Body and Soul (1947)

Inmiddels voor slechts € 4,- verkrijgbaar bij de mediamarkt.

Body and Soul wordt gezien als de eerste grote boksfilm, dat later een echt (sub)genre is geworden. Niet direct mijn ding; boksen associeer ik toch vooral met domme krachten en omkoperij. En ik zag mijn vooroordelen grotendeels bevestigd worden.

De hoofdpersoon, Charly Davis, is een wat naïeve jongen die door omstandigheden gedwongen wordt om prijsvechter te worden. Op zijn weg naar de top laat hij zich echter steeds meer in met louche types en verliest daardoor zijn echte vrienden. Uiteindelijk ziet hij zijn fouten in en komst alles goed. Allemaal uitermate voorspelbaar en moralistisch.

Het verhaaltje stelt dus weinig voor, maar daar was het de regisseur ook niet om te doen. Body and Soul werd vooral geroemd om het camerawerk tijdens de boks scènes. Rossen liet zijn cameramensen op rolschaatsen door de boksring gaan om een zo optimaal mogelijke weergave van het gevecht te krijgen. En het moet gezegd worden: voor een film uit '47 zien deze beelden er verbluffend modern uit.

Enige probleem is echter dat van de gehele speelduur misschien 10 minuten uit bokswedstrijden bestaat. De rest van de tijd wordt besteed om het knullige verhaaltje uit de doeken te doen. En daar zitten echt een paar tenenkrommend slechte scènes tussen. Het bargevecht in het begin, de onwaarschijnlijke dood van Shorty en het theatrale einde van Ben zijn slechts enkele uit een hele reeks en doen de film toch de das om.

Aardig niemendalletje, maar meer ook niet. En film-noir? Ik heb het niet gezien. 2,5*

Uitstekende film noir over een bokser, die in zijn streven naar roem en vooral geld terecht komt in het duistere wereldje van een nietsontziende match fixer. Gaandeweg verliest hij daarbij alles wat hem dierbaar is of zou moeten zijn: zijn vrienden, zijn verloofde, het respect van zijn moeder en uiteindelijk zijn zelfrespect.
Zonder twijfel de beste film van de veel te vroeg gestorven John Garfield. Samen met de vaak ondergewaardeerde Lilli Palmer, een uitzonderlijke schoonheid met een zeer charmante uitstraling, maakt Garfield er een boeiende vertoning van, waarin de boksscènes van ondergeschikt belang zijn m.u.v. de laatste match. En Anne Revere doet waar Anne Revere erg goed in is: het spelen van een verdrietige, niet begrijpende moeder.

Ik ben een fan van boksfilms en ondanks 't feit dat er weinig boks-scènes in deze film zitten, bevat hij genoeg stijlfiguren van dat soort films om voor mij een toppertje te zijn. De idealistische bokser die in een schimmig milieu belandt waar iedereen geld uit hem wil halen, waarbij zijn familie en vrienden hem proberen waarschuwen en hij al de verkeerde keuzes maakt, om uiteindelijk terug uit het dal te moeten klimmen naar de top... zo hoort het. Hier doen niet de allerbekendste acteurs mee, maar ze doen het allemaal prima en zitten stuk voor stuk goed in hun rol.

Goeie film over een bokser op zijn retour die betaald krijgt om een wedstrijd te verliezen. Deze film staat bekend als de eerste boksfilm (ondanks dat er vrij weinig boks-scenes in zitten). Het laatste gevecht ziet er overigens wel prima uit. Verderheeft dit regiedebuut van Robert Rossen een onderhoudend rise-and-fall-verhaaltje en is goed gecast.

Body and Soul was de eerste film van John Garfield geproduced door Enterprise Productions, de onafhankelijke productiemaatschappij mede opgericht door Garfield nadat zijn contract met Warner Bros. afgelopen was. Het verbaast me dan ook niet helemaal dat de ethos die deze film uitstraalt helemaal past bij Warner Bros, met een verhaal dat focust op een uitgegroeid straatjochie dat opgang maakt in de sportwereld en kennis maakt met de daaraan verbonden verleidingen van het geld. De personages die John Garfield alias bokser Charlie Davis daarbij omringen, representeren mooi de evolutie die hij doormaakt. In de eerste helft van de film wordt hij omringd door zijn oude vrienden (Joseph Pevney), moeder (Anne Revere) en goedhartige vriendin (Lilli Palmer). Waarna in de tweede helft allerlei schimmige figuren hun opwachting maken, met een femme fatale (Hazel Brooks) en een nietsontziende bokspromotor (Lloyd Gough) weet je het als kijker wel.

Het vlotte scenario van Abraham Polonsky wordt mooi in beeld gebracht door Robert Rossen en cameraman James Wong Howe. Maar hoewel deze film wordt beschouwd als een klassieker had ik lange tijd toch het gevoel te kijken naar een bovengemiddeld noirish drama. Het laatste half uur tilt echter het niveau op, met de spannende boksmatch als finale. Behalve de fysieke knock-out deelt Garfield hier ook nog een verbale uppercut uit aan Cough. Deze sequentie vond ik ook wel realistisch gebracht, en blijkbaar wordt die opinie nog wel meer gedeeld aangezien de film in 2014 werd uitgeroepen tot beste boksfilm ooit (hoewel er toch wel stevige concurrentie bestaat van latere klassiekers). Voor de boksscenes stapte James Wong in de ring met handcamera en op rolschaatsen (!)

John Garfield is een echte noirheld in deze film, schommelend tussen goed en kwaad, afwisselend beïnvloed door bovenvermelde personages. En hoewel hij een bokskampioen is wordt er in de film toch gealludeerd op zijn underdogpositie wat betreft afkomst. Tweemaal wordt in de verf gezet dat zijn moeder (en hijzelf dus ook) Joods is en daarbij wordt één keer verwezen naar het slachtofferschap van de Joden tijdens WO II. Qua inspiratie zal het niet ver zoeken geweest zijn voor scenarist Polonsky. NIet enkel was hij zelf Jood, maar dat gold evenzeer voor Garfield, Palmer en Rossen om dan maar deze te noemen. Zowel Rossen, Polonsky als Garfield zouden nadien nog in de nachtmerrie terechtkomen van de blacklisting, een gitzwart Hollywood hoofdstuk dat niet onderdoet voor het scenario van de betere film noir.

Een boksfilm waarin helaas niet al te veel wordt gebokst. Het eindgevecht wordt wel uitgebreid in beeld gebracht, maar daarvoor worden slechts enkele korte flitsen van bokswedstrijden getoond. Jammer, want het eindgevecht behoort tot de sterkere scènes. De hoofdpersoon is op zich niet zo heel interessant en de gebeurtenissen in zijn privéleven zijn dat evenmin. Ook verder niet echt intrigerende personages. Daarom uiteindelijk geen al te boeiende film, hoewel het goed zou kunnen dat latere boksfilms hier wel wat inspiratie uit hebben gehaald.

De meeste noirs waren geen enorme hits maar films met een laag tot gemiddeld budget die gewoon betrouwbaar geld in het laatje brachten, maar af toe was er een film die veel succesvoller was dan verwacht. De tweede film van Robert Rossen die hij al aan het maken was toen zijn debuut in première ging was er zo een.

Dit was een film gemaakt via Garfields eigen productiemaatschappij. En het was een kritiek en commercieel succces. De film kreeg drie oscarnominaties en won er een. Voor de montage. De twee oscars die niet werden gewonnen zijn echter de twee allersterkste punten van deze film. De geweldige rol van Garfield. Die zowel overtuigend is als een jongensachtige beginneling en als cynische bokser die alles al zag en voor het scenario van Abraham Polonsky dat de film een fraaie antikapitalistische laag meegeeft. Geld maakt alles wat mooi is kapot in deze film. En de kleine man staat hoe ver hij ook komt altijd in dienst van een door en door corrupt systeem.

Ik word steeds meer fan van Garfield en juist hij werd min of meer de dood in gejaagd door The Powers That Be.