Eraserhead (1977)

Het was slecht weer, er heerste verveling en ik was alleen thuis. IK had keuze tussen een aantal films maar Eraserhead bleef mij maar op het oog liggen. Ik wist totaal niet wat mij te wachten stond:

Dit is een film te vreemd voor woorden, van begin tot eind neemt Lynch je mee in een nachtmerriewereld. We volgen namelijk en personage Henry Spencer: een vreemde kerel, met smaak voor fashion (een saai zwart pak) en elke dag heeft hij een bad hair day. Dit personage geeft mij rillingen, hij is zo misterieuz en stil. In zijn appartement vindt je een heel collectie insecten.

Verder in het verhaal maken we kennis met zijn vriendin (die nogal vrij emotioneel is) Mary. Hij gaat lekker dineren bij de ouders van Mary maar dat blijkt niet zo een goed idee te zijn. Hij komt namelijk te weten dat hij vader word. De ouders van Mary dwingen hem tot huwelijk.

En dan....

Henry ziet zijn kind (combinatie van slijmerig monster en een gesmolte E.T.) En daarna begint de elende....

In de film zie je ook Henry zijn nachtmerries die echt eng zijn, dus deze film is niet geschikt voor mensen met een zwak hart of jonge kinderen. De sfeer van deze film is mysterieus en zeer beangstigend. Dus dat maakt deze film de engste film die ik ooit al heb gezien.

Lynch heeft mij al verrast met: Mulholland drive, Rabbits en Inland empire. Lynch laat je echt volledig in trance in deze film.

Even nog een dankwoord aan Niethie die mij deze film heeft aangeraden.

En ik geef deze film 5* voor zijn: sfeer, muziek, originaliteit,...

Heb erg genoten van deze film. Zoals The One Ring al opmerkte had het af en toe zijn momenten van traagheid maar voor de rest heb ik nauwelijks iets op te merken aan de film. Dan is het ook nog een beetje jammer dat de special effects natuurlijk wel een beetje out of date raken. Dit is misschien wel mijn favoriete Lynch en veel dingen komen later in zijn werk terug (zie spoilers).

De soundtrack viel ook een beetje tegen evenals het acteerwerk af en toe. Maar de belichting maakt een hoop goed!

Enkele motieven:
- De zigzag vloer in de hal van de flat komt terug in Twin Peaks de serie.
- Flikkerende lampen (Inland Empire meest opvallend).
- Een zingende vrouw op een podium (Mulholland Dr.).
- Aarde/modder en dat bed zien we ook al in de korte films die hij hiervoor had gemaakt (ABC, The Grandmother)
EDIT: - Sterrenhemel (Elephant Man, Straight Story).
- En (zwarte) gaten langzaam in tracken (Blue Velvet, Inland Empire) Als jullie nog meer dingen waren opgevallen hoor ik het graag.

Verhaaltechnisch ben ik nooit echt een fan van David Lynch. Ik heb vaak het gevoel dat hij barweinig verteld en suggereert enorm veel interessants te laten zien. Zijn beste films zijn dan ook de films dat hij wel iets interessants laat zien, wat dan vooral visueel of qua spanning is. Spannend vind ik Eraserhead niet, visueel interessant weldegelijk. Lynch tovert een bizarre wereld op het scherm die hij sinsdien qua visuals niet meer heeft benaderd. Ik was ook erg gecharmeerd van zijn geweldige gebruik van geluid voor sfeerschepping. Eraserhead is een schitterende film met een geweldige setting van industriele verpaupering, vereenzaaming met veel bizarre wezens.

Mijn tweede Lynch na Dune. Als de verhalen mag geloven is deze veel meer representatief voor Lynch dan Dune. Het was in ieder geval een ervaring. De eerste gedachte bij de eerste beelden was "kapsel!!" Verder weinig aan kunnen storen.

Wat een ontzettend beklemmende sfeer weet Lynch hier te bereiken! Opvallend is het vrijwel ontbreken van muziek. Het effect wordt door heel erg minimalistische geluidseffecten bereikt, bijvoorbeeld door middel van een enkele lage bastoon. Heel erg knap!

De special effecten zien er verouderd uit, maar de zwart-wit beelden weten dit redelijk te verdoezelen. Vrees dat als het in kleur geschoten was, het er een stuk slechter uit had gezien, waarmee de keuze voor zwart-wit is gerechtvaardigd.

Ik heb erg zitten twijfelen tussen een 4,5 en een 5, maar ga uiteindelijk toch voor het maximum. Ongekend knap hoe met zo weinig middelen een zo doeltreffende film gemaakt kan worden.

Een oprecht enge film. Komt zeer beangstigend over, op een manier waardoor je niet weet waar je het zoeken moet. Ook de voorspelbaarheid is ver te zoeken, Lynch heeft een prachtfilm afgeleverd. De essentie? Die ontbreekt ofwel is voor iedereen anders. Het sfeertje blijft bij elke kijkbeurt even vreselijk, maar ook even goed.

Oprecht eng, en daarmee is ook alles gezegd wat gezegd moet worden. Geen woorden meer aan 'vuil' maken. Dat vreemde, 'enge' gevoel dat je keer op keer dat je deze film ziet bekruipt... Het is het resultaat van een perfect afgewerkte, mystieke horror film. Wat een sfeer. Kijk en laat je overtuigen.

Getver, weer zo'n film waar ik eigenlijk niets zinnigs over te zeggen heb! Wat ik wel kan zeggen is: Het is een erg duistere en surrealistische film. In de eerste 10 min is er geen dialoog en maakte ik kennis met een soort wereld zoals ik die ook zag in Stalker van Andrei Tarkovsky. Een grauwe sombere wereld met Industriële omgevingsgeluiden. We krijgen echter later bijna niets meer van deze buitenwereld te zien. Alles speelt zich grotendeels binnenshuis af. En we maken natuurlijk kennis met Henry. Een erg Introvert, maar toch opvallend persoon.

Ik heb zo'n 90 minuten erg geboeid zitten kijken naar een erg kunstzinnige film met onheilspellende muziek en een nare sfeer. Er zitten een aantal intrigerende scènes in die ik dus niet helemaal begrijp. Er is vaak geen dialoog en je zit te kijken naar een scène waarbij je soms geen idee hebt wat Lynch ons nu precies wil duidelijk maken. Vooral tijdens de laatste 20 min had ik daar last van. Ze hadden waarschijnlijk net zo goed helemaal niets hoeven zeggen, want het is grotendeels allemaal symboliek.

Eraserhead is simpel gezegd een bijzondere film. Mijn 3e van Lynch alweer. De volgende wordt toch echt Inland Impire. Lynch heeft 5 jaar over deze film gedaan en acteur Jack Nance heeft al die tijd met dat kapsel rondgelopen. En vrij grappig trouwens dat George Lucas heeft gevraagd aan Lynch of hij Star Wars: Episode VI - Return of the Jedi wilde regisseren. Nou, ik geloof dat we allemaal het antwoord wel weten. Als laatste wil ik nog iets kwijt over dat baby geval. Mooi gemaakt, maar dat de film in zwart/wit is, maakt het al vrij gunstig voor de effecten natuurlijk. Er gaan suggesties dat het wezen is gemaakt met behulp van een koeienfoetus.

Eraserhead is een van de favoriete films van zowel Stanley Kubrick als John Waters.

4,0*

Oh Eraserhead, jij raarderd. Hoe Kan ik zo veel van je houden? Het hartverscheurende, schreeuwend, beukend hart, pure angst, overlevingsdrang....

Vechtend om me heen, waar is een uitweg? Waar moet ik heen? Ik gil, echt waar. Ik hijg, echt waar. Bezweet, waar ben ik? Waar kom ik vandaan? Ik huil, voel de dreiging, zo echt, zo dichtbij, zo verrekte dichtbij...

Dromen zijn er om te beleven, dromen zijn er om ui de weg te gaan. En soms als je wakker bent, herbeleef je ze.

Zo ook in deze film, gefilmd over een periode van 4 jaar, in 1977 dan eindelijk op het witte doek, Eraserhead was zo raar, vreemd en bizar dat hij alleen maar als nachtfilm draaide. Een restrictie die de reputatie van Eraserhead nog jaren lang beïnvloed heeft.

Vandaag opnieuw bekeken, ben platgestampt door een kudde gnoes, wat zeg ik, neushoorns. Eraserhead is meer hersenspoeling dan film, iets om te beluisteren, bekijken, of om te ervaren. De complexiteit van Lynch zijn sound design, een kenmerk, "wat hoor ik?", "zonder twijfel Lynch[/i]". Zet de film maar eens op mute, of doe je ogen even dicht, en je weet wat ik bedoel.

Robin Wood zei over Alfred Hitchcock's Marnie "If you don't like Marnie, you don't like Hitchcock" Ik denk dat hetzelfde geldt voor Eraserhead en Lynch.

Man man man.. Wat moet je hier nou over zeggen? Dit is geen film, dit is kunst. Hoewel ik me eventjes door het begin heen moest worstelen, het liet mij namelijk ontzettend denken aan een 'stomme film', was het ook op een vreemde, indringende manier intrigerend. Er bestaat dan ook geen goede beschrijving van deze film, omdat het voor iedereen zo anders en eigen is.

Het begint ontzettend traag, iets waar ik me normaal aan stoor, maar achteraf gezien is dit perfect. Je krijgt een steeds ongemakkelijker gevoel wanneer het verhaal langzaam voortkabbelt. Telkens valt je oog op iets anders, een klein detail, iets opmerkelijks.. dit maakt het een frisse en vooral heel bijzondere ervaring. Je bent nieuwsgierig, je wil meer! Het liefst zou je de film naar je toetrekken en hem in een stroomversnelling kijken, omdat je op een gegeven moment barst van nieuwsgierigheid en fascinatie.

De 'baby' is ontzettend goed gemaakt en je kunt er je ogen niet vanaf houden. Niet omdat het zo mooi of lief is, wat je bij 'normale baby's' wel hebt, maar omdat het een uitermate bijzondere creatie is.

Lynch staat natuurlijk wel bekend om zijn droombeelden (waar is de grens tussen droom en realiteit?), surrealisme en de perfect in beeld gebrachte hallucinaties, maar in deze film kwam het toch wel binnen als een mokerslag. Ik lag zelf nog in de bloemkolen rond die tijd, maar ik kan me wel voorstellen dat dit in 1977 flink voor wat opschudding heeft gezorgd.

Dit is echt een must see. Zelf ervaren, zelf kijken, zelf je oordeel vellen.. Ik denk dat de grote meerderheid het wel met me eens is wanneer ik zeg dat dit een film als geen ander is. Een film die zich eigen is, authentiek, en staat als een huis. Je raakt meer dan eens de kluts kwijt, je word bij je strot gegrepen door de akelige en donkere sfeer, maar het is echt bijzonder intrigerend.

Lynch weet totaal niet te verrassen met Eraserhead.......want dat dit 5* zouden gaan worden, was wel hééééél voorspelbaar . Fuck hey, wat een film. Blies mij en al m'n hoge verwachtingen helemaal weg, mag voor mij nu al bekroond worden tot 't beste werkje van Lynch (pas m'n 2e..) en krijgt een aantal diepe buigingen van bewondering, ongekend sterk.

Dromen, nachtmerries, vreemd, bizar, raar dit dat.. ga maar door, ik weet 't niet meer. Eraserhead is te goed om in een klein stukje tekst vast te leggen, maar toch moet het maar. Te overdondert om iets zinnigs uit te kunnen slaan (sowieso niet m'n sterkste kant) en de juiste woorden voor dit soort sfeercinema bestaan nog niet.

Alles is perfect, bizarre atmosfeer, constante dreiging, sounds vinden altijd het juiste plekje, een meeslepende persoonlijkheid onder de naam Henry, te vinden in een aparte wereld van afgunst en aantrekkingskrachten. Meegesleurd als kijker kom je pas vrij wanneer de eerste stilte valt, na 90 fantastische minuten. Ik hou m'n mond maar, 5* natuurlijk.

David Lynch' eerste film is geen film, maar een kunstwerkje. Een nogal pretentieus kunstwerkje - zoals ook zijn korte films uit die tijd overigens -, om eerlijk te zijn, waarbij de hoop maar op angst voor vaderschap, seksuele onderstromen en verwar(ren)de dromerij wordt gegooid. Als je daarvan houdt, dan zul je Eraserhead een meesterwerk vinden; zo niet, dan is het gewoon een saaie drol van een film. Ik zit er precies tussenin, want hoewel ik kan waarderen wat Lynch probeert te doen, vind ik het jammer dat het resultaat een beetje interesantdoenerig overkomt. Hier en daar valt de film zelfs goedkoop te noemen, bijvoorbeeld bij die windgeluiden die de hele film lang maar voor een beklemmend sfeertje moeten zorgen of die dooie kip die ineens begint te bewegen. Een verschrikkelijk debuut is het niet, maar gelukkig is Lynch zich met de jaren wel iets meer richting conventionele cinema gaan begeven, zonder zijn eigen stijl te verliezen.

3,0*

Erg lastig om te beoordelen, het helpt ook niet echt mee dat ik deze film redelijk slaapverwekkend vond.

Maar goed op zich wel een interessante film om te zien vol absurditeit (de baby, snijden van de kip? enz.). De film zet wel de juiste sfeer neer voor een soort van koortsachtige droom waarin van alles kan gebeuren.

2,0 Sterren.

Tjah, wat moet je hier nu mee?

Het wordt eigenlijk snel duidelijk dat het een vage film wordt. Daar heb ik absoluut geen problemen mee. Ik vind de opzet van de film ook goed, maar hier en daar is de uitwerking toch niet echt perfect.

Een eerste opmerking is dat bepaalde scène’s zelf niet echt veel betrekking hebben met Henry zelf (om een voorbeeld te geven: Die scène met dat hoofd). Het zou beter zijn geweest moest dat op een of andere manier verband houden en het wat meer samenhangend was.

Een 2de opmerking heb ik bij de soundtrack. Vaak komt die de sfeer ten goede, andere keren vind ik het niet passend, en had men de film best geluidsloos gelaten, of enkel de acties van de personen mogen laten horen.

Dat de film op alle andere vlakken gebukt gaat onder enorm talent valt niet te ontkennen. De beelden zijn gedurende de hele film werkelijk prachtig geschoten en de sfeer is vaak verschrikkelijk beangstigend.

Dat de acteerprestaties nogal theatraal zijn stoort me totaal niet. Past bij de setting, het zwart-wit en de globale sfeer.

Al bij al toch wel het kijken waard. Meer van dat.

4,0*

De meest bizarre film die ik ooit gezien heb en die mij nog meer dan toen ik hem voor de eerste keer zag een zeer onbehaaglijk gevoel geeft wat grotendeels te wijten is aan het feit dat ik deze meest experimentele film van Lynch op het grote scherm zag, in de bioscoop dus. Visueel zag het er op het grote scherm best wel fascinerend uit maar dat gedrocht was niet om aan te zien. Een vreselijk huiveringwekkend schepsel die mij toch sterk het gevoel gaf dat ik naar een zeer enge horrorfilm zat te kijken. De hele film trouwens oogde als een vreselijke nachtmerrie. Die soundtrack of wat je soundtrack mag noemen - het waren alleen maar geluiden - droeg daar heel sterk aan bij. Van realisme in deze film was in de verste verte niets maar dan ook helemaal niets te bekennen. Ik beschouw "Eraserhead" daarom ook als een surrealistisch kunstwerk. Een kunstwerk dat ik nu voor de tweede en tevens ook voor de laatste keer heb bekeken. Dat mismaakt schepsel hoef ik nooit meer te zien. Niettemin wel een compliment voor David Lynch, want met deze experimentele film was hij destijds in de jaren zeventig zijn tijd ver voorruit.

3,0*

Wat een vreemde film was dit. Hij deed me wat denken aan Pi, maar nog vreemder, maar wat had je anders verwacht met een David Lynch film (Lost Highway, Mulholland Drive, ...).

Opnieuw een zwart/wit film, maar soms wel heel zwart (het beeld viel soms weg dat je alleen nog geluid hoorde). Een hele vreemde soundtrack ook, vooral veel wind en een huilende baby.

De personages o.a. een vrouw die bij een radiator woont,... waren op z'n minst origineel, vooral de baby die uit The X-files lijkt ontsnapt

Het verhaal was niet erg erg uitgebreid en je moest er eigenlijk wel in komen. Vooral een opmerkelijke film die zeker niet iedereen zal bekoren, kortom voor de liefhebbers.

Lynch stelt nooit teleur. Toen ik zag dat die in het filmtheater hier in Hilversum was, wilde ik daar best naar toe. Vanaf seconde 1 wist ik dat dit zelfs naar Lynch-begrippen vaag zou worden. Vager dan Rabbits, zelfs. Daar was ten minste nog wat van te maken. Af en toe was het toch meer lachwekkend dan echt een psychologisch spel, maar een sterke soundtrack en een aantal one-of-a-kind scènes zorgen ervoor dat het toch zelden echt saai wordt. Moet wel zeggen dat ik na een minuut of 50 (dat gok ik dan, hè) toch wel vaak verschoven ben op mijn stoel vanwege weinig boeiends op het scherm, maar met een ouderwets Lynchachtig WTF-einde, kan ik er toch best een voldoende uitpersen.

Was het het geld waard? Ik heb wel eens een betere €7,50 besteed, maar het is wel een ervaring die je op het kleine scherm niet gaat krijgen.

Best een maffe en ook wel bizarre film in de typische David Lynch stijl (o.a. met bizarre liedjes). Maar net zoals de meeste films van David Lynch kon ik deze ook niet echt waarderen. De film was zijn tijd destijds misschien wel ver voor en visueel ziet het er ook best fraai uit maar het hele verhaal kon me eigenlijk nergens echt boeien. Ook deden de bizarre scenes en vreemde karakters me vrijwel niets hoewel ze wel goed speelden. Vooral natuurlijk hoofdrolspeler Jack Nance. Het meeste heb ik trouwens nog genoten van de fraaie buurvrouw Judith Roberts (zeker bij haar eerste verschijning aan de deur). Al met al was ik blij dat deze film amper 90 minuten duurde want ik had er best moeite mee om deze film in één ruk helemaal uit te kijken.

Degene die deze film nog eens willen herzien kunnen hem trouwens gewoon in HD bekijken en ook met Nederlandse ondertiteling. Zo heb ik hem in ieder geval gepindakaasd.

Niet te begrijpen film omdat het zoveel verschillende interpretaties toelaat en nooit clues weg worden geven welke ervan het meest plausibel is. Het maakt de film mysterieus, prettig onbegrijpelijk en welhaast magisch. De absurditeit van Jack Nance als dat koddige mannetje met het rare loopje en zijn spermatozoïde baby levert dan ook een pallet aan emoties op. Van walging naar de seksuele toespelingen en de walgelijke gore, tot een zekere ontroering naar dat schattige schepseltje en het bijna slapstickachtige van het karakter Eraserhead. David Lynch weet hier ontzettend goed een compleet bizar universum te creeeren dat tegelijkertijd ook uitlokt tot identificatie bij de kijker, alsof jij als kijker je eigen narratief uit de beelden haalt en er een betekenis aan geeft.

Sfeervol en aardig om eens gezien te hebben, veel parallelen met het latere werk van Lynch, maar duidelijk dat het nog geen volwassen film is. Opbouw is zo nu en dan behoorlijk mak en audiovisueel is de uitwerking nogal eens gebrekkig. Blij dat ik dit op 35mm heb gezien, ben bang dat ik de film op DVD niet had uitgezeten.

2,5*

Blijft geweldig.

Al is mijn vermoeden wel uitgekomen. De editing en het camerawerk zijn iets te laks, waardoor er toch wat van de sfeer verloren gaat. Misschien niet eens door toedoen van de leeftijd, Lynch heeft dit probleem nog steeds in recentere films.

Verder weinig op aan te merken. Visuaal knap verder, vooral de sfx blijven creepy (dit baby!). Soundtrack is heerlijk, lekker sferische industrial, acteerwerk is passable maar toch vooral goed op z'n plaats.

Voor het plot moet je deze film niet kijken, wel voor het heerlijk bevreemdende sfeertje en de soms creepy vibe die doorheen de film hangt.

4.5* en een uitgebreide review

Eindelijk, eindelijk eens een keer het debuut van David Lynch gezien. Het was toch echt wel beschamend dat ik dat steeds uitstelde. Nouja, moesten ze hem maar eens eerder een beetje knap op dvd laten uitbrengen.

Dit was in iedergeval een baanbrekend debuut van Lynch. We kennen Lynch al van zijn sinistere duistere manier van filmen. In zijn debuut heeft ie toch voor alle films er al een schepje boven op gedaan, want het korrelige zwartwit maakt het alleen maar nog enger. Het is ook helemaal wat we ervan mochten verwachten. De bizarre dingen zijn hier al sterk aanwezig en de manier van dingen neerzetten uit bepaalde hoeken en beelden deed ie hier ook al uitstekend en overtreffend. Al had ie der nog wel 5 jaar voor nodig want zo lang werd er dus over gedaan met het filmen van Eraserhead. Afin het verhaal: We krijgen te maken met een nogal zwijgzame buitengewone kerel Henry, die al een behoorlijk bizarre kop heeft alsof ie zijn vingers in een stopcontact heeft gestoken. We krijgen ook een beetje een sinister liefdesverhaal. Hij heeft een soort scharrelachtige relatie met een anonieme meid die hem gelijk aan zijn nogal rare ouders laat voorstellen. Alles veranderd echter wanneer het meisje (laat ik haar maar X noemen) zwanger raakt en dat het niet zomaar een baby is, maar een afzichtelijk gedrocht. De spanningen lopen erdoor hoog op en X laat Henry in de steek met het monster. Wat voor een zenuwslopende affaire zorgt.

En zo krijgen we dus het nachtmerrie achtige verhaal die met het moment bizarder en zieker word. Ook de nachtmerries tussendoor, bv met die verbrande kerel, of met dat ene danseresje zijn ook behoorlijk eng. Lynch heeft hier al een onavolgbaar verhaal gemaakt die eigenlijk ook best wel simpel is, iets wat hij later altijd al deed. De film is eigenlijk gewoon van het begin tot eind een nachtmerrie. Ook tussenin is er genoeg aan bizarre elementjes en bijverhaaltjes. Het beeld en de manier van filmen blijf ik zoals gezegd opmerkelijk vinden. Het industriele geheel past ook erg goed, je hoort regelmatig fabrieksgeluiden en goederentreinen op de achtergrond , en het industriele soundtrack maakt het plaatje ook compleet. Ook wat gore betreft is het bij deze film niet mis. Het einde is ook (natuurlijk) weer lekker eng en bizar.

Gewoon een schitterend debuut van Lynch die ik veelste laat gezien heb. Maargoed, beter laat dan nooit natuurlijk.

5,0*

Henry Spencer is een Stan Laurel-achtige figuur die woont in een bijna verlaten appartementsgebouw ergens in een grauwe, industriële omgeving. (Op de achtergrond hoor je voortdurend lawaai van zware machines die ook rook voortbrengen.) Hij begint een verhouding met een meisje uit een zonderlinge familie en ze schenkt hem een kind, maar het is een waar gedrocht, dat zijn ouders slapeloze nachten bezorgt met zijn gehuil. Het monsterlijke kind wordt ziek en Henry gaat zich bezinnen over zijn vaderschap.

“Eraserhead” heb ik ervaren als een surreële nachtmerrie, die je zou kunnen krijgen wanneer je drugs hebt genomen en een bad trip hebt. Je zou hem ook kunnen zien als een kijk op een post-apocalytische wereld. Of nog als iets anders, want de film is voor vele interpretaties vatbaar, zit vol symboliek en metaforen over leven en dood, het goddelijke en het zondige. “Eraserhead” is een kaleidoscoop van bizarre, spookachtige beelden en heeft een etherische, vaak verontrustende soundtrack. Er zit ook wat zwarte humor in. Een onbehaaglijke maar toch fascineerde kijkervaring, die bijblijft. Voor het maximaal effect te bekijken na twaalf uur ‘s nachts op een stormachtige nacht, als je in een wat sombere stemming bent.

Herzien op de nieuwe blu-ray en dit blijft me toch een geniale film zeg. Het begint allemaal wat moeizaam, maar de nachtmerrie wereld van Henry wordt steeds voelbaarder en de briljante scènes stapelen zich op. Bevreemdend en magistraal, deze debuutfilm van David Lynch.

Langere recensie:

Cult Movies Reviewed: Eraserhead (1977, David Lynch) - blu-ray recensie - cultmoviesreviewed.com

Briljante film blijft dit toch.

Heb nu na de derde herziening inmiddels nog steeds amper een idee van wat ik gezien heb maar de beelden die je voorgeschoteld krijgt zijn gewoon zo intrigrerend dat het ze je heel lang bij zullen blijven. Scenes als die zingende vrouw met die hamsterwangen en wanneer henry die foetus doorknipt staan vermoedelijk dan ook voor eeuwig op mijn netvlies gebrand.

Verder ook petje af voor Jack Nance die de rol van Henry speelt. Perfecte persoon voor de rol met dat rare kapseltje van hem.

Dikke 5,0* plus plek in top 10 .

Stan Laurel met afgestroopte huid.

Wat zeg ik, (onder de) huid? Er wordt hier resoluut met beide handen naar de hersenstam gegrepen, en die wordt eens even flink heen en weer geschud.

Doorgaans worden de nachtelijke producten van het brein 's morgens door datzelfde brein weer uitgewist, maar Lynch laat zich wat dat betreft niet zo makkelijk piepelen.

Hij toont zich dus al meteen met zijn eersteling een meester in het uitbeelden van die dromen, die zich in het diepst van de slaap lijken te manifesteren, als een reis ver terug in de evolutie van het leven. En ja, wat vind je dan?

Opvallend is hier al de kenmerkende stijl, dat tergende inzoomen op schijnbaar banale zaken, onder begeleiding van dat aanhoudende, onheilspellende geluid, waarmee de (vaak onderbelichte) omgeving, en de voorwerpen daarin, haast iets abstracts krijgen, en een algehele sfeer van desoriëntatie en onbehagen wordt gecreëerd. En 'inhoudelijk' natuurlijk de suggestie van projectie van neigingen en verlangens, en de angst daarvoor (door wiens ogen kijken wij, en wat zien we dan eigenlijk?).

Net als in veel van zijn latere films is de willekeur van de beelden slechts schijnbaar, of weet Lynch in ieder geval uiteindelijk sterk de indruk te wekken dat hij iets zeer zorgvuldig aan het (re)construeren is. Maar is de herinnering aan een droom niet al haast per definitie een constructie achteraf? Het zoeken van structuur in het onbegrijpelijke?

Hoe dan ook, over deze film kan ik verder alleen maar zeggen: Gatverdamme, wat goed.

Ja, een Inland Empire gevalletje deze 'Eraserhead'. Met beide films kon ik namelijk helemaal niks bij een 1e kijkbeurt. Maar de wonderen waren de wereld nog niet uit. Lynch is een absolute grootmeester.

Inland Empire is, na de stroeve start, inmiddels alweer wat jaartjes een absolute favoriete film van mij en de herziening van deze debuutfilm van Lynch moest gaan bewijzen dat alle herzieningen (op Dune na) voor 2 keer (ff geen 3) is scheepsrecht zouden gaan zorgen. En ja, het is David Lynch weer gelukt om mij na een herziening van één van z'n films in te pakken. Nu dus met deze 'Eraserhead'. Wat een verschrikkelijk vage, vieze, maar sfeervolle, fascinerende en meeslepende film. Niet gedacht dat ik zoiets ooit over deze prent zou gaan zeggen na de 1e dramatische kijkbeurt een paar jaar geleden.

Die hele industriële setting, dat constant onheilspellende geluid (machtige score) en de opstapeling van sfeervolle, maar bizarre gebeurtenissen zorgden ervoor dat ik m'n ogen niet van het scherm kon houden. Lynch zoomt in, belicht bepaalde dingen zomaar (maar wat werkt het goed) en vanuit het niets kom je zomaar terecht in één of andere ruimte waar kermisgeluiden te horen zijn en waar een vrouwtje met een heel raar hoofd ons op een gegeven moment vertelt dat het in de Hemel allemaal wel goed is.

Owh ja.. en de film suggereert dat het allemaal om een baby draait die meer op een monster lijkt dan op een mensje. Dat is ook wel zo, maar 'Eraserhead' gaat veel verder dan dat. David Lynch probeert ons veel te vertellen, verschillende thema's passeren de revue en de film barst van de bijzondere ongrijpbare scénes; de vrijscéne met de buurvrouw is er zo één. Toch denk ik dat Henry's bezoekje aan zijn schoonouders mij het meest zal bijblijven. Geweldig absurd, zwartkomisch, vaag en sfeervol geschoten.

En constant die muziek. Heerlijk bevreemdend. Ja.. zat te twijfelen tussen de volle score of een halfje minder dan dat. Was redelijk moe, maar 'Eraserhead' hield me op het puntje van m'n stoel. Voor nu nog geen vijf sterren, die reserveer ik eventueel voor een 3e kijkbeurt. Het zit er voor nu iig dicht tegenaan.

Oei, dit soort films zijn maar moeilijk te bekijken zeg. Wazig, bizar en ongemakkelijk. Maar Eraserhead is ieder geval op dit moment niks voor mij. Ik kon me nauwelijks inleven en stoorde me best wel aan het geluid. Dan zitten er wel een aantal opvallende momenten in, maar ik hoopte eigenlijk vooral dat de film weer snel voorbij was. Het redelijk heftige einde zorgde er nog wel voor dat ik iets aan de film over ga houden om er nog eens aan te denken. Maar het zal geen titel zijn die ik snel nog eens op wil zetten.

2*

Niet dat Lynch mijn topregisseur was, maar ik kan wel genieten van zijn films. Daarom wou ik teruggrijpen naar zijn debuutfilm Eraserhead. Helemaal anders, waar hij veel toegankelijker is in z'n latere films. Ik moet het hem wel aangeven, Lynch maakt een zeer eigen (maar toch geschifte) wereld. Ik moest denken aan Kubrick waar ik onlangs een film van gezien heb. Evengoed een visuele regisseur, weliswaar anders dan Lynch, maar met een eigen uitgesproken stijl. En bij beide heren, begrijp ik maar al te goed het succes en de creativiteit bij sommige scènes. Maar ik kan er niet altijd van genieten.

Eraserhead is een film waarvan ik me afvraag waar ik naar aan het kijken ben. Ik kan hier echt niet van genieten. Helemaal anders ook dan bvb Blue Velvet, Mulholland Dr of Elephant Man. Ik hou wel van fantasy, maar soms wordt het te absurd om de film graag te kunnen zien. (voorlopig?) niet echt een film voor mij besteed.

Een van de meest rare films die ik ooit gezien heb. Van het verhaal, moet ik eerlijk bekennen, begreep ik geen drol. Echt niet.

De stijl is heel sterk. Niet mooi, maar erg sterk. Wat een ontzettend sfeervolle film zeg.

Denk eigenlijk dat om tot een fatsoenljjk oordeel te komen, ik hem nog een keer moet zien. Pfoeh..

Deze film heeft een sterke symboliek maar een erg trage pace. En wat een irritant, fluitend geluid. Jup, ik wou deze film verschillende keren afzetten, maar ik bleef verder kijken enkel en alleen omdat het een cult klassieker is. Het grote geheel is me wel duidelijk: een ongewenste "koeienfoetus"-baby die verwekt is door een koppel dat elkaar niet eens graag ziet. Hij is waarschijnlijk zo lelijk om extra te accentueren hoe ongewenst hij wel niet is. Ze worden gedwongen om te trouwen met onder andere de awkward situatie waarin Henry uitgenodigd wordt bij de ouders van Mary. Vervolgens zie je hoe ze beiden niet klaar zijn voor het vader-en moederschap. Mary die het gehuil van de baby niet langer aankan. Henry die verschillende keren de deur wilt uitgaan waarop de baby luid begint te huilen. Henry die ook droomt van zijn sexy buurvrouw waarop ze samen in elkaar verdrinken in bed. Het is dus duidelijk dat Henry en Mary elkaar niet graag zien. Henry krijgt dan ook een nachtmerrie waarin zijn kop eraf valt. Hij wordt dus onthoofd en de straf wordt uitgesproken door zijn premature baby omdat Henry schuldig is aan het slecht verzorgen van de baby. Zijn hoofd belandt dan uiteindelijk in een potlodenfabriek waarbij zijn hersenen gebruikt worden voor de gom op het potlood. Dat wou dan betekenen dat Henry zijn herinneringen wou uitgommen. Hij wilt een leven zonder die abominabele baby. De realiteit is echter anders, want de baby ligt nog steeds in zijn kamer. Uiteindelijk doodt Henry zijn eigen baby en de negatieve vibe raast door de kamer wetende dat hij net zijn eigen kind heeft vermoord.

Er zijn wel dingen die ik niet direct begrijp, het begin en einde van de film met die vreemde man aan het raam bijvoorbeeld. Aangezien ik eigenlijk weinig plezier heb beleefd bij het kijken van deze film en mij redelijk geërgerd heb aan het geluid af en toe, kan ik niet anders dan deze film een slechte score geven. Dat de symboliek en boodschap goed zijn bestaat weinig twijfel over, maar dat zijn bijzaken. Een film dient te vermaken en dat deed deze niet tijdens mijn eerste kijkbeurt.

Briljante, intrigerende duistere surrealistische film (in de stijl van Duits expressionisme). De industriële noise op de achtergrond, de zwart/witbeelden en de hypnotiserende scenes zuigen je een duistere wereld c.q. nachtmerrie in waar alles is besmet/overgenomen door vuil, viezigheid, ziekte, zonde, angst, waanzin zonder dat er al veel betekenis in valt te ontdekken omdat het verhaal vooral een stroom van het onderbewuste blootlegt.

De film is zelfs voor Lynch’s begrippen bizar en ontoegankelijk, maar toch ook typisch Lynch en mogelijk daarna niet meer door hem geëvenaard omdat de film Lynch’s kunst zo puur brengt (dus zonder enig knieval voor de commercie).