Austeria (1983)

11 maart in EYE/NFM in het kader van een filmprogramma over de Eerste Wereldoorlog: Austeria 11 March 2014 19:15 | EYE, het nieuwe filmmuseum - eyefilm.nl

Misschien niet mijn eerste keuze voor de beste Kawalerowicz, mede door de (niet weer die) wereldoorlog-achtergrond, maar in ieder geval betreft het de eerste wereldoorlog en dan ook nog de allereerste dag.

Verhaal is geconcentreerd rond een herberg, waar steeds meer vluchtelingen (Joden, burgers, Huzaren...) zich schuilhouden als de Kozakken de stad aan het innemen zijn.

Oorlogsgeweld horen we ondertussen op de achtergrond.

Wulpse dame in de stal, de Joden die maar doorgaan met zingen, het eerste dodelijke slachtoffer in de slaapkamer.

Gerestaureerde versie ziet er overigens prima uit, ik dacht bij de zangscenes even dat het niet helemaal synchroon liep, maar is vermoedelijk meer een kwestie van niet perfecte playback.

Wederom geweldige Poolse film.

Een glimp van een sinds lang vervlogen verleden. Plaats van handeling: een afgelegen herberg in het noorden van de Oostenrijk-Hongaarse dubbelmonarchie, tegen de Russische grens. Een streek die bewoond wordt door Polen, Roethenen (klein-Russen) en Joden, vooral veel Joden. De eerste oorlogsdag van de Eerste Wereldoorlog. De Oostenrijkers worden overlopen door de kozakken. Het dorp in de nabijheid wordt in brand gestoken. De herberg is al snel overvol met vluchtelingen.

Vooral met Joden, waaronder gezinnen, maar ook een groep othodoxe mannen, die alleen maar bidden en zingen. Eerlijk gezegd kreeg ik er de kriebels van. De waard (ook een Jood, met een mooie kop trouwens) loopt maar een beetje rond en beziet het leven filosofisch. Het doodgeschoten meisje ligt in de slaapkamer en kan niet begraven worden door het oorlogsgeweld en haar vriendje is ten einde raad. Dichtbij wordt geschoten en in de verte klinken de kanonnen.

Gegeten en gedronken wordt er niet in die herberg, en dat zou je toch verwachten. De film is vooral sfeervol, want zo heel veel gebeurt er niet. Behalve dan de wulpse meid, het liefje van de waard, die aan iedereen haar borsten laat zien. De ogen van de joden rollen bijna uit hun kassen. Maar zo mooi en vrolijk en vroom als ze hun god vereren, dat zie je misschien alleen nog in Israël. Dat vond ik wel bijzonder. Misschien is deze film wel een parabel van het lot dat hen wachtte toen de volgende oorlog begon.