Out of the Fog (1941)

In deze film noir van Anatole Litvak gaan pover acteerwerk hand in hand samen met een voorspelbaar plot. De enige pluspunten zijn de locatie (een mistig havenstadje in Brooklyn) en de boevenrol van John Garfield. **1/2.

Review: unrestored DVD-R: Warner Archive

Inderdaad een wat simpel moralistisch kleine man tegen het systeem verhaal. Maar wel goed uitgevoerd. En zo veel Amerikaanse kleine man tegen het systeem films zijn er nu ook weer niet. Saillant detail is hier natuurlijk dat scriptschrijver Robert Rossen iets later door "het systeem" vermalen is. Mooi camerawerk ook van James Wong Howe (Sweet Smell of Succes).

Vreemde mix van misdaad, komedie en romantiek met John Garfield als Harold Goff, een afperser die schippers dwingt hem beschermingsgeld te betalen. Wanneer hij de aantrekkelijke en naar avontuur hunkerende Stella [Ida Lupino] ontmoet, is hij zich er niet van bewust dat zij de dochter is van één van zijn slachtoffers. Dat slachtoffer is Jonah Goodwin [Thomas Mitchell] die al jaren met zijn boezemvriend Olaf [John Qualen] vist in de haven. Uiteraard bedenken de twee oude vrienden een plan om de relatie te verbreken en van hun afperser af te komen.

Mitchell en Qualen zorgen voor een komische noot die niet prettig mixt met het serieuze acteerwerk van John Garfield en Ida Lupino, die sowieso niet bekend staat als komische acteurs. Niet zo vreemd dat dit niet meer is dan een film met aardige momenten die echter veelal uit twee verschillende films lijken te komen. Gezien de op papier sterke cast een teleurstellende werkje onder de regie van de meestal zo betrouwbare Anatole Litvak.

Zoals de titel laat vermoeden, speelt de film zich af in heerlijk nevelige omstandigheden (als je daarvoor bent tenminste). Out Of The Fog is een melodrama/misdaaddrama met de noirstempel, waarin John Garfield met verve de rol van een onuitstaanbare racketeer opneemt. Als kijker zou je hem met plezier zelf het water ingooien. Ida Lupino speelt de naïeve doch materialistisch aangelegde dochter van Thomas Mitchell die zich laat inpakken door de homme fatale. Niet alle elementen van het scenario zijn even geloofwaardig maar gelukkig ik heb ik kunnen genieten van de smaakvolle regie en cinematografie van respectievelijk Anatole Litvak en James Wong Howe, twee mensen die erg in staat zijn de zaak op te leuken. De film is gebaseerd op een theaterstuk en het laat zich raden dat dit aanleiding geeft tot erg veel gepraat. In dit geval draait dat wel goed uit wat ik vond de dialogen vermakelijk en op niveau. Leukste dialoogmoment was wat mij betreft de scene in het badhuis, waar het gesprek tussen Mitchell en John Quaelen telkens onderbroken wordt door een derde aanwezige, briljant grappig vond ik dat.

Zeker geen topnoir maar wel onderhoudend. Driepunter.

Schitterende film. Met een belangrijke driehoek nl Garfield - Lupino én scenarist Rossen. Diezelfde driehoek zit ook in de film The sea wolf trouwens. Opmerkelijk : beide films zijn van het jaar 1941.

Out of the fog speelt zich volledig af aan de pier van een Brooklyn wijk. Daar woont een jonge vrouw (Ida Lupino) die wil ontsnappen uit haar saai en routineus leventje en wanneer ze de flamboyante en blijkbaar rijke man ontmoet (John Garfield) denkt ze dat dit haar kans is. Echter, de man is een afperser die mensen bedreigt waaronder ook haar vader en zijn metgezel.

Er is de sublieme fotografie van James Wong Howe. Alle scenes spelen zich 's nachts af rond de pier waar het koud en eenzaam is en die steeds gehuld is in een mist. Die mist is natuurlijk een metafoor voor de isolatie en troosteloos bestaan van de personages. Ze dromen echter van een gelukkiger bestaan in de vorm van de Cuba met zijn blauwe oceaan en warme stranden (vandaar de titel : out of the fog). Cuba als vluchtoord voor een beter leven wordt meermaals aangehaald en zit ook in de scene waarin Garfield Lupino mee neemt naar een nachtclub vol leven en opwinding met een exotische look en Cubaanse danseressen. Garfield is de enige die op weg lijkt naar een succesvol en beter leven maar natuurlijk via illegale praktijken. Ook zijn moraal : 'manipuleer om jezelf te verrijken en kijk niet om' is een asociaal gedrag en is niks anders dan de wet van de sterkste. Lupino voelt zich dan ook aangetrokken door dit kwaad dat verleidelijk is.

Scenarist Robert Rossen baseerde zich op een toneelstuk en uit hier vrij duidelijk een kritiek op The Amercian dream. Materialisme en geluk worden aan elkaar gekoppeld en de manier om dit te bereiken kan enkel door anderen te vertrappelen. Het gevecht tussen goed en kwaad wordt weerspiegeld zowel intern bij Lupino (kiest ze voor Garfield of haar vader ?) als extern bij de afpersingszaak (de vissers versus Garfield). Rossen zou later ook films regisseren zoals Johhny O"clock (aanrader vind ik) en Body of soul (aanrader volgens SB) en het thema (geld maakt corrupt) is ook daar prominent aanwezig.

Out of the fog zit misschien op de grens van film noir omdat het drama voorrang heeft op de misdaad. De scene waarin de vissers besluiten Garfield te vermoorden is dan ook in een comedy stijl. Maar gans de film door is er die switch tussen comedy (met prachtige one liners) en drama. Er is niet echt een held en de anti held (Garfield) komt op de tweede plaats omdat Lupino en haar keuze de motor van het drama vormt (Ida Lupino is trouwens 'first billed' op de generiek).

Alhoewel de film zijn theatrale oorsprong niet kan verbergen en dat de moraal er misschien ietwat dik op ligt dan nog vind ik dit (net als The sea wolf) een kleine parel wegens de mooie symbiose tussen inhoud en visueel.