Kurt & Courtney (1998)

Amateurjournalistiek voor goedkope televisie. Interviews lijken volledig laconiek te zijn opgenomen. De camera wordt gewoon ergens naar binnen gerost en nog voordat de persoon in beeld aan het hele gegeven van een camera kan wennen worden er allerhande vragen doorheen gerousd. Ik had gehoopt met Kurt & Courtney een prettig beeld te krijgen van Kurt Cobain maar dit is niets anders dan een vluchtige ongeïnspireerde reportage die niet eens Cobain's muziek bevat... Tijdverspilling.

Dit is de documentaire die Courtney Love koste wat kost wilde tegenhouden. De innemende, immer met microfoon en tape-recorder gewapende Britse filmmaker Nick Broomfield is er toch in geslaagd om een intrigerende, duistere documentaire te maken over Kurt Cobain en de omstandigheden die leidden tot zijn dood in 1994. Dit is ‘muckraking’ tot en met, maar het is de combinatie van Courtney Loves vijandigheid jegens dit project en Broomfields vastberadenheid om de film ondanks alle tegenwerking toch te maken, die deze film zo bizar en fascinerend maken. En zoals altijd brengt Broomfield ons uiteindelijk naar een spannende finale, die weliswaar geen antwoorden geeft op de vele vragen die er bij velen nog steeds zijn sinds de dood van Cobain, maar waarmee Broomfield wel op gewaagde wijze de vinger op de zere plek legt en intrigerende nieuwe vragen opwerpt.

Broomfield spreekt in deze film met mensen die Kurt en/of Courtney goed hebben gekend. Het begint allemaal nog mooi wanneer hij Kurts tante ontmoet, die mooie herinneringen ophaalt aan Kurt toen hij nog een kind was en hij bij haar thuis de eerste bandopnames maakte. Haar liefde voor Kurt oogt oprecht, maar wanneer ze een stukje van de muzikale opnames wil laten horen deelt de voice-over van Broomfield ons mede dat Courtney Love – als eigenaar van Kurts muziek – het gebruik van diens muziek heeft verboden. Het maakt duidelijk dat de schaduw van de dubieuze Courtney Love over de hele film hangt en dat versterkt alleen maar het vermoeden dat ze iets te verbergen heeft. Courtneys vader heeft er in ieder geval geen moeite meer om zijn dochter te beschuldigen van moord, maar hij is één van de vele figuren wiens motieven twijfelachtig zijn. Hij en Courtney kunnen elkaars bloed wel drinken, dus is het denkbaar dat vaderlief de dood van Kurt gebruikt om zijn gram te halen en ook nog een flink centje te verdienen met zijn onthullingen over Kurt & Courtney.

Broomfield praat ook nog met Rozz Rezabek, Courtneys ex, die zijn minachting voor haar ook niet onder stoelen of banken steekt en zich zelfs via de camera tot haar wendt en waarschuwt dat ze niet met hem moet fucken. Ook de doorgewinterde detective Tom Grant komt aan het woord. Hij schreef het boek “Who Killed Kurt Cobain?”, waarin hij – zoals de titel al doet vermoeden – tal van discrepanties in het officiële relaas aanhaalt om te suggereren dat Kurt vermoord is, naar alle waarschijnlijkheid in opdracht van Courtney Love. Volgens hem was de roemruchte afscheidsbrief gericht aan Dave Grohl en Krist Novoselic en legt hij daarin uit waarom hij besloten zou hebben zijn band Nirvana te verlaten. De onderste regels zouden door iemand anders [Courtney?] zijn toegevoegd om het op een zelfmoordbrief te laten lijken. Ook is hij ervan overtuigd dat Cobain met de aangetroffen hoeveelheid heroïne in zijn bloedstroom nooit in staat kan zijn geweest om daarna zichzelf dood te schieten. Maar Grants argumenten zijn weerlegt of in twijfel getrokken door forensische experts, waardoor zijn geloofwaardigheid ook is aangetast.

Maar dan krijgen we nog een keur van figuren die je gerust ‘kleurrijk’ mag noemen. De erg op Courtney Love lijkende oud-vriend van het stel die beweert foto’s te hebben waarop ze samen met Kurt en Courtney drugs spuit, de verdwaasd kijkende oud-babysitter van Kurt en Courtney die er bovendien een beetje omheen blijft draaien uit angst voor represailles. En natuurlijk de beruchte “El Duce”, de frontman van de controversiële punkband ‘The Mentors’, bekend van hits als “Sex Slave” waarvan we ook nog mogen genieten in de vorm van een fragment uit de bijbehorende videoclip. Ook de getuigenis van deze dubieuze verschijning heeft Broomfield grotendeels moeten schrappen. Moeilijk om serieus te nemen, ware het niet dat hij kort na het interview om zou komen bij een treinongeluk, wat natuurlijk weer speculaties over een samenzwering voedt.

Het intrigerende aan deze docu is dat je geneigd bent om op basis van vooroordelen de verhalen van de twijfelachtig ogende mensen af te doen als opportunistische leugens. Maar je mag de waarachtigheid van een persoon niet louter in twijfel trekken vanwege hun uiterlijk, hun taalgebruik of hun wroeging ten opzichte van degene die ze beschuldigen. En aan het eind van “Kurt & Courtney” valt het niet mee om met 100% zekerheid te kunnen zeggen dat Kurt Cobain zelfmoord pleegde. Zoals altijd roept Broomfield met deze documentaire meer vragen op dan dat hij antwoorden geeft, maar hij slaagt er in ieder geval in om je als kijker te dwingen na te denken over jouw perceptie van ‘de waarheid’.