Phantom of the Opera (1943)

Phantom of the Opera is onderdeel van de Classic Monster Collection van Universal, maar valt toch een beetje buiten de andere titels zoals Frankenstein, Dracula en The Invisble Man. Desalniettemin is het een onderhoudende film die het welbekende verhaal leuk weet te presenteren. Goede rol ook van Claude Rains die het Fantoom op een overtuigende wijze weet neer te zetten. Waar ik me bij deze film wat aan ergerde waren de operaopvoeringen, die iets te vaak en te lang aanwezig waren, en de lelijke inkleuring van de film.

Ja die heb ik ook! Geweldige box. Phantom of the Opera is ook een leuke film. Het verbaasde me dat hij in technicolor was, ik ging uit van z/w. Dat was dus sowieso al een voordeel. De horror is inderdaad ver te zoeken hoewel de film wel zijn spannende momenten heeft (de kroonluchter!). Ik ben ook geen operafan, maar ik had niet zoveel moeite met de operazang die nogal naddrukkelijk aanwezig is, op een paar onnatuurlijk hoge uithalen van de dame in nood na. Ik snap dat dat voor een aantal mensen een dooddoener kan zijn. Die mensen raad ik dan ook maar aan om de Chaney versie uit 1925 te kijken, die ook niet verkeerd is. Ik vond deze wat aangenamer qua tempo en sets. Het spook kan dan weer niet ge-evenaard worden, maarja, Chaney he...

Een nogal problematische verfilming van het verhaal van het fantoom van de opera. Ten eerste omdat de film begint met de ontstaansgeschiedenis van het fantoom. We leven eerst mee met hem in zijn normale leven tot aan de verminking. De versie met Lon Chaney ging meer voor het mysterie: wie is de Phantom en wat is zijn doel? Hier is alles meteen duidelijk. Aan de ene kant maakt het de film dramatischer, omdat je meer met het 'monster' meeleeft, niet op de laatste plaats ook door de geweldige Claude Rains. Aan de andere kant werkt het als horrorfilm nauwelijks. Daarvoor is het bijna te concreet. Ook verdwijnt Rains voor een groot deel uit de film zodra hij de Phantom wordt en verplaatst de focus zich naar de 'helden', waardoor het eerdere drama grotendeels verdwijnt. De ontroering aan het begin houdt niet lang stand.

Er zijn nog meer problemen. Zo was het me allemaal iets te kleurrijk. Dit verhaal leent zich eigenlijk het meest voor zwart-wit en de fleurige aanpak hier is sowieso niet de beste. Buiten dat om ziet het er allemaal prachtig uit, overigens, met mooie sets (onder andere uit de eerdere verfilming met Chaney), kostuums en vloeiende, elegante camerabewegingen die dan wel weer passen bij het verhaal. De verandering van focus in het verhaal pakt ook minder goed uit, omdat de andere hoofdfiguren niet bijzonder aanspreken. De twee mannen worden vooral gebruikt voor humor, want aanvankelijk nog wel leuk is, totdat je begint te merken dat dit tot vervanging dient van de horrorscènes. Om nog maar te zwijgen van de keuze om meer schermtijd te besteden aan de opera's dan aan de acties van de Phantom. Dat de opbouw naar de climax en het uiteindelijk einde afgeraffeld aanvoelen helpt ook niet bepaald mee.

Toch kan ik er nog wel een krappe voldoende aan kwijt. Dit is niet bepaald een versie van The Phantom the Opera die het verhaal echt eer aan doet, maar op zichzelf is hij nog wel vermakelijk, met uitzondering van tijdens de operascènes (ik begin me overigens zo langzaam af te vragen of ik ooit zal begrijpen wat de aantrekkingskracht van opera's precies is). De sets maken het een en ander goed, maar het is de toch wel bezielde Claude Rains die dit nog net red van de ondergang. Een essentiële horrorfilm uit de oude doos zou ik het echter niet noemen.

3*

Een "Phantom of the Opera" met een hoog muziekgehalte en een relatief laag horrorgehalte. Oogt inderdaad meer als een romantisch melodrama en musical dan als een griezelfilm. Claude Rains zet een heel goede prestatie neer als de onfortuinlijke musicus en het spook: hij leerde bovendien piano en viool spelen speciaal voor deze film. Er is ook wat humor, bvb in de scenes tussen de twee sympathieke en sportieve rivalen - de bariton Nelson Eddy en politie-inspecteur Edgar Barrier - beiden verliefd op de operazangeres met haar indrukwekkende stem Susanna Foster. De film won 2 Oscars (beste decors en beste fotografie). De Blu-Ray uit het Verenigd Koninkrijk heeft een prachtig beeld en het geluid is zeer goed. Nederlandse alternatieve titel was "Het Spook van de Opera". Zeker genietbaar, maar voor mij blijft de Hammer versie uit 1962 evenwel de beste. Ik ben nu eenmaal een liefhebber van ouderwetse griezelfilms.

De enige uit de Essential (Monster) Collection blu-ray set van Universal die in kleur geschoten is. Dit past wel bij de kleurrijke kostuums die het operahuis sieren. Volgens mij ook zo'n beetje de enige uit de collectie die het accent zo erg op de romantiek heeft liggen.
Vooral de agent en de met hem concurrerende operazanger zijn voor tegenwoordige begrippen behoorlijk stoffige, gedateerde personages.
Het 'spook' komt wel overtuigend over in diens meest iconische uitdossing. De onthulling op het einde mist echter het shockeffect. De make-up is wel goed gedaan, maar gewoonweg niet angstaanjagend genoeg. Dat deden ze in de silent versie een stuk beter als ik de fotos zo zie in het bij de boxset horende boekje.
Voor tegenwoordige begrippen een haast cartooneske vertoning van het klassieke verhaal, maar hij weet hier en daar nog best te vermaken.

Ik denk Universal's slechtste horrorfilm, een verschrikkelijke zit. Ik heb deze klassieker erg lang laten liggen vanwege het onderwerp wat me niet ligt, maar aangezien hij in de Universal Horror box zit en het enige historische waarde heeft moest ik hem toch een keer bekijken. Het is ook de eerste verfilming die ik zie van het verhaal, en ook de laatste.

Ik heb een bloedhekel aan opera. Ik kan er nog steeds niet bij dat mensen hier naar kunnen luisteren, laat staan een verhaal kunnen volgen. De oubollige sfeer is ook een dingetje waar ik maar moeilijk mee kan omgaan. Nu is de film volledig in kleur te bewonderen, waardoor de mottenballenlucht van oude meubels de woonkamer in lijken te komen. De film zit zo vol met lelijke, kitscherige decors dat mijn ogen ervan prikte. Sfeervol, maar alleen voor de liefhebber.

The Phantom of the Opera bevat veel dingen, waarvan horror het minste is. Het gaat vooral om romantiek, gecombineerd met kinderachtige humor. Het spook is verliefd op Christine, evenals de met Zorro-snor beplakte Anatole en Daubert. Vooral die laatste twee zijn daardoor elkaars concurrent en lijken maar niet met elkaar door één deur te kunnen. Ook laten ze elkaar nooit uitpraten. Bij de derde keer rolde ik wederom van de bank van het lachen, maar werd al snel rechtop gebeukt door de luidruchtige operastemmen alsof ze met hun ballen tussen een bankschroef hingen.

Want er is véél opera, het beslaat misschien de helft van de film. Het enige pluspunt wat geluid betreft was de stem van Claude 'Invisible Man' Rains. Fijn om die weer te horen, acteert ook wel redelijk. Het spook is echter een slechte creatie met een wel erg pover masker. Er gaat geen enkele dreiging van uit. Er vallen een paar doden, maar ik heb geen druppie bloed gezien. Jammer dat alles offscreen gebeurt. Nee, dit was eigenlijk stiekem echt helemaal niks.

De film mag dan wel Universal's eerste horror film die in kleur werd opgenomen zijn , toch is het juist het horror-gedeelte wat niet goed was. Maar slecht was het niet! Dat kwam vooral doordat het Universal bijna één miljoen US dollar kostte, een flinke som geld voor die tijd. Maar die hoge kosten zie je dan ook terug in de fraaie decors en de kostuums en de "nieuwe" Technicolor methode. De film laat meer een liefdesverhaal zien dan een horrorverhaal waarin de liefde van Erik Claudin (Claude Rains) voor de talentvolle sopraan Christine Dubois (Susanna Foster) onbeantwoord blijft. Een vleugje komedie is in het verhaal aangebracht middels de twee verliefde kemphanen Raoul Daubert (Edgar Barrier) en Anatole Garron (Nelson Eddy) Deze heren proberen voortdurend op dezelfde wijze de gunsten van Christine te winnen wat tot grappige scènes leidt. Het is een bewerking van het gelijknamige boek van Gaston Leroux (1910) en diende als basis voor deze film waarin de operamuziek de bovenhand heeft ten opzichte van de horror. Die toegepaste opnametechniek voor geluid was ook nieuw en leverde een Oscar nominatie op voor "Best Sound Recording". Daarnaast wist de film twee Oscars te verzilveren; "Best Color Cinematography" en "Best Color Interior Decoration". Voor wie van operamuziek houdt, heeft met deze film de tijd van zijn leven. Helaas een ieder ander kan hier veel minder mee uit de voeten. De film is niet slecht maar je moet ,wel echt en liefhebber zijn.

Het spook van de opera wie kent hem niet...toch? Of is dat mijn opvoeding met voornamelijk klassieke muziek en vele concerten van het plaatselijk orkest daar de oorzaak van? Andrew Lloyd Webber was met zijn 1986 versie een onontkoombaar iets tijdens mijn jeugd, en ik moet zeggen dat ik de cd in mijn collectie heb en het boek van Leroux zelf geprobeerd heb, iets is kennelijk wel blijven hangen. Het was vorig jaar dat de Argento versie uit '98 op mijn pad kwam, een succes was dat bepaald niet. Maar deze versie uit '43 wakkerde mijn nieuwsgierigheid toch weer aan ook al krijgt deze ook geen super cijfers.

Toch heeft deze versie wel een bepaalde gunfactor die voornamelijk voortkomt uit de kwaliteit die het geheel uitademt. Het ziet er allemaal mooi en verzorgd uit en deze ingekleurde versie oogt eigenlijk geen moment een film uit '43. Er wordt best aardig geacteerd en de humor rond het tweetal dat naar de hand van Christine dingen is ook best leuk. Daarnaast moeten we niet de oorsprong vergeten rond het spook, Eric in dit geval, met zijn muziek en het zuur. Een intro die lang aanvoelt maar wel nuttig is, iets waar bijvoorbeeld Argento in zijn versie totaal geen tijd aan besteedt.

Minpunten van de film zijn toch de grote delen van opera's en voorstellingen die getoond worden. Uiteraard het hoort erbij maar het slokt wel veel tijd op van een film die al niet erg lang is. Het is pas na 26 minuten dat er echt iets van waarde gebeurt, het ontstaan van het spook in die zin. Waaruit ook al snel de volgende conclusie volgt dat het vooral interessant is als Eric Claudin in beeld is en daar buiten toch al snel de interesse verslapt.

Het mag duidelijk zijn dat deze Phantom of the Opera geen hoogvlieger is, toch scoorde deze film in '43 behoorlijk met Oscars omtrent geluid, kostuums en camerawerk. En ach, het onderbuikgevoel geeft het geheel toch de voordeel van de twijfel. Dus een prima cijfer wat mij betreft voor dit oudje.