Just before Dawn (1981)

Van de maker van Squirm. Een kleine teleurstelling toch.

We zien duidelijk waar Lieberman de mosterd heeft gehaald (Deliverance en The Hills Have Eyes), want de nodige ingrediënten zijn weer aanwezig. Om te beginnen is er de desolate, woeste natuur. In dit geval een mooi berglandschap met kabbelende watervalletjes en fluitende vogeltjes. Als het slachtvee van dienst de waarschuwing krijgt de bergen niet te betreden (om god weet welke reden), slaan ze deze goed uiteraard in de wind. Uiteraard, want anders is er geen film.

Wat volgt is een uurlang kampeerfun, naaktzwemmen en zuippartijen bij het kampvuur. Tot dusver weinig actie of spanning ... en dat blijft nagenoeg zo. Lieberman beschikt met andere woorden over de juiste ingrediënten maar faalt verder in de uitvoering. Ook de soundtrack is nochtans niet mis en heel het gegeven rond door inteelt voortgebrachte mutanten al zeker niet. Zie trouwens ook de succesvolle remake van The Hills Have Eyes en de Wrong Turn-serie voor dit soort horror.

Weinig geweld, weinig gore, weinig spanning. Dat doet als liefhebber pijn, zeker als je ziet dat alle middelen daadwerkelijk voor handen zijn. Een gemiste kans met andere woorden. Daar kan zelfs het legendarische en haast onovertroffen bizarre einde weinig aan verhelpen.

Ik was tamelijk onder de indruk van deze film. Heeft voor een groot deel te maken met die kleine dingen die anders zijn in Lieberman's stijl. Hij heeft een goed gevoel voor realistische dialogen in horrorfilms die de personages net iets geloofwaardiger maken. Ook vind ik zijn keuze voor settings altijd erg fijn, wat in deze film abosluut niet anders is. De caravan bevat een stukje geborgenheid die in prettig contrast staat met de rest van de film, aangezien we in Just Before Dawn in een chaotische wildernis belanden. De moorden zijn niet beister origineel en kunnen er ten opzichte van genregenoten nog net mee door, de film moet het dan ook absoluut niet hebben van haar gore maar van de geweldige sfeer. Langzame pans door het bos en over de vlakte vergezeld door naargeestige muziek zijn een geweldige build-up. De tijd die de film neemt om haar omgeving tot leven te laten komen is behoorlijk uniek, vooral in het horrorgenre. Daarnaast heeft de film ook nog eens een lekkere freaky-killer, en we kunnen zeggen dat Just Before Dawn toch echt wel een bijzondere slasher is.

Acteren was goed en de spanning ook.

alleen de moorden waren niet al te creepy.

Setting was prima.

3 sterren

Ondanks de goede sfeer en bijna alle verplichte ingredienten, toch een vrij matige film. Wel leuk om een keertje te kijken, maar niet vaker. De film heeft gewoon een chronisch gebrek aan spanning en moorden. En gore. Als er al een moord wordt gepleegd is het nog grotendeels buitenbeeld ook.Acteerwerk vond ik ook niet om over naar huis te schrijven. Met name die blonde gast vond ik irritant. De soundtrack en de mooie omgeving zijn wel dikke pluspunten.

De tekst van Halcyon had zomaar die van mij kunnen zijn. Ik heb exact dezelfde ervaring gehad met deze Just Before Dawn. In het begin dacht ik mij klaar te kunnen maken voor een klassieker in het slashergenre. De score en setting zijn heerlijk sfeervol en ook het bizarre voorkomen van de killer deed mij glunderen van geluk, maar dan duurt het maar en duurt het maar voordat er enige vaart in komt. De score blijft te vaak weg en zo zit je het middenstuk alleen maar te kijken naar hoe de tieners hun dag doorbrengen in de wilde natuur. Oervervelend en wanneer je denkt dat de explosieve finale eindelijk aantreedt, is de film alweer afgelopen. Het einde was aardig raar, wat Just Before Dawn ten goede komt, maar ik was allang in verveling gesukkeld, helaas. Lieberman heeft in mijn optiek gefaald, want hij had hier alle middelen om een film in de categorie van Friday the 13th of The Burning te maken. Het is er maar sporadisch van gekomen.

2,5*

Goed! Het verhaal neemt een lange aanloop naar de actie, maar in dit geval vond ik helemaal dat geen minpunt. Film keek namelijk heerlijk weg. De sfeer en muziek zijn goed en doeltreffend, de killer vind ik geslaagd, en mede door de lange opbouw hebben de tieners wat meer persoonlijkheid dan in de gemiddelde slasher. 8/10*

Hangt ergens tussen Deliverance en The Hills Have Eyes. Best aardige suspense, die sterk naar de avonturenfilm neigt in de eerste helft, om daarna een bocht te maken richting slasher movie. Sommige scènes zijn best goed opgebouwd en van begin tot eind ziet de regie er professioneel uit. Mooie beelden in de buurt van die waterval. Dit is het soort films waarop het genre zich steevast verder heeft ontwikkeld. Voor de horror en de spanning moet je die film niet bekijken : de kills gebeuren offscreen, je ziet amper een spatje bloed en het duurt vrij lang voor er iets gebeurt. Het einde is vrij uniek te noemen en de film onderscheidt zich zeker door een aparte sfeer.

Keep breeding in the same family long enough, something is about to snap...

Na herziening toch een half puntje erbij. Just Before Dawn is door de gelijktijdige releases van grote slashertitels als Friday the 13th en The Burning altijd een beetje in de schaduw gebleven. Dat is zeer jammer, aangezien dit qua kwaliteit zeer weinig tot niets onderdoet aan de voorgaande films, maar ook begrijpelijk. Just Before Dawn heeft bijvoorbeeld niet de iconische killer Cropsy, of de sterke gore effecten van Tom Savini. Het is een bescheiden, maar sterke film.

Just Before Dawn neemt zeer ruim de tijd in de opbouw. Storend is dat echter niet. De characters zijn niet vervelend, de locatie is prachtig en het camerawerk over het algemeen zeer sterk, wat de spanningsopbouw ten goede komt. De sfeer is ijzersterk en ondanks dat er vrij weinig gebeurt is er wel de constante spanning van ''bekeken worden'' door het onbekende.

Na ruim drie kwartier slaan de twee retard hillbillies (geweldige killers btw) weer aan het moorden. Zoals gezegd stelt de gore hier weinig voor, maar de spanningsopbouw naar de moorden is wederom top. De film duurt helaas wel zo'n 10 minuten te lang, waardoor de verveling tegen het einde aan wel een beetje toeslaat.

Sterk slashertje dus, die helaas altijd in de schaduw heeft gestaan van zijn grote broers. Sterke spanning, goede setting, leuk sfeertje en prima killers. Niks mis mee.

Opvallend goede Camp-slasher, niet zo zeer door de kills maar door de sfeer. Na de eerste kill neemt de film ruim de tijd om de kampeerders te leren kennen. Om vervolgens net een half uur voor het einde los te gaan. Degene die aan het moorden slaan hadden veel weg van The Hills got eyes. Dit geheel pakte zeer goed uit voor de film. En wat dus eindige in een zeer vet einde. Verder zag het qua cinemageografie er ook best in orde uit. Mooie beelden van de natuur en van een waterval. Dik orde deze film.

Vijf jongeren besluiten te kamperen op een plek diep in de bossen waarvan ze sinds kort formeel eigenaar zijn. "Nature can't read" waarschuwt boswachter Roy McLean [George Kennedy] het vijftal nog, maar die waarschuwing is aan dovemansoren gericht. Zelfs wanneer ze een verwarde man tegen komen die waarschuwt dat er een moordenaar rondloopt laten de jongeren zich niet bang maken. En dat blijkt uiteraard fatale consequenties te hebben.

Regisseur en co-scenarist Jeff Lieberman kiest wijselijk meer voor suspense dan voor bloederige executies en bloedvergieten. Deze horrorfilm doet daarom meer denken aan Deliverance (1972) en The Texas Chain Saw Massacre (1974) dan aan de pulphorror die de videomarkt in 1980 teisterde. De sfeervolle score van Brad Fiedel, het acceptabele acteerwerk en een aantal verrassende (alsmede bizarre) wendingen maken dit tot een bescheiden klassieker.

De film bouwt in alle rust en kalmte op voordat de grote finale vol moord- en doodslag begint. Geen film van snelle adrenalineshots dus. De spanning wordt langzaam opgevoerd. Op zich niets mis mee, maar als er behalve wat onrustbarende voorvalletjes en ontmoetinkjes eigenlijk niets gebeurt, wordt plezierig nestelen al snel langdradig uitsmeren. Ik hou wel van een solide en wat trage opbouw en ben daar ook erg geduldig in, maar het gebrek aan actieve en spannende handelingen en gebeurtenissen ging zelfs mij iets te lang door. Het gebrek werd nog net geen gemis, maar het scheelde niet veel.

Op zich is die traagheid niet eens zo vervelend. 't Is alleen dat het verlangen naar spanning begint te knagen. Het gelummel en gedoe van de personages die als slachtvee dienen is verder best uit te houden. Hoewel hun karaktertypering (nerd, grapjas, angstig blondje etc.) goed vergelijkbaar is met de gemakkelijk inwisselbare karakters uit de gemiddelde slasher, zijn ze minder naïef en minder impulsief. Best sympathiek wel. De personages zijn realistischer geschapen dan normaal slachtvee. Er is zelfs sprake van enige inleving in de personages. Ook wel eens prettig in een slasher.

Er wordt leuk geacteerd. Geloofwaardig. Dat helpt. Ook George Kennedy doet mee. Geen memorabele rol. Zijn inbreng voegt niet veel toe. Hij lijkt meer als publieks- en geldlokker te zijn gebruikt. Toch vult ie z’n overbodige rol prima in.

De natuur neemt in deze film een belangrijke plaats in. Indrukwekkend en overweldigend aanwezig in elke scène. Bepalend ook. Hetzij op de achtergrond, hetzij op de voorgrond. Uiteraard loopt er in deze slasher een gevaarlijke killer rond, die voor dood, verderf en een angstige sfeer zorgt, maar de natuur als idyllisch vermomde grootvorst kan er ook wat van. Prachtige beelden van zonsopgang, waterval en bergwand worden begeleid door unheimische muzikale klanken en angstaanjagend vogelgefluit. De imponerende natuur oogt er meteen minder vriendelijk en minder prachtig door. En zo heeft de natuur een sterk aandeel in de sfeer van onbehagen die de film bij tijden bezit.

De natuur heeft trouwens meer inbreng dan enkel die van sfeervolle omlijsting. De ziekelijke gevolgen van onnatuurlijk gedrag spelen in deze film ook een grote rol. Ja, de natuur toont zich in deze film een onvoorspelbaar en ongrijpbaar fenomeen. En als dat fenomeen misbruikt wordt door de mens en het natuurlijke verloop wordt aangetast zijn de gevolgen niet mis. En dat de natuur niet met zich laat sollen, dat weet het slachtvee in deze film intussen ook.