Tuntematon Sotilas (1955)

Altijd interessant om eens een film te zien van een front dat nog nauwelijks verfilmd is, in dit geval de Fins-Russische strijd in Karelië. Een soort oorlog in de oorlog, want hoewel de Finnen bondgenoten van Nazi-Duitsland waren, vochten ze tegen de Sovjets om hun in 1940 verloren gebieden terug te winnen. Een soort verstandshuwelijk dus (dat verkeerd afloopt).

De gevechten vinden vooral plaats in bossen al is er tegen het eind ook even sprake van een loopgravenoorlog. Ik had het idee dat er iets meer met de locaties gedaan had kunnen worden, zo zijn er maar weinig long shots, maar de keer dat daar gebruik van wordt gemaakt is wel effectief als een peloton Sovjet-troepen in de sneeuw wordt aangevallen. Hoewel het de film aan ambitie zeker niet ontbreekt is er zuinig gedaan met figuranten, dat zal ook de reden zijn dat de actie vrijwel allemaal dichtbij is. Maar de enorme overmacht van de Russen komt daarmee niet echt uit de verf, een budget-kwestie wellicht. Ook de interne clash tussen manschappen en hun officieren wordt belicht maar dat is wel vaker en beter gedaan. Het acteerwerk is over het algemeen degelijk al springt niemand er uit, op misschien Rokka na.

Ondanks deze minpunten toch een aanrader, de lange speelduur heb ik nauwelijks gemerkt en dat is altijd een goed teken.

Vrijdagavond aan de slag met dit Finse product genaamd Tuntematon Sotilas die ik enige tijd terug gevonden had bij de kringloop. Helaas had de film geen Nederlandse ondertiteling maar voldoet de Engelse ook. En ondanks hoge verwachtingen bleek dit toch wel een lange zit met twee gezichten.

Het verhaal mag duidelijk zijn waar de 'winteroorlog' al achter ons ligt en de strijd zich voortzet in wat men de 'vervolgoorlog' noemde die van '41 tot '44 duurde met het simpele doel om aan Rusland verloren gebieden terug te veroveren iets wat ik niet heel duidelijk vind moet ik zeggen of ik heb wat gemist. Desalniettemin is meerdere keren zomer en winter wel een behoorlijke hint in dit verder nogal lange epos wat niet altijd helemaal werkt. Sterk is absoluut wel de actie, zijn er prachtige opnames en situeringen in het bos of bijvoorbeeld in de sneeuw, wordt er gewerkt met archiefbeelden en valt de soundtrack op met een aantal sterke momenten. Buiten dat toont Tuntematon Sotilas oorlog op een manier die tot dan nog niet gebruikelijk was en in Hollywood nog wel even zou duren waar deze toch vaak draaien om heroïek en oorlog gebracht wordt als een avontuur en spel. Dan is de aangeschoten bus met gewonden andere koek en worden er andere tragische dingen getoond zoals angst, sterven, verspilling en verlies.

Heel wat dus, toch heeft Tuntematon Sotilas toch ook momenten die de tand destijds niet hebben doorstaan en dat is met name de humor en hoeveelheid aan dialoog. Zo wordt er lachend gereageerd op alarm en dat men aangevallen wordt en tilt het regelmatig op van de domme en inhoudsloze dialogen begeleid door dom gehinnik. Zo is er bijvoorbeeld op 2 uur, wanneer men in een verblijf van de loopgraaf zit, rolt er andermaal zo'n eindeloze en saaie monoloog uit iemand die alleen maar nog verder de vaart uit het geheel haalt en de film daardoor ook nog eens veel langer dan noodzakelijk. En dat is gewoon een issue aan de film die over de gehele lengte regelmatig moeite heeft om de aandacht beet te houden. Desondanks is er genoeg te genieten aan deze nationale Finse klassieker en krijgt daar een prima voldoende voor, maar bovengemiddeld is het niet voor mij.