If.... (1968)

Gisteren herzien en de dikke 4 sterren die ik hem gaf blijven dubbeldik staan.

If... is een ijzersterke satire op de bourgeoisie en het Britse kostschool-systeem in het algemeen.

Malcolm McDowell is briljant als rebelse scholier Mick Travis, die hoe dan ook zijn eigen weg wil gaan binnen de kostschool. Dat de Whip-Boys (degene die de "normale" scholieren in het gareel moeten houden) dit proberen te doorbreken, zorgt ervoor dat hij nog meer rebelleert... tot de tragische climax.

Met enkele absurde en surrealistische scenes is If... één van de hoogtepunten van de Britse film!

4*

Rebel Malcolm McDowell dreigt slachtoffer te worden van repressief systeem dat geen plaats heeft voor vrijheidslievende en libertijnse geesten, maar McDowell geeft zich niet zomaar gewonnen.

Debuut van McDowell in een film die A Clockwork Orange overtreft.

Wel heel ander soort film, meer een nieuwe variant op Zero De Conduite van pionier Jean Vigo.

If.... is in tegenstelling tot een hoop andere "Angry Young Man"-films uit dat tijdperk totaal niet verouderd, moet niks hebben van Flower Power en lijkt al een voorbode te zijn van het nihilisme van de punk.

Meesterwerk!

Het is voor mij wel duidelijk, waarom Stanley Kubrick Malcolm McDowell uitkoos voor A Clockwork Orange, want die heeft deze film ook gezien, dat kan haast niet anders. McDowell zet ook hier een rebels en opstandig personage neer, dat zich niet zomaar door een ieder zijn wil op laat leggen. De scherpe humor en onvoorspelbaarheid maken de film soms erg fijn om naar te kijken. Daarnaast had ik soms het idee dat de film af en toe niet helemaal wist welke kant het nu op moest, maar gelukkig kwam dat uiteindelijk iedere keer wel weer goed. Erg vermakelijk dus en een zeer overtuigend debuut van McDowell al met al.

3,5*

Een nogal gedateerde, slaapverwekkende film waarbij je constant hoopt dat de boel eens flink gaat escaleren. De film gaat gelukkig nog net niet uit als een nachtkaars, maar de momenten die eraan vooraf gaan geven nooit de indicatie dat er een paar blokken dynamiet op de kostschool vertoeven. Er is nauwelijks onderhuidse spanning voelbaar en van 90 minuten geiten - wollen-sokken - cultuurles word ik niet geënthousiasmeerd. Slechts de scene in het cafe is apart en daardoor gelijk noemenswaardig in een verder hopeloze, duffe film. Een kleine 2,5* voor 2 aardige scenes die het geluk hebben dat zij wèl memorabel zijn.

Geinige film, ook best grappig bij vlagen.

Leuk script, maar eigenlijk te langdradig, had ook makkelijk in 80 minuten verteld kunnen worden. Verder viel de climax me nogal tegen, werd er nog even door 5 minuten doorheen gejaagd. McDowell is natuurlijk een natuurtalent, echt een geweldig acteur ook hier al.

3*

ps. had de film trouwens wel een jaar of 10 jonger geschat.

Aardige film met McDowell helemaal op z'n plaats (misschien ook omdat je onbewust parallellen trekt met Clockwork), maar nergens vind ik de film echt gaan uitblinken. Het is er allemaal net te mager voor, te sketch-achtig, de voorspelbare climax valt me wat tegen zoals Montorsi ook schreef, en het is wel erg opvallend maatschappijkritisch. Van dat laatste hou ik meestal niet, tenzij er nog te genieten valt van bijv. muziek, onverwachte plot-ontwikkelingen of mooie shots, maar dat was vrij karig allemaal.

Ik weet het niet...

Het is een zeer overtuigende film voor het grootste deel. De keuze om de strengheid van die typisch Britse scholen dik aan te zetten pakt goed uit. Het is misschien wat karikaturaal, maar de woede ten opzichte van dergelijke scholen (Anderson heeft er op een gezeten) wordt voelbaar. Daarbij is het gewoon erg geestig om zo'n docent "Run! Run in the corridors!" te zien schreeuwen. De film wordt ook niet meteen dom door zijn gebruik van karikaturen, doordat de dialogen erg scherp geschreven zijn.

Voor het grootste deel is dit dan ook een zeer fijne film om te bekijken. Je wordt boos op Het Systeem, je lacht mee met de rebelse Travis en zijn vrienden. Er zitten poëtische momenten in (opmerkelijk genoeg het meest geslaagd bij de homoseksuele personages), evenals geslaagde surrealistische stukken (de pastoor in de kast, de caféscène). En er is een gevoel dat alles opbouwt naar een sterk einde.

Wel, dat einde is een probleem. Eerlijk is eerlijk, ik wist dat het zou aflopen met een schietpartij. Daar maakte ik me vooraf al zorgen over. Het is eigenlijk een anti-fascistische film in zekere zin, maar waarom eindigt het dan met een even fascistische daad. Ik vind het gewoon geen geschikte oplossing van het probleem om iedereen neer te schieten. Het spreekt me niet aan, jongeren die het geweer pakken als eindargument. Ja, het einde is waarschijnlijk gedroomt en het is zeer gemakkelijk voor te stellen dat veel jongeren van dergelijke scholen gedroomt hebben van het afschieten van hun docenten. Maar als een droom vind ik het dan weer vreemd dat men niet voluit gegaan is. Nu zien we alleen de Headmaster sterven, maar bij een wensdroom zouden toch ook de andere pestkoppen in het stof bijten? En waarom moeten alle ouders en andere studenten dood? Gaat het dan niet verder dan een aanklacht tegen Het Systeem? Het einde is ontegenzeggelijk krachtig, maar ik heb niet veel met het soort nihilisme dat hier uitgedragen wordt.

Verder een vrij sterk werkje hoor, misschien moet ik wat verder nadenken over die laatste scènes.
3,5*

Redelijke film over de hiërarchie op een strenge Britse kostschool voor jongens. De film is nogal fragmentarisch van aard en tegen het einde zijn fantasie en realiteit moeilijk van elkaar te onderscheiden. De machtsverhoudingen tussen de leerlingen onderling komen goed over en leveren een aantal goeie scenes op.

Satire op het gevestigde establishment, macht en willekeur en de daaruit voortvloeiende revoltes.

De film is onderverdeeld in hoofdstukjes, sommigen erg absurd, maar de toon blijft gezet en de bedoeling is duidelijk.

Een jonge Malcolm McDowell leek me de basis te leggen voor zijn onvergetelijke rol in "A Clockwork Orange" in een al bij al interessante en bijwijlen erg merkwaardige film.

Wow, het einde doet het hem in deze film! Ik ga niet spoilen natuurlijk, maar het geeft zeker wat te denken en was sterker dan ik vooraf had gedacht. Daarvoor vond ik If.... namelijk een redelijke rechttoe rechtaan-film over onderhuidse spanningen in een kostschool tussen rebellen en de gevestigde orde. De hoofdrol wordt vervuld door een puike Malcolm McDowell en het lijkt haast voor hem een oefening te zijn voor het latere A Clockwork Orange. Daarnaast zitten er enkele weirde scenes (ook die verwachtte ik niet) in deze film die de wenkbrauwen doen fronzen, maar ik vond het wel geslaagd.

Prima film met een uitstekende Malcolm McDowell in de hoofdrol. De opbouw van de film is prima en kent een paar sterke scenes - vooral die in het cafe steekt er met de kop bovenuit. Het einde zelf vond ik niet zo bijzonder en ietwat voorspelbaar. Heb wel een paar keer kunnen lachen, dat scheelt.

Bijna vijftig jaar oud, maar nog steeds behoorlijk krachtig en zelfs nog best aktueel. Visueel oogt de film daarnaast amper gedateerd. De bizarre, soms licht surrealistische toestanden op een engelse kostschool zijn fraai in beeld gebracht en de hoofdzakelijk jonge cast is prima. Een nog piepjonge Malcolm McDowell valt in positieve zin op; het is duidelijk dat Stanley Kubrick hem op basis van deze rol heeft uitgekozen voor A Clockwork Orange. De finale had wat krachtiger gekund, maar al met al vrij indrukwekkend.

Matig.

Duidelijk dat de film graag edgy en rebels wou zijn, maar dat komt er niet helemaal uit. Misschien omdat het net allemaal niet absurd genoeg is, of omdat de scenes die dat wel zijn (zoals het einde) een beetje mak uitvallen. Misschien gewoon omdat de aanloop te lang duurt.

Anderson blijft redelijk lang hangen in de opzet van het gebeuren, met een hoop personages in een te uitgebreide intro. Het duurt eigenlijk tot de scene in de bar dat het écht wat loskomt. Het tweede deel van de film loopt gelukkig wat vlotter, waardoor de aandacht niet verslapt.

Visueel is het erg pover, de afwisseling tussen kleur en zwart/wit doet de film ook echt geen goed (wat de verklaring ook mogen zijn). Verder er is nog wel McDowell die opvalt (en hier duidelijk een testrun voor z'n rol in A Clockwork Orange loopt), maar dat is niet geheel voldoende om de film tot een voldoende op te krikken.

2.0*

In de herziening omdat ik binnenkort eindelijk het derde deel van de losse trilogie wil kijken en daarom de eerste twee opnieuw wilde zien. Ik zag dit ooit voor het eerst op Net 5 waar ze blijkbaar met deze film opgescheept zaten als een overblijfsel uit een pakketje paramount-films dat ze gekocht hadden waarvan de films die kijkers op zouden leveren op waren. Vond het toen meteen geweldig en dat is niet veranderd.

If.. is een film die zorgvuldig balanceert tussen absurdisme en realisme. Tussen fantasie en werkelijkheid en de kijker mag zelf de grens neerleggen. Het wisselen tussen zwartwit en kleur is volgens mij nonsens maar het draagt bij aan een zeker mysterie.

Verder is de film tegelijk een hele Britse kostschoolfilm, een bizarre coming of age-fabel, een update van filmklassieker Zero de Conduite als een afrekening met het Verenigd Koninkrijk en een verslag van het verval ervan en een revolutionaire 1968-film en het wonder van deze film is dat al die ambities en ideeën prachtig versmelten met elkaar en elkaar niet bijten. Mcdowell is nog beter hier dan in A Clockwork Orange.

Mijn hoge waardering blijft staan. Voor mij top 100 allertijden. Binnenkort herziening van O Lucky Man en daarna Britannia Hospital voor het eerst.