Vai-e-Vem (2003)

de film is gespitst in twee delen vanwege de lengte en ik heb deel 2 niet gehaald. Wat een uitputtingsslag was het eerste deel. Mensen die volzinnen declameren waarin minimaal 10 komma´s in voorkomen, scene`s die minuten duren die niets maar dan ook niets aan het verhaal toevoegen, etc, etc.

Ergste was een scene van enkele minuten waar de oude man tapijt zit schoon te maken, af en toe opkijkend naar iemand tegenover hem.

Gelijk hierna zie je een shot dat evenlang duurt , af te leiden doordat ze hetzelfde nummer herhalen, waarin je ziet wat hij ziet. En het gaat dan echt over niets, geen idee waarom dat shot erin zit.

Zonder al die nonsens had het verhaal misschien opgeschoten.

Nu was het allleen maar kijken naar mensen die maar lullen en lullen in een taal die echt niemand gebruikt.

Ik heb het na 1,5 uur maar opgegeven, ik zat toen op 1* (alleen omdat ik Portugees een mooie taal vind was het geen 0,5)

Met Monteiro's dood (voor de premiere van deze film) is een grootheid de Portugese cinema ontvallen las ik ergens.

Het is pas de tweede film die ik van hem zie, maar ik heb de grootheid nog niet ontdekt. Zeker, het is zeer herkenbare monotone, minimale (zeg maar lethargische) cinema, maar zonder de impact en grootsheid van vergelijkbare (?) regisseurs als bijvoorbeeld Tarr. De aanwezigheid van Monteiro zelf als zelfcriticus doet overigens misschien meer denken aan Woody Allen.

Hoe dan ook. De ellenlange (niet-ter-zake-doende) filosofische bespiegelingen die in Vai~&~Vem passeren waren soms goed voor een glimlach, raakten soms de kern (naar het einde toe wordt het beter, maar daar heb je wel doorzettingsvermogen voor nodig), maar meestentijds schiet het wat mij betreft z'n doel voorbij. Ik kan me hier geloof ik toch niet toe zetten

Ik vond dit ook zeker niet Monteiro's beste film, maar ik waardeer hem wel. Monteiro maakt in ieder geval volstrekt eigenzinnige films. Ik vind het wel een gemis dat hij nooit meer een film zal maken. Keek altijd uit naar zijn ondeugende en lichtvoetige filmpjes. Ze verlopen traag inderdaad, maar ik ervaarde ze toch als speels.

De vergelijking met Tarr begrijp ik dan ook niet goed - je vraagteken erachter een stuk beter Ook de parallel met het persoonlijke en ironische van Allen zie ik wel. Filmpjes voor de glimlach, zoals je al schrijft.

Ergens tussen briljant en geestdodend. Alleen al dat einde met de boom en het oog. Of de scène in de bus waar het lijkt alsof de passagiers een feestje houden. Of de scène met het bankje en het meisje op de fiets. Eigenlijk zijn de eerst en laatste akte ronduit bijzonder maar dat middenstuk is zo taai dat het op een gegeven moment begon tegen te staan. Gewoon te veel monologen.

In ieder geval wel weer een film die ik ooit in de herkijk wil doen nadat ik me verder verdiept heb in het oeuvre van João César Monteiro. Redelijk unieke stem. Ergens tussen Manoel de Oliveira en Miguel Gomes in. Of mag ik dat niet schrijven?

En vergeet Malick niet.

Het is niet João Césars beste, maar pakweg het laatste uur is weer van een fenomenaal hoog niveau, met het laatste shot als zeldzaam ontroerend hoogtepunt - en ik heb meestal een hekel aan freeze frames. De film begint ook geweldig, maar daartussenin is het inderdaad ietwat aan de taaie kant. Hoewel Monteiro's dialogen altijd enorm vermakelijk zijn, worden ze hier niet altijd voldoende ondersteund door de stilering, die hier minder inventief is dan in enkele van zijn voorgangers. Maar wat is het toch een genot om in zijn universum te vertoeven, helemaal als zijn alterego erin speelt. Helaas heb ik alleen nog enkele vroege (kort)films te gaan.