Családi Tüzfészek (1979)

Filmmuseum:

14 okt 19.15, Family Nest (Családi tüzfészek)

FNV:

Donderdag 14 oktober ligt in grote delen van het land het trein- en streekvervoer stil.

Dank je wel hoor, meneer de terrorist.

Deze film is samen met alle andere films van Béla Tarr in de Plaza Futura te Eindhoven te bewonderen Zelva, voor tijden etc. kun je misschien even hun site bekijken

Die ellende heb ik ook meegemaakt, maar gisteren ben ik dan maar naar Den Haag geweest.

Over de film:

Bela Tarr was 22 toen hij deze film maakte en de acteurs zijn allemaal amateurs. Dat in het achterhoofd hebbend moet ik zeggen dat het een geslaagde film was. Door vrijwel constant met de camera dicht op de hoofdrolspelers te filmen ben je als kijker ooggetuige van de ellende die zich kennelijk in die tijd in communistisch Hongarije afspeelde. De film geeft een goed beeld van hoe de mensen toen leefde en ook enkele generatie-fricties. Prachtig vind ik ook hoe met het sfeervolle zwart-wit die typische kleedjes, gordijnen, spreitjes en kleding met hun gedateerde patroontjes in beeld gebracht worden.

De eerste 10 minuten van de film waren slecht te volgen door het niet al te beste geluid. Tevens leek het of alle acteurs flink aan de helium hadden gezeten, gelukkig werd dit later beter. Jammer dat daarna niet alle dialoog werd ondertiteld, zodat een heleboel relevante dialogen slechts half vertaald waren.

Doordat de film zich vrij langzaam ontwikkeld en hier en daar flink documentarisch overkomt is-ie zeker niet voor iedereen weggelegd.

Als voorfilmpje werd nog het afstudeerfilmpje Hotel Magnezit gedraaid. Helaas Frans ondertiteld en Hongaars gesproken en erg slechte beeldkwaliteit, ik volgde slechts 5% van het geheel. Wat me opviel was dat het camera-werk nogal zwak was.

Verkrijgbaar vanaf Juni: de eerste drie films van Bela Tarr op regio 1 DVD.

Na het zien van Családi Tűzfészek kwam ik tot de conclusie dat de hele film bestond uit close-ups. Dus ellenlange scenes van alleen maar discussiërende hoofden. De camera net zoals bij de zwijgenden klassieker ''La Passion de Jeanne d'Arc'' was constant gericht op de lippen van de acteur(s). Toch knap voor een ventje van 22. Daarbij werkte Tarr ook nog alleen met amateurs. Denk dan vooral aan familieleden, kennissen en vrienden.

Tarr weet door die authenticiteit zo een treffend beeld te geven van een communistisch Hongarije waar je ziet hoe de mensen toen probeerde te (over)leven. Een huwelijk dat op springen staat, huisvestigingsproblemenen en een generatie-conflict zijn de dagelijkse sleur van een jong echtpaar met kind die bij de ouders van de jongen in een eenkamerwoning proberen te leven.

Voor de liefhebber, de DVD met nl subs Linkje

Ik trof de dvd van Family Nest aan in Boedapest voor een luttele 3 euro, bovendien met Nederlandse ondertiteling!

De Béla Tarr die mij met zijn bekende, "recente" films (vanaf "Karhozat" uit 1988) zo ontroert en passioneert, is hier nog niet aanwezig. Geen wonderschone muziek van Mihaly Vig, geen tergend trage tracking shots, geen "gefilmde foto's", geen bevreemdende taferelen,...

Dit is in vergelijking met zijn bekende werk behoorlijk standaard, alhoewel de gigantische hoeveelheid close-ups wel opmerkelijk is.

Tarr slaagt erin een prima beeld te schetsen van de deprimerende levensomstandigheden van het communistische Boedapest. Mooi om te zien hoe de frustrerende en haast onmogelijke zoektocht naar een eigen nest ervoor zorgt dat de banden tussen de familieleden onder ernstige druk komen te staan. Dankzij de close-ups wordt het verdriet van de personages goed overgebracht op de kijker en als Westerse kijker blijft het fascinerend om dankzij Oost-Europese filmmakers een inkijk te krijgen in de communistische keuken.

Af en toe is er ruimte voor een komische noot, en de amateuracteurs doen het eigenlijk meer dan prima (sterker nog: had ik het op voorhand niet geweten, ik zou denken dat het om professionele acteurs ging).

Béla Tarr zijn grootste werken kwamen later; deze Family Nest is van een ander kaliber. Zeker niet zonder verdiensten, maar nergens de grandeur van de andere films die ik van hem zag. Een bijzonder ruime 3* volstaat.

3*

3 euro maar? en met Nederlandse ondertiteling? Mazzelaar!

Ik had weleens gehoord dat Tarr's oude werk nog weleens wordt vergeleken met Cassavetes en dat is wel te begrijpen na het zien van dit debuut. Vooral in de scenes waarin een groep mensen bijeen is in het veel te kleine appartement en irritaties uit de hand lopen lijkt het op Cassavetes. De opbouw is niet zo minitieus als bij Cassavetes en het camerawerk hier bestaat vooral uit close ups en is niet zo briljant als soms bij Cassavetes.

Anders is dat Tarr in deze film er soms bijna een pseudo-documentaire van maakt. Door de amateuracteurs, maar vooral door scenes waarin de twee jonge hoofdrolspelers uitgebreid aan het woord komen.

Interessante film, maar voor mij lang niet zo indrukwekkend als zijn latere werk.

3.0*

Vandaag 5 euro in de iffr shop

Mooie observerende film over disfunctionele gezinsleden die te samen wonen in hun ouders huis bij gebrek aan woningen in de stad. Soms mist de film iets van focus dat vervolgens goed wordt gemaakt in de opvolgende film The Prefab People.

Vanaf 23 december 2021 in de bioscoop (re-release, EYE)

Bejubelde Béla.

De bejubelde regisseur Béla Tarr beleefde zijn debuut met het eind jaren 70 geschoten Családi Tüzfészek. Een indringend familiedrama waarmee hij nog ver verwijderd was van zijn latere successen, maar op 22-jarige leeftijd al wel veel indruk wist te maken. Het uitzichtloze bestaan in een Hongarije waar huisvesting te kampen heeft met enorme krapte, wordt in een documentaire-achtige stijl aan de kijker voorgeschoteld middels close-ups van conflicten.

Met name aan het begin is het ietwat onduidelijk een lijn te ontdekken, mede door de gebrekkige subs (niet alles wordt ondertiteld) en het afwenden van de camera (in en uit focus). Het voelt soms als een allegaartje, waarbij de vrolijke muziek in schril contrast staat met de deprimerende beelden. Een verkrachting die van dichtbij des te naarder wordt ervaren, een teleurstellend gesprek met een huisvestingsambtenaar. Treurigheid alom.

Net als de focus - zowel letterlijk als figuurlijk - is de film in zijn geheel wisselvallig. Ondanks dat er gebruik is gemaakt van amateurs en menige figurant gewoon een voorbijganger blijkt te zijn die argwanend in de camera kijkt, zijn met name de acteerprestaties best sterk en rauw. Helaas vermoeien de telkens oplaaiende ruzies in combinatie met de ontbrekende structuur en gaat een en ander uiteindelijk aan kracht inboeten.

Voor de echte liefhebbers van arthouse hoogstwaarschijnlijk verplichte kost vanwege de invloed die de filmmaker later kreeg in cinemaland. Maar volgens de kenners is dit meer een oefening geweest voor zijn latere werk. De gerestaureerde film maakt deel uit van de Béla Tarr Collectie die nu te streamen is via myLum of binnenkort gekocht kan worden als dvd-box van Lumière. Zijn 7 uur durende magnum opus Sátántangó is een van de vier te bewonderen films.

**½

Met dank aan Media Tornado voor het recensie-exemplaar.

Eindelijk de leemte Béla Tarr ingevuld. En er volgen er nog. Ik begrijp hier en daar dat dit niet Tarr's beste werk is. Dat doet het gemiddelde ook vermoeden. Desalniettemin matig tot redelijk genoten van Family nest waarbij de harmonie binnen een familie op barsten staat doordat verschillende generaties noodgedwongen onder hetzelfde kleine dak moeten leven.

De pater familias stelt het scherp en is voor weinig rede vatbaar. Het begrip dat wellicht afbrokkelde is heden afgebrokkeld. De schoondochter met wie hij een ambivalente relatie heeft, zoekt wanhopig naar een oplossing voor een ander onderkomen. Een sociale woning wordt haar niet (onmiddellijk) toegewezen en de scène met de bureaucratische ambtenaar is erg sterk: hij stoïcijns, zij wanhopig emotioneel.

Desondanks miste ik wat samenhang in de film. Hier en daar een opvallende scène, maar als geheel kwam ik er toch niet. Blijkbaar ben ik daar toch niet de enige in.