinig bekeken! Ik noem maar: František Vláčil (11 stemmen), Jan Hřebejk (29), Juraj Jakubisko (16). Weinig. Jammer, want ze hebben toch voor de filmliefhebber veel te bieden.

Wat deze film zoveel minder zou moeten maken als Andrej Rublev (ook mooi, daar niet van), begrijp ik ook niet. Deze film heeft als voordelen dat deze wat beter te begrijpen valt/lijkt en dat deze dynamischer en minder traag is. Wel duurt het als geheel wat mij betreft iets tè lang.

Maar ook hier vaak spectaculaire beelden (het verdrinkende paard vond ik b.v. opvallend!) en prachtige landschappen en lokaties waar het verhaal zich in afspeelt.

Goed dat Second Run deze film heeft uitgebracht. Het IJzeren Gordijn is weggerukt, maar ligt nu in een hoek blijkbaar bovenop een aantal films?

Vlacil gaat er blijkbaar zonder meer van uit dat alle kijkertjes het boek hebben gelezen,wat het volgen van de intrige zeker in het begin tot een beproeving maakt.Dit kan leiden tot hilarische misverstanden als bij de geciteerde VK-recensent,die zelfs de meest elementaire hoofdlijn niet heeft meegekregen.

Het is inderdaad onmogelijk om bij deze film niet aan Rublyov te denken ,zelfde bouwjaar,zelfde preoccupatie met metafysisch-religieuze vraagstukken(logisch in een serieuze film over de middeleeuwen),plenty symboliek,en een ombekommerd tonen van het geweld en de vuiligheid die nogal contrasteert met de steriele,brave middeleeuwen-films daarvoor.De vertelstructuur en de manier van filmen zelf zijn natuurlijk erg afwijkend.

Aan de symboliek hier valt op dat ze duidelijk gerangschikt zijn als antoniemen:geest-vlees,christendom-heldendom enz.

De neo-spirituele soundtrack beviel me totaal niet,al was deze toen behoorlijk vernieuwend.Overigens:deze film heeft een soort hippie-feel en je zou zweren dat de roemruchte PSP-poster uit de seventies(die ik goddank niet heb meegemaakt) door een beeld uit deze film lijkt te zijn geinspireerd.

Natuurlijk niet vergeten dat de heldin,die m.i te weinig in beeld komt en ten tijde van de verfilming 16 was,toch wel ontzettende lekker is.

Komt binnenkort uit op Blu-Ray en hier kun je alvast wat screenshots vinden.

Omdat vergelijkingen met Andrei Rublyov hier inderdaad onvermijdelijk zijn:

Zelfde epische lengte en set-pieces die door de narratief bijna terzijde worden geschoven ipv benadrukt; ook de titel-persoon is in beide films vaak maar een toevallige toeschouwer van de actie... of helemaal niet ter plaatse!
In dezelfde tijd verschenen, in eenzelfde soort stijl geschoten, beiden spelend in de middeleeuwen en met Christelijke thema's (hier heel specifiek het verdringen van paganisme door het Christendom; deel één is "de weerwolf" deel twee "het lam gods") en beide vol met experimentele/spirituele terzijdes (je zou bijna gaan denken dat de overeenkomsten heel bewust zijn gemaakt, wat zou suggereren dat dit wellicht, met een vrouw ipv man als titel, de paganistische tegenhanger is van Tarkovsky's film, die toch meer met de Christelijke inhoud worsteld). In deze film vind ik de mystieke lading echter groter (dat hert aan het eind!); dat zijn geen terzijdes meer te noemen en vormt uiteindelijk echt de essentie.

De rechtlijnige narratief is zo gefragmenteerd, hoewel er net als bij Rublyov hoofdstuk-indelinkjes worden gebruikt om bepaalde sprongen te verduidelijken, dat je toch regelmatig even moet "schakelen" in gedachte-mode. Om er maar weer eens een vergelijking in te gooien: het is alsof Kiju een Rublyov remake heeft gemaakt! Ik vind deze film mooier (een paar lelijke zooms daargelaten), en beter te verteren dan Rublyov, maar de lengte en dat "schakelen" maakte het toch een vermoeiende zit. Vermoedelijk is dit een film die het in een tweede zit beter gaat doen... in gedachte groeit de impact iig nog constant, dus vandaar toch direct een hoge score, maar niet zo hoog als die de directe impact van Vecher Nakanune Ivana Kupala (1968) te weeg bracht (ook een aanrader voor degene die deze film konden waarderen).

Een erg mooie film, deze Marketa Lazarová, die vooral opvalt door zijn uitstekende cinematografie, waarbij de dynamsiche camera alles op wonderschone wijze vastlegt.

Het verhaal doet inhoudelijk inderdaad erg aan Tarkovsky’s, Andrei Rublyov denken, maar visueel zag ik vooral overeenkomst met Ivan’s Childhood. Ook hier prachtig gefilmde opnames van de landschappen en de bossen, waarbij het op momenten gewoon genieten is van de beelden. Het veelal winterse landschap, met besneeuwde weiden en vlaktes geeft op dat gebied nog een soort van extra dimensie. Zo zie ik het graag.

Inhoudelijk heeft de film een sterk spiritueel getinte boodschap. De strijd tussen Christenen en heidenen wordt hier sterk belicht door mannen en ruiters op paarden, die tevens zorgen voor een Middeleeuws-achtige sfeer. Ondanks dat het verhaal redelijk rechtlijnig is, met daarbij een opdeling in verschillende hoofdstukken met bijbehorende titels, is en blijft het toch goed opletten geblazen. Er zit namelijk ook behoorlijk wat symboliek in het verhaal, waardoor je je toch goed moet inspannen om alles goed te kunnen volgen. Bij een film met deze speelduur gaat dat op den duur wat vermoeien, maar dat is niet erg.

Die symboliek, vooral door het gebruik van dieren, vond ik erg mooi. Samen met de prachtige cinematografie en de spirituele boodschap, zijn dit toch wel de allersterkste punten van deze film. De muziek vond ik trouwens nogal wisselend. Soms mooi, maar soms ook niet, en op die momenten was het dan ook net iets te nadrukkelijk aanwezig. Verder is erg weinig op aan te merken, en moet ik concluderen dat dit, na Obchod na Korze en Ucho, wederom een erg sterke film is van Tsjecho-Slowaakse makelij. En het is trouwens ook zeker een aanrader voor mensen, die het werk van regisseurs als Tarkovsky, Dreyer en Tarr goed vinden.

4,0*

YouTube - The Beginning of Marketa Lazarova

Films als Marketa Lazarová blijven wat moeilijk te beoordelen. Vergeleken met het ook vrij recent geleden geziene The Color of Pomegranates is dit een enorm simpele film, maar buiten dat om is dit toch gewoon weer erg ontoegankelijk. Het verhaal is alleen in de grootste lijnen te volgen en dan dingen als de psychologie van personages en hun motieven kun je compleet vergeten. Waarom bijvoorbeeld die Alexandra die Christian vermoord is mij een raadsel. Niets wat daarvoor afspeelde maakt dit logisch. Dat Marketa Lazarová zelf voor het grootste deel van de speelduur een klein bijrolletje is komt dan bijna als normaal over.

Dus als narratieve film werkt dit niet en het moet dus indruk maken als een lyrisch geheel. Maar een geheel werd het nooit. Ik vond de fragmentarische stijl die ook het verhaal verstoord ook teveel op de stijl toegepast worden. Ondanks lange shots en scènes had ik te veel het gevoel van "en nu dit, en nu dit, en nu dit". Een soort stilistisch ritme ontbrak om echt indruk te maken. Dat en het punt dat de film me doet denken aan een mix tussen Andrey Rublyov en vooral Shadows of Our Forgotten Ancestors. Ik mis een bepaalde connectie met die films op de een of andere manier. Misschien is het de overdreven gewichtige toon die vaak in de buurt komt van zelfparodie of toch gewoon de ontoegankelijke stijl gekoppeld aan vage narratieven. Sowieso botert het zelden tussen mij en films uit Oost-Europa en Rusland, vooral de wat oudere dan, en ik weet niet precies waardoor dit komt.

Marketa Lazarová steekt er dan nog wat boven uit. Net als bij Colors of the Pomegranates kan ik makkelijk zien wat hier zo bijzonder aan is (al is die andere film duidelijk de meer unieke) en wordt ik er soms ook door gepakt. De ruwe en bevreemdende sfeer zijn het grote pluspunt, waarbij alles geregeld neigt naar een soort middeleeuws surrealisme. Is dit spiritueel? Lijkt me meer een film over een plaats waar spiritualiteit al lang verdwenen is, ondanks de achtergrondmuziek. Het laatste uur is vooral vrij indrukwekkend, zei het op een wat objectieve manier, in plaats van dat ik er echt door gegrepen werd. Favoriet waren toch wel de scènes tegen het einde met Marketa in het klooster. Heel aparte sfeer wordt daar gecreëerd. De wandeltocht van Christian na de grote slag is bijna even indrukwekkend. Dan maakt de film toch wel even iets los, zelfs al is het maar kort.

Het is zeker een bovengemiddelde film, maar niet een van het type dat ik snel nog eens zal aanzetten.
3,5*

subliem.

Distributeur 'Contact Film' gaat deze vooralsnog hartje zomer uitbrengen.

A.s. zondagmiddag drie uur, Filmhuis Cavia, Amsterdam.

schreef dit net in een PM, misschien ook wel zo aardig om nog even hier naartoe te kopiëren:

Marketa heb ik onmiddellijk herkeken in de bios! Zo fijn om die groot te kunnen zien!!

Duidelijk ook een iets andere vertaling dan de Second Run disc... Vond het verhaal nu véél beter te volgen (maar dat kan ook aan mij liggen uiteraard), maar het feit dat de nog pre-christelijke 'wolven' zich zo vergeefs verzetten tegen oprukkend christendom en bureaucratie (hand-in-hand) leek juist iets minder expliciet gemaakt... weet het niet zo. Vond het een prachtige ervaring, maar toch minder "mystiek" dan de eerste keer, wat tegelijkertijd goed is, maar ook de impact iets anders maakt. "Andrei Rublyov meets Princess Mononoke" gaat niet meer helemaal op voor mij. Maar de score veranderde niet.

ML: Zij opende mij de ogen!

In de flyer wordt gesproken over Seven Samurai en Seventh Seal als inspiratiebronnen.

Mocht van Seven Samurai ook zo'n restauratie komen dan zal ik die zeker op het doek van EYE 1 bekijken. Er is hoop Ramon K! EN McSavah, hier kan ook een Criterion blu-ray niet tegenop denk ik.

Ik zie dat ik de eerste keer niks schreef, ik kan me nog herinneren dat ik de muziek té vond (vond ik nu prachtig), de titelkaarten té (nu gaven ze juist houvast - tussen de zeer expressionistische scenes die nauwelijks een logische verhaallijn bevatten, maar alleen de driften, motivaties, overtuigingen staccato verbeelden, maar het hoe en waarom is allemaal zonneklaar als je de namen een beetje kent en de titles goed leest). Wat ik nog wist was de sneeuw, de 'wilden' en het blonde schijnsel ertussen.

Schijnt dat Vlacil hemel en aarde heeft bewogen en zijn acteurs tot het uiterste liet gaan om zo natuurgetrouw mogelijk te kunnen werken - dan heb ik nog een klein puntje van kritiek. Want de film opent met drie soorten inheemse roofvogels (Sperwer, Visarend en Bruine Kiekendief), maar halverwege het eerste deel grijpt hij toch ook terug op typische valkenierssoorten die makkelijk trainbaar zijn (Woestijnbuizerd - een Amerikaanse soort) en een juveniele Wigstaartarend (een Australische soort), dus daar ging het even mis met de natuurgetrouwe weergave...

beavis zal tevreden zijn ... Hij trok mij niet zo op het eerste gezicht, mede door de speelduur en het willen zien van meerdere films op een dag. Maar als ik jullie zo lees kan ik het op zijn minst een kans geven. Beredeneerde gokken hoelang deze nog draaien zal?

Vandaar ook dat halve puntje aftrek?

Nu dan toch eindelijk gezien op een groot scherm, terwijl de DVD thuisligt, al een tijdje. Maar met deze heruitbreng in het vooruitzicht toch maar even uitgesteld. Maar goed. Zeer indrukwekkend. Zit nu nog te twijfelen. Tussen 4.5* en 5.0* om precies te zijn. Voorlopig even het eerste.

Kortrijk

Tonen ze binnenkort eens in Zuidwest-Belgie dus wie interesse heeft

Morgen en maandag in RKZbios, ik ga er waarschijnlijk maandag heen, ben benieuwd!

Indrukwekkend mooie film, dit dankzij de mooie beelden in schitterend zwart/wit, een prachtige score en een zeer mooie Marketa, die eigenlijk veel te weinig in beeld kwam. Scènes die er voor mij bovenuit springen zijn die scènes met die aanrennende honden en de zeer mooie erotische scène van Marketa bij die heilige boom. Ik heb Marketa Lazarová eigenlijk ervaren als een film die je gewoon moet ondergaan, waar je alles gewoon op je af moet laten komen en je niet te veel moet focussen op het verhaal. Want met het verhaal, daar kon ik niet veel mee. Om de prachtige Middeleeuwse sfeer die in deze film geschapen werd, daarvan moet deze film het voor mij helemaal hebben.

4,0*

Ik vond het verhaal nog best wel goed te volgen en rechtlijnig. Wat mij betreft te weinig (religieuze) symboliek om met Tarkovsky te vergelijken, ik vond het meer Kurosawa-stijl en moest ook aan Siberiade denken. Bij vlagen heel mooi gemaakt, altijd boeiend en een vaak heel aparte indrukwekkende soundtrack. Dit is een potje filmgenieten om gewoon te ondergaan.

"Wie is de burgemeester van Wezel-ova?" "Marketa Lazarova -ova -ova"

Wat was die echo in de dialogen irritant zeg! Alsof een geluidstechnicus in het Tjechoslowakije van 1967 een wonder van nieuwe technologie had ontdekt en en z'n handen niet van z'n nieuwe speeltje kon afhouden. Gelukkig was de muziek niet van echo voorzien.

Al met al een frustrerende kijkervaring: aan de ene kant geweldige cinematografie en muziek van Liška en een fijn neergezette middeleeuwse sfeer van vuiligheid én schoonheid. Aan de andere kant een nogal lastig te volgen verhaal, te lange speelduur en rare geluidsband. Puristen zullen dit wel als heiligschennis beschouwen maar een fan-edit met gefixte echo en kortere speelduur zou mij veel beter hebben bekoord.

3,0*