The Return of the Vampire (1944)

IEEEEL

You're a very brilliant woman, but a foolish one to pit your strength against mine!

Bela Lugosi, de acteur die wereldwijde faam verwierf vanwege zijn portrettering van de oppervampier, maar die nadien vaak onterecht werd gedegradeerd tot een veredelde bijrol. Ontzettend jammer, want Lugosi was misschien wel één van de meest interessante acteurs uit de geschiedenis van de horror. Dubbel jammer ook dat zijn werk vandaag de dag enorm lastig te vinden is en dat je je kans moet wagen op gespecialiseerde beurzen. Afgelopen zondag was er zo één in Antwerpen en werd de Lugosi kijkvoorraad weer met zo'n kleine 10 titels aangevuld.

Al is de release van The Return of the Vampire wel wat een vreemde DVD doordat het menu enkel en alleen in het Japans is te bekijken. Het is dus even spelen met de verschillende opties, maar voor de rest wel een piekfijne DVD qua beeld en geluid. Tegelijkertijd is het ook een film die het waard is om gezien te worden en dat voor een aantal redenen. De interessante reden vind ik dat The Return of the Vampire de eerste film zou zijn waar een vampier en een weerwolf het scherm deelden. Hoewel Universal het meeste krediet voor het idee zou krijgen (House of Frankenstein, werd 11 maanden na deze gereleased, en House of Dracula in 1945), was Columbia hen blijkbaar voor. Voor de rest is dit een ietwat typische horror film zoals die in de jaren '40 wel meer gemaakt werden. Opvallend is wel dat de film een vrij hoog tempo heeft. De film start aan het einde van de eerste Wereldoorlog, verhuist algauw naar zo'n 22 jaar later en laat ondertussen al het ogenschijnlijke hoofdpersonage sterven. Er wordt nooit echt lang bij een gebeurtenis stil gestaan waardoor de film ook nergens echt inzakt. Tel daar dan ook nog eens de sfeervolle zwart-wit cinematografie bij en je hebt een film die garant staat voor een dik uurtje vermaak.

Vooral omdat Lugosi hier toch weer enorm goed op dreef is. Het was mijn broer die mij voor het eerst liet kennismaken met de Roemeen en het is bewonderenswaardig wat voor een magnetisme Lugosi eigenlijk uitstraalde. Al vanaf de eerste momenten dat hij in beeld komt wordt je naar zijn personage toe getrokken. Zijn uitstraling past dan ook perfect bij Tesla waardoor dit wederom een kolfje naar Lugosi's hand was. De rest van de cast is vrij redelijk. Matt Willis springt er nog ietwat tussenuit als de wolfman, al is de transformatie net iets minder geslaagd als je ze vergelijkt met de Wolf Man klassieker uit '41. Paar foutjes ook (zijn moedervlek die van wang verspringt onder andere) waardoor dit een iets minder aspect aan de film is.

Vooral kijken wanneer je fan bent van Bela Lugosi dus. Al kan ik me niet voorstellen dat je, mocht je fan zijn van dit soort films, hier niet van kunt genieten. Zeker omdat de film maar iets meer dan een uur duurt. Het zoveelste bewijs ook dat dit soort films toch hun voordeel halen uit zwart-wit. Oh ja, de film eindigt ook nog met een leuke knipoog dus zeker tot het einde kijken.

3.5*

Deze film is toch wel een lichtelijk bizarre horrorfilm uit de jaren '40. Waar Universal studio met zijn monsters-films zo goed als de 2e wereldoorlog negeerde kwam Columbia met deze soort van onofficiële opvolger van Dracula (1931) Bombardementen, Londen in puin, jerries, er zijn genoeg verwijzingen in de film naar die Tweede Wereldoorlog, waarbij het benoemen van het goede overwint het slechte ook niet uit de weg werd gegaan. Vreemd ook in de zin van Bela Lugosi die wederom in de huid van Dracula kruipt, al mocht hij dan niet zo heten in naam en is die naam veranderd in Armand Tesla. Een Roemeense geleerde die het fenomeen van ondode onderzocht en zelf is veranderd in een vampier. Naast Lugosi zien we ook zijn slaafse bediende Andréas Obry. Deze leidt aan Lycanthropie en lijkt daardoor als twee druppels water op een goedkopere versie van The Wolf Man (1941) Het laatste opmerkelijke in de film was Frieda Inescort die de rol van Lady Jane Ainsley speelt. Voor films uit de jaren '40 waren vrouwelijke geleerde bijzonder (in '50 jaren werd dit zelf een cliché) Maar Frieda Inescort speelt niet alleen een geleerde, zij is ook de degene die min of meer de hoofdrol heeft en als een heldin het lange tijd tegen de vampier mag opnemen. Het is dan ook jammer dat het script haar personage niet nog interessanter wist te ontwikkelen en dat ze ook de uiteindelijke ondergang mocht volbrengen. Door die eigenaardige aanpak is de film erg vermakelijk, al is het zeker geen topper! Echter bleef ik wel met de vraag achter over het opmerkelijke gebeuren waarom Andréas steeds maar met een bundel onder zijn arm in de film rondliep?

Een soort onoffoicieel vervolg op Dracula met Bela Lugosi die opnieuw in de huid kruipt van de vampier. Hier heeft hij de naam Tesla gekregen. Ook hier heeft de vampier een hulpje genaamd Andreas die aan lycantropie lijdt en dus erg veel weg heeft van The Wolf Man. Het verhaal verloopt een beetje zoals de standaard Dracula vertelling, niet echt diepgaand maar met een interessante vrouwelijke hoodfrol van Frieda Inescort. Het is geen topper maar saai wordt het nooit en sfeervol is het zeker. Gek eigenlijk dat combineren van sommige scènes met bommenwerpers. Ik dacht eerst dat het zuiver om te laten zien was dat het oorlog was, maar uiteindelijk spelen ze toch een rol in de finale.

Scenarist Griffin Jay weet elementen uit Dracula en The Wolf Man te combineren te verwerken in een verhaal dat zich afspeelt tijdens WOII. De aanwezigheid van Bela Lugosi verleent veel geloofwaardigheid in de rol van een 200 jaar oude vampier Armand Tesla, een Roemeense wetenschapper die onderzoek deed naar vampieren, die tot leven komt wanneer zijn graf wordt bloot gelegd tijdens een Duitse luchtaanval en twee grafdelvers de staak door zijn hart verwijderen. Onder het pseudoniem Dr Hugo Bruckner besluit hij wraak te nemen op de familie die hem (niet geheel toevallig) in 1918 doodden.

Deze horrorfilm kan niet tippen aan de Universalklassiekers waar het naar verwijst. De matige score en special effects zijn daar debet aan, evenals de wat onbeholpen pogingen tot humor. Lugosi redt de film, ook als we hem alleen maar horen. Die scènes bevatten een spanning die in de buurt komt van Dracula, maar er is meer dan een ijzersterke Lugosi nodig om van deze film een klassieker te maken. Fans van dit horroricoon moeten deze film echter zeker zien.

Niet zo héél veel nieuws ten opzichte van bijvoorbeeld de oer-Dracula, behalve dan dat er nu een Wolf Man-achtig wezen en de London Blitz in de mix zijn gegooid. Het enthousiasme van voorgaande gebruikers voor Bela Lugosi kan ik niet delen, want ik vind hem maar een zeer beperkt acteur, en als ik teveel films met zijn maniertjes achter elkaar zie wordt hij zelfs lachwekkend, maar de film zelf ziet er goed uit, Nina Foch zelfs nog beter (gek idee dat dat kwetsbare meisje acht jaar later zo overtuigend een mondaine vrouw in An American in Paris kon spelen) en Matt Willis geeft zijn Andreas echte pathos mee, zodat ik uiteindelijk nog in de buurt van een voldoende uitkom.