Liliom (1934)

Een hele slome film. Lang kan zijn ei wel kwijt in het ´fantasy´ gedeelte (de hemelvaart alleen al) waarin iemand na zijn dood terugkeert naar de aarde, maar de aanloop ernaar toe is eindeloos lang en weinig boeiend. Dat stuk maakt de film overigens wel gelijk de moeite, maar in het eerste 2/3e deel van de film kon ik weinig van zijn meesterschap of op zijn minst typische elementen terugvinden.

Ik weet niet precies hoe Lang bij dit project betrokken raakte. Het is zijn enige film in Frankrijk, nadat hij nazi-Duitsland was ontvlucht en naar Hollywood ging. Ik weet niet of het een tussenstop was of dat hij oorspronkelijk plande in Frankrijk te blijven. Op basis van deze film sowieso het eerste, want het voelt nogal al tussendoortje (Frank Borzage verfilmde hetzelfde verhaal in Amerika al vier jaar eerder). Toch stonden er enkele gevestigde namen tot zijn beschikking, zoals zijn vaste producent en de cameraman die tweemaal voor C.Th. Dreyer had gewerkt.

Liliom is een minder bekende en weinig geziene film van Lang, maar behoort dan ook tot één van minste werken.

Vreemde eend in de bijt uit het indrukwekkende oeuvre van Fritz Lang. Hoewel de film inderdaad wat opstart problemen heeft en zeker 15 tot 20 minuten te lang (pun intended) is, vond ik het verder helemaal niet zo sloom. Er gebeurt immers weer van alles. Lang is een meesterlijke verteller en hoewel dit verder weinig zijn handtekening draagt, vind ik dat hier ook wel weer terug. Het 'it's a wonderful life' achtige eind is zeer aardig, de 'sla je vrouw, zolang je van haar houdt, voelt ze er niets van' moraal zeer opmerkelijk. Verder valt het sterke camerawerk met mooie lange shots op. Ook de minder bekende films, van een regisseur die toch echt eens in mijn top 10 moet, zijn aardig tot zeer aardig.

Ik sluit me geheel bij mister blonde aan. Vlot en vaardig verteld, met een dubieuze held wiens daden niet worden goedgepraat, een zeer levendige openingssekwens bij de draaimolen, een paar kleine en grote grapjes (hoe Liliom op het politiebureau moet wachten, hoe die gang van zaken later in de hemel terugkomt, en hoe hij daarop reageert), en de uitbeelding van waar Liliom na zijn zelfmoord terechtkomt is bijzonder sfeervol (met uitzondering van die cheesy engeltjes natuurlijk). De energieke Charles Boyer is bijna onherkenbaar voor wie hem vooral kent als in avondkostuum gestoken aalgladde charmeur in Hollywood, terrwijl daarentegen de nietszeggende Madeleine Ozeray zó doods is dat het bijna niet voorstelbaar is dat hij haar ooit zou kunnen hebben begeerd (hoewel hij op het bankje van in het begin toch vrij expliciet haar borsten zit te zoeken).
        Het toneelstuk van Ferenc Molnár waarop deze film is gebaseerd werd niet alleen eerder al in Hollywood verfilmd, maar vormde ook de inspiratie voor de musical Carousel van Richard Rodgers en Oscar Hammerstein II uit 1945. Die werd in 1956 eveneens verfilmd, en op de 50th Anniversary Edition-dubbel-DVD daarvan staat op de tweede schijf zomaar een uitstekende print van deze Liliom, inclusief Nederlandse ondertitels.