Dokument Fanny och Alexander (1986)

Nou heb ik al aardig wat making ofs gezien, maar nooit echt eentje zoals deze. Hier geen interviews of commentaar dat alles aan elkaar praat. Puur alleen lang aangehouden setbeelden waarin we Bergman de boel zien regisseren. Best boeiend om te zien, vooral omdat ik het zelf spannend begon te vinden of de timing van de acteurs tijdens de werkelijke opnames wel goed zou zijn. Daarnaast is er een bijzonder lange, ontroerende opname van een oude, uitgebluste Gunnar Björnstand die met zichtbare moeite een scène moet opnemen en het er mooi vanaf brengt. Al zit de bewuste scène niet in de cut van drie uur van Fanny och Alexander helaas. Het lijkt erop dat Fanny och Alexander onder vrij relaxete omstandigheden geschoten is, wat natuurlijk goed is, maar niet de meest spannende making of oplevert. Het is vooral leuk om even het gevoel te hebben onderdeel te zijn geweest van het maken van die film dat deze docu de moeite waard maakt. De lengte van 110 minuten wordt echter niet helemaal gerechtvaardigd.

3*

Voor mensen die de film nog zoeken: Lumiere heeft een 2-disc uitgave van Fanny och Alexander in Nederland uitgebracht met daarop ook deze docu en een boekje. Sterk aanbevolen!

Een vlieg op de muur van Fanny en Alexander

Eigenlijk is het schandalig maar ik ben al bijna 10 jaar aan het wachten op een goede moment om eens Dokument Fanny och Alexander te kijken. De film waar het allemaal om gaat had ik reeds in begin 2011 gezien en ik leek nooit goed te weten wat ik nu het beste deed: de documentaire direct erna kijken en de magie verpesten van sommige scènes of net lang wachten met dan de schrik dat ik me eigenlijk niets meer van de film ging kunnen herinneren. Het is uiteindelijk dus dat tweede geworden.

En achteraf gezien is dat misschien nog de beste keuze geweest aangezien Ingmar Bergman ook een aantal keer de uiteindelijke scène in de documentaire steekt en dat had anders toch een beetje teveel herhaling geweest vermoed ik. Sowieso heeft deze Dokument daar wat onder te lijden. Het is enorm fijn om letterlijk een vlieg op de muur te zijn bij het filmen van bepaalde scènes en hoe iets wat op het eerste zicht simpel lijkt, toch zo veel timing vraagt maar bijna 2 uur van dit is dan ook wat van het goede teveel. Naar het einde toe zit echter een lang segment met Gunnar Björnstrand die de grootste moeite heeft om de vertolking van een nummer uit Shakespeare's Twelfth Night tot een goed einde te brengen dat me ineens bij mijn nekvel greep. Björnstrand, een Bergman regular maar die toen al problemen met zijn geheugen had, wordt met enorm veel respect en liefde behandelt en het is een nummer dat werkelijk tot op het bot snijdt. Vreemd genoeg besloot de regisseur het segment uit de bioscoopversie te knippen.. Toch weer een extra reden om ooit eens die miniserie variant van de film eens te pakken te krijgen, maar ik ben al erg blij met de 2-disc edition van Lumiere waarbij het tweede schijfje aan deze documentaire is gewijd. In de pancartes - die eigenlijk zowat bijhorende commentaar van Bergman bevatten - zit ook nog wel wat humor die het allemaal wat fris houdt.

Ik heb in ieder geval wel moeten lachen met hoe moeilijk de scène met de kat en de koets was en hoe dat beest altijd direct ging lopen. Verder is dit dus een interessante zit, je krijgt enkel en alleen maar setopnames en niets meer, maar het loopt allemaal wat net te lang door. Al blijft dat stukje met Björnstrand toch nog een tijdje nazinderen als ik eerlijk ben.

3*