Grbavica (2006)

Jasmila Zbanic maakte niet alleen zeer goede, maar ook ene hele belangrijke films. Ze is met deze eerste die een beeld neerzet wat de gevolgen van de oorlog voor vrouwen is. En de film gaat diep, laat de diepe wonden zien.... Indrukwekkend. 4 sterren

Ik heb er geen woorden voor, zo mooi is deze film. Het acteerwerk is fenomenaal, maar dat is slechts bijzaak ten opzichte van het mooie, maar zeer trieste verhaal.

De liefde van de moeder voor haar dochtertje wordt kun je zo sterk meevoelen.
Je ziet hoe zeer haar moeder haar best doet om er ondanks alles het beste van te maken. Ze wordt gek bij de gedachte haar dochter te moeten teleurstellen dat ze niet mee kan met de excursie, en doet er alles aan om het geld bij elkaar te krijgen. De glimlach op haar gezicht als ze het geld uiteindelijk kan lenen, spreekt boekdelen.
Ik vond het ook zo ontroerend dat ze speciaal voor Sara op de markt een forel kocht omdat ze daar zo van houdt, en die met veel liefde klaarmaakt. Ik vind haar, ondanks haar emotionele toestand en haar fouten (de klappen in het gezicht) een supermoeder, waar je alleen maar respect voor kan hebben.

Toen ze nadat ze bedreigd werd met het pistool haar "zonde" bekende, sloeg ze haar dochter, maar eigenlijk sloeg ze haar verkrachter, en reageerde alle opgekropte woede en emotie af op de enige persoon in haar leven van wie ze zielsveel houdt. Ik vond deze scéne erg aangrijpend.

Luna Mijovic speelt ongelofelijk goed een tienermeisje, met typisch pubergedrag, dat met haar gevoelens in de knoop zit en zichzelf afzet tegen haar moeder.

Wat ik ook heel verrassend vond is dat de 'shaheed' status van de vader zo belangrijk is in Bosnië. Het doet mij denken aan de status de zelfmoordenaars in Islamitische landen hebben. Toch is de film absoluut niet politiek getint, anti-Servisch, of pro-Bosnisch. Het gaat over een vrouw die hele nare dingen heeft meegemaakt in een oorlog, en hoe dat de rest van haar leven heeft beïnvloed.

Het einde van de film was zo prachtig en emotioneel: De moeder hoeft niet meer met haar leugen rond te lopen en er is een zware last van haar schouders afgevallen, en ze heeft bereikt waar ze voor gevochten heeft: Haar dochter gaat mee op excursie.

De beste film van dit jaar, en één van de beste films die ik ooit heb gezien.

Vreselijk veredeld TV drama.

90 minuten om je doorheen te slepen. Vreselijk saaie tristesse moet als drama dienen. Wie er niet voor valt vind niks meer. Bloedlelijk, gespeend van muziek maar wel opgeleukt met vreselijke versjes en gezongen folkliedjes. Acteerwerk is compleet onopvallend tot soms doodgewoon irritant.

Compleet geen voeling met de personages, die zijn er ook niet echt. Enkel stand-ins voor een hoop miserie en tegenslag. Voor wie er geen "ach, gut" afkan is het doorbijten tot het einde. Zien hoe twee mensen zich door het leven heenslepen en hoe een moeder een week lang achter 200EUR vist bij ongeveer iedereen die ze tegenkomt.

Foeilelijke cinema die volledig steunt ook goedkoop drama. Eigenlijk gewoon op reële misdaden. Zielig, maar daarvoor kan je beter het nieuws opzetten. Of een oude Moodysson, die deed het dan nog veel beter.

0.5*

Moeilijk hier een cijfer aan te plakken, een teleurstelling was het wel.

Hoopte heel erg op een film die me zou ontroeren en waar ik me (enigzins) mee kon identificeren. M'n binding met het land zal net wat groter zijn dan bij de meesten hier aangezien daar de enige familie woont waar ik nog enige binding mee heb. Ikzelf heb er niet veel van gemerkt, van de oorlog, nog wat jong toenertijd, maar naar de verhalen van m'n ouders is de oorlog in dit huis nog net niet in levende lijve meegemaakt.

Maar om terug te komen op de film: ik had voor het grootste deel totaal geen binding met wat er op het scherm gebeurde. Dat ligt nog niet eens zozeer aan de cast, vooral Karanovic speelde op momenten aardig, de dochter vond ik echter weer zwaar irritant. Het is meer het feit dat het verhaal erg slap en vlak is afgewerkt, waardoor deze film niet overtuigde. Daarnaast was het camerawerk ook vrij saai. Slechts de laatste paar scènes, in het bijzonder de prachtige scène met een zingende Hasiba Agic (bekend Sevdah (traditionele muziekvorm) zangeres), waren memorabel.

Voor dit laatste gedeelte, tesamen met een aantal mooie sfeerplaatjes van Sarajevo, een mooie kille sfeer op momenten, en de spaarzame typische humor, krijgt Grbavica nog een 3*.

Persoonlijk hou ik wel van dit soort films. Wat dat betreft vormt Grbavica geen uitzondering. Het is een echt drama dat in een langzame vorm wordt verteld. Het acteerwerk is goed en de meer technische aspecten zijn vrij saai. Toch kon ik mij hier niet aan storen en heb ik de film aandachtig uitgekeken. Overigens zonder dat de film veel emotie bij mij opriep. Het is dan ook absoluut geen meesterwerk zoals 4 luni, 3 saptamâni si 2 zile, maar slecht is het zeker niet.

Redelijk drama dat erg langzaam op gang komt. Het is zeker geen slechte film, maar ook geen topper. Acteerwerk is prima en het verhaal op zich best interessant, maar daarnaast heeft de film eigenlijk vrij weinig te bieden. Camerawerk is erg standaard en de muziek vond ik gewoon erg matig. Het einde van de film vond ik vrij sterk. Verder deden de gebeurtenissen in de film mij niet altijd even veel, omdat het vaak erg afstandelijk bleef.

een nipte 3,0*

De relatie tussen een beschadigde moeder en een puberende tienerdochter als metafoor voor het moderne Bosnië en het helen van de littekens uit het oorlogsverleden. Zo in beeld gebracht dat de wrakstukken van de oorlog ook mee figureren als ware het een bijrol. Op deze manier krijgen we als kijker een fascinerend beeld van hoe deze generatie omgaat met de gevolgen van de oorlog. . Ik ben minder positief over de wat onnozele bijrollen. Vooral de verhaallijn rond een moderne gangster, als symbool voor de zwarte kant van het huidige Bosnië, komt maar niet uit de verf en laat heel wat potentie onbenut. De mise-en-scene is sober in zijn subtiliteit - weinig opsmuk, maar des te meer ruimte voor de karakters en hun emoties- en het werkt toe naar een mokerslag van een plotwending die niet onberoerd laat.

Het laatste kwartier en het acteren van Karanović en Mijović brengen deze film, die maar niet op gang lijkt te komen, alsnog op een aanvaardbaar niveau. Jammer dat de crux van het verhaal zich zo lang van tevoren al aandient. Zonder de hints in het begin zou het volgens mij een veel betere film zijn geweest. De getekende en berustende vrouwen op het einde én de haarscène hakken er niettemin nogal in.

Een aangrijpende film die erin slaagt om de manier waarop een oorlogsverleden in het dagelijks leven doorklinkt te portretteren. Er blijken in dit zo nabije stukje Europa, geografisch gezien dichter bij ons dan bijv. Spanje, in het dagelijks leven nog allerlei doorwerkingen van de etnische zuiveringen van de jaren '90 te spelen. Dat er nog altijd massagraven geopend worden ter identificatie, en therapeutische samenkomsten voor de verwerking, en dat dit een plekken zijn waar mensen elkaar leren kennen, terwijl het leven van alledag doorgaat deed mij versteld staan. Ook hoe het oorlogsverleden door kinderen op het schoolplein wordt gemythologiseerd vond ik een origineel perspectief geven.

Erg sterke film uit Bosnie die rustig opbouwt, je meevoert in het uitzichtloze bestaan van Sarajevo tot het erg pijnlijke, recht voor zijn rape climax. De Bosnische hoofdstad oogt ook grauw en totaal niet welkom. We beginnen met een moeder dochter-verhaal die proberen rond te komen. De dochter Sara is een losbandige puber die zich al jaren afvraagt of der vader is gesneuveld in de oorlog. Esmee wil daar maar al te graag geen antwoord op geven en aan het einde weet je ook waarom. Verder is het gewoon een soort aaneenschakeling van overleven en de comfrontaties in een arme stad. Sara die op school zit en Esmee die voor der geld in een stripclub werkt en zo met de maffia te maken krijgt. En natuurlijk het zeer pijnlijke, harde einde.

Gewoon een film die erg veel indruk op je maakt en gewoon moet zien. Niet echt bepaald een uitgebreid verhaal maar weer een soort voorbeeldje van iemand met een oorlogstrauma en de hele situaties en ellende eromheen. Ook de stad Sarajevo maakt het er niet vrolijk op. Wat een grauwe, vettige, saaie kutstad zeg.

Een impact waar geen woorden voor zijn, maar der zijn wel miljoenen van dit soort voorbeelden in dat soort landen.

4,0*

Sterke film over het naoorlogse Bosnië en waarin goed wordt geacteerd. De lidtekens van de oorlog zijn nog duidelijk zichtbaar, al is de term open wond wellicht beter van toepassing. Enig minpuntje is wellicht dat je de "ontknoping" mijlenver kunt zien aankomen, maar eigenlijk is dat niet zo vreemd aangezien de film grotendeels verteld wordt vanuit het standpunt van Esma, en die weet dus wel hoe het in elkaar steekt, waardoor je als kijker daar ook heel snel achter komt. Volgens mij is die ontknoping dus helemaal niet als soort van twist bedoeld. Het verhaal wordt rustig en knap gebracht, met veel mooie scenes, geldt ook voor wat je niet ziet, zoals de afwezigheid van een hele generatie vermoorde moslimmannen. Ruim 3,5*.

Een decennium na de Bosnische Burgeroorlog zijn de wonden verre van geheeld. Mirjana Karanovic sppelt een vrouw met opgekropt verdriet. Op de kamer van haar wat jongensachtige dochter Sara hangen posters van westerse vedetten, maar ook zij wordt geconfronteerd met het onverwerkte oorlogsverleden van haar eigen land.

Bepaalde termen moet je kennen om te kunnen volgen. Een shahid is een islamitische martelaar die een heldendood stierf tijdens de oorlog. Chetniks is een scheldwoord voor Servische nationalisten, een term die nog uit de Tweede Wereldoorlog stamt, toen koningsgezinde Serviërs gingen collaboreren met de Duitsers. Grbavica (uitgesproken Gr-bá-vi-tsa) is een wijk in Sarajevo waar vrouwen systematisch verkracht werden vanaf 1992. De ontknoping is niet verrassend, maar daarom niet minder gruwelijk. Een voorafschaduwing is wanneer Esma een inzinking krijgt bij het zien van handtastelijkheden in de stripclub.

Jasmila Žbanić toont een onverbloemd portret van de problemen in haar jonge land. De Engelse titel komt van het liedje op het einde.

Boeiende film die zich afspeelt tijdens de naweeën van de Joegoslavische burgeroorlog. Moeder Esma en dochter Sara missen een vaderfiguur in het gezin en dat leidt tot onderlinge spanningen. De vader is gesneuveld tijdens de burgeroorlog en dat levert een aanzien en een aantal privileges op. Zo wordt Sara anders bekeken door haar klasgenoten of haar leerkracht wanneer ze meldt dat haar vader een 'shaheed', een (gesneuvelde) oorlogsheld is, maar zonder gevonden lijk is het moeilijk dit te officialiseren.

Esma heeft het als alleenstaande moeder niet makkelijk en moet 's avonds/'s nachts klussen in een nachtclub. Het komt ook de relatie met haar dochter niet ten goede. Het plot van de film geeft al snel aan waar het naartoe wil, namelijk het feit dat er helemaal geen attest mogelijk is. De openbaring in de zelfhulpgroep was de sterkste scène in de film. Niet alleen weet je wat er precies gebeurd is, bovendien vond ik de scène erg overtuigend en pakkend.

Grbavica is mijn eerste Bosnische film, een geslaagde arthouse ook en de moeite om te zien. Alleen vrees ik er wat voor dat ik hem binnen enkele maanden vergeten zal zijn. Desalniettemin een serene film met een mooi slot en eentje met de conclusie dat het leven na een oorlog niet zomaar doorgaat. Dank overigens aan Dievegge voor de extra duiding (die ik nu na de film pas las).