Q & A (1990)

Rauwe politiefilm die New York verbeeldt als pure corruptie en verloedering. Ondanks de epische pretenties die regisseur Sidney Lumet koesterde, hapert de film af en toe wegens de vele, onduidelijke subplots. Nick Nolte daarentegen is onovertroffen als onverdraagzame bruut. Ook Armand Assante brengt het niet slecht vanaf als de gladde onderwereldbaas...

Goeie politiefilm waarin een publieke aanklager moet bewijzen dat een agent een drugdealer neerschoot uit zelfverdediging. Een goed verhaal met een geloofwaardig einde waarbij de hele zaak in de doofpot wordt gestopt. Qua onderwerp duidelijk een film van Sidney Lumet, maar zeker niet zijn beste. Toch nog een 3.5 voor het uitstekende acteerwerk van Armand Assante en vooral Nick Nolte als de racistische en vloekende agent.

Het donkere en stevige randje wat aan dit cop drama zou moeten kleven heb ik over het algemeen waarschijnlijk wel gemist. Oorzaak hiervan is het protserige karakter en dat het script weinig verrassingen in petto heeft. Het is ook allemaal tenenkrommend langdradig en het subplot met de liefdesaffaire is al helemaal te belachelijk voor woorden. Los van een zeer overtuigende Armand Assante en een aanvaardbaar optreden van Nick Nolte vond ik de rest van de cast weinig overtuigend of eigenlijk belabberd.

Zo'n typische smerige klabak film waar de omvangrijke speelduur vooral gerechtvaardigd wordt door het eindeloos expliciteren van (mogelijke) doublecrosses en de plot haken en ogen heeft kan enkel werken als het geheel een soort extra dimensie krijgt. Dat heeft Q&A gelukkig wel: niet alleen heeft Lumet duidelijk zijn werk gedaan om het scenario te doorspekken met eindeloos veel culturele verwijzingen en sappige New Yorkse uitspraken, maar bovendien is de melting pot thematiek bijzonder interessant te noemen. Ik ben misschien niet zo een stoere kerel als voorgaande sprekers, maar vond het liefdesverhaal juist het beste aan de film. Exemplarisch voor de diepgewortelde frustraties / onzekerheden van het hoofdpersonage dat zijn plaats in de wereld zoekt (ook frappant dat de film afsluit met een bitterzoet fantasietje op een onbewoond eiland, na al de miserie is het uitgerekend deze spaakgelopen relatie die hem blijft achtervolgen) en bovendien zorgt dit extra facet er ook voor dat de film niet volledig wordt gekaapt door een theatrale antagonist, zijnde enge tranny chaser Nolte.

The feces just struck the air conditioner. Hmja, zo kan je het ook zeggen. Zodra Mike Brennen de trekker overhaalt, gaat de beerput open. Een aardige misdaadfilm over wijdverbreide corruptie, op straat en in de burelen. Met een raciale stempel. Wie de wereldbevolking eens wil beledigen, is hier aan het goede adres. Bijna iedereen komt op sappige wijze aan de beurt. Vooral Nolte is aan het vuurspuwen. Hij doet eigenlijk niet anders.

Assante is om andere reden een van de blikvangers. Zo wordt arme Hutton helemaal weggespeeld. Niet alleen door die twee. Ook de rest mag kleurrijk tekeer gaan. Misschien dat de film daarom af en toe wat moeizaam aanvoelt. Reilly zit gevangen in een web en Lumet laat hem spartelen, maar hij ontkomt maar niet aan het imago van een suf figuur. Zeker binnen dit nogal bonte geheel. De punten gaan dan ook vooral naar Nolte en Assante.

Zoals vaker met Lumet is zijn in essentie vrij eenvoudig dirty cop plot gevuld met een karrenvracht aan dialoog die niet altijd even boeiend overkomt en de film nodeloos verzwaart. Daardoor volgt het niet makkelijk. Een advocaat, Reilly, wordt aangesteld om te enquêteren op de corrupte flik Brennan die uit koelen bloede een latino boefje zou neergeschoten hebben; het onderzoek is in de ogen van de politie een formaliteit, want men wil een flik met een onberispelijke reputatie niet schaden. Maar door een getuigenis van een ex-drugsdealer Bobby Tex begrijpt Al dat Brennan wel degelijk een dirty cop is, en besluit hij het onderzoek toch uit te diepen. Dat maakt Brennan erg zenuwachtig, zodat hij op strooptocht gaat om enkele getuigen uit het criminele milieu te gaan liquideren.

Nolte ziet er weer goed uit als grove smeerlap, en ook Assante valt op in de positieve zin, maar voor het personage Reilly kozen ze toch beter voor een acteur met meer charisma als Hutton. Verder vond ik dat zijplot met Nancy, godtoevallig de ex van Reilly, echt overtollig, net als dat gedoe met die trannies. Niet de beste van Lumet, niet de slechtste, het kan er allemaal nog net door.