Day of the Outlaw (1959)

DVD recent aangeschaft en inmiddels al weer 3x gezien. Ver boven verwachting en zeer onderhoudend. Een mix van Film-Noir en Western. Beide mijn fav genres, dus ik ben bevooroordeeld.

Desalniettemin prima Western, die nu in m'n Western Top-10 staat. Overtuigende vertolkingen van de welbekende hard-boiled Robert Ryan en Burl Ivers, die terecht een Oscar won (ook in '59) voor zijn vertolking van verongelijkte rancher in THE BIG COUN- TRY. Dit keer staat Burl aan de andere kant van de wet.

Ook de zeer aantrekkelijke 'busty' Tina Louise, die ik nog niet eerder in films gezien had, acteert erg goed.

Robert Ryan houdt blijkbaar van strenge kou: zat hij in de uitstekende Film-Noir ON DANGEROUS GROUND grotendeels in kil, winters landschap, in DAY OF THE OUTLAW straalt de ijzige kou van 't scherm en lijkt alleen Ryan dat niets te deren. De Toth laat op widestreen niveau de ijzige kou en prachtige winterse landschappen, inkl. sneeuwstormen, goed uitkomen. Gedraaid in zwart/wit, wat de grimmige sfeer tussen de bewoners van het stadje en hun verhouding met hun gijzelaars, plus de barre weersomstandigheden, nog extra versterkt. Zet de kachel maar hoger dus.

Verhaal is ook zeer geloofwaardig en alles lijkt op zijn plaats.

Alleen de filmposter suggereert een pose van Tina Louise, die we in deze Western echter niet terug zien by the way.

DAY OF THE OUTLAW, naast RAMROD m'n 2e André de Toth Western, zou tussen je Westerncollectie moeten zitten. Einde is mis- schien wat abrubt en een beetje Hollywoodachtig (1 van de outlaws, die vanwege een 'love-interest' nu op 't juiste pad wil blijven, herkenbaar uit YELLOW SKY bijvoorbeeld).

Voor nu IMDB 8/10.

Een klassieker onder de westerns. Geen idee of dat zo is, maar het zou het moeten zijn.
Prachtige zwart-wit beelden in een sneeuwlandschap en een dorpje dat angstig beeft onder de aanwezigheid van een stel bruten.
De dans-scène van de bandieten met de vrouwen.... echt een geweldige spanning. Memorabel, één van die zeldzame momenten in films die je jaren later nog precies kan oprakelen.
4*

Vrij weinig buitenscenes voor een western. Maar de scenes die zich buiten in de sneeuw afspelen, zijn schitterend. Het eerste uur draait vooral om de karateruitdieping, en dat is zeer goed verzorgt. Vooral de verhoudingen tussen Bruth en zijn mannen is leuk om te zien. De tweede helft van de film zijn er veel meer scenes die zich buiten afspelen. De climax was dan ook uitstekend gedaan en zorgde voor een hoop heerlijk plaatjes in de sneeuw.

Mooi om te ook dat iedereen wel goed acteert. Robert Ryan doet het uiteraard goed, maar het is toch vooral Burl Ives als Jack Bruth die hier een erg sterke rol neerzet. Verassend mooi zwart/wit fotografie ook. Denk dat dit in kleur minder was geweest. Deze uitstekende western verdient ook veel meer stemmen. En nogmaals, wat een geweldige sneeuwsetting was hier aanwezig.

Dikke 3,5*

Uiterst unieke western zonder zwetende, ploeterende cowboys of uitgedroogde stervelingen in een woestijn, maar met rovende ex-soldaten en aan elkaar gehechte dorpsbewoners die in een van de strengste winters van hun leven met elkaar te maken krijgen. Doordat de aanvoerder van het groepje slechteriken gewond is en een dokter nodig heeft, zitten de dorpelingen enkele dagen met hen opgescheept.

Het is interessant om te zien hoe het steeds onrustiger wordt in het dorp. Als het niet de kwaadwillige gasten zijn die uit verveling hun irritaties beginnen te uiten, zijn het wel de mensen uit het dorp zelf die zich steeds meer in de nesten werken door tegen beter weten in de situatie proberen te ontvluchten. Dat zorgt ervoor dat er voortdurend een bepaalde spanning in de lucht hangt waardoor de film eigenlijk geen moment verveelt.

Robert Ryan is de onbenoemde, onwetmatige plaatselijke volksvertegenwoordiger en samen met zijn boosaardige tegenspeler Burl Ives heeft hij een groot aandeel in het succes van de film. Het is jammer dat Tina Louise eigenlijk maar een klein rolletje heeft want de situatie waarin ze al voor de intrede van de voortvluchtigen was beland, had toch wel een bevredigendere afloop verdiend. In plaats daarvan zien we nu een liefdesverhaaltje tussen een onwetend jong meisje en zo’n typische goedaardige slechterik.

Day of the Outlaw moet het vooral van de interessante, unieke setting hebben. Met het verhaal wordt af en toe een verkeerd zijweggetje ingeslagen, maar de winterse sfeer en gezonde spanning zorgen ervoor dat de film best lekker wegkijkt.

Best een mooie western, die het niet zozeer van de actie moet hebben, maar van de uitdieping van een aantal interessante personages. Vooral Robert Ryan en Burl Ives spelen hier uitermate sterk en zijn tevens de interessantste personages. Ryan is duidelijk de leider van het dorp, maar krijgt hier te maken met een bende boeven, met als leider Ives, die qua dominantie zijn gelijke niet lijkt te kennen.

Vanaf het moment dat de bende arriveert, ontstaat er een soort van spanning in het dorpje. Dat komt zich vooral tot uiting in het gedrag van de bende. De bende wil zich constant laten gaan, maar wordt telkens tot de orde geroepen door leider Ives. Dat leidt tot een aardig schouwspel, waarin de belangrijkste personages goed tot hun recht komen, al had de situatie rondom Tina Louise wel iets beter uitgewerkt mogen worden. Verder vond ik de setting erg sterk. De winterse beelden zijn erg fraai en zorgden er in de tweede helft voor dat de kille sfeer nog extra versterkt werd en zich tot een hoogtepunt ontspon.

De laatste tien minuten vond ik erg spannend. Het einde is ook zeker niet slecht, maar ik had het nog sterker gevonden als het personage van Ryan het ook niet overleefd had. Maar over het geheel gezien is het een behoorlijke fijne wegkijker. Niet de allerbeste western misschien, maar behoorlijk genietbaar en vooral de moeite waard dankzij de geweldige setting.

3,5*

Aardige film waarin de inwoners van een klein dorpje worden gegijzeld door een bende. Op zich een vrij simpel verhaal, maar de dynamiek tussen de dorpelingen en hun bezetters is goed neergezet en zorgt voor wat spanning. Echter is de film wel wat aan de langdradige kant. Van de cast valt vooral Burl Ives in positieve zin op.

Ongewone, sfeervolle western die zich afspeelt in een nederzetting waar slechts 20 mensen wonen en waar rancher Blaise Starrett [ Robert Ryan] het aan de stok heeft met Hal Crane [ Alan Marshal] vanwege zijn relatie met Hals echtgenote Helen [Tina Louise]. De spanning neemt hele andere vormen aan wanneer Kapitein Jack Bruhn [Burl Ives] en zijn onberekenbare handlangers het gezag over nemen.

Deze film past uitstekend in de traditie van de psychologische western die in de jaren '50 een flink aantal memorabele films opleverde, want het neemt de tijd om de karakters neer te zetten. Hoewel er in het eerste uur weinig actie is, blijft er altijd een onheilspellende sfeer hangen, mede door de prachtige fotografie van Russell Harlan en intelligent gebruik van geluid, vooral in de dansscène. Bovendien maakt André de Toth effectief gebruik van de besneeuwde omgeving waardoor deze western een unieke setting heeft die deze film ver boven de middenmoot brengt.

Als genre is de western toch een huis met verschillende kamertjes en deze hier steunt vooral op de complexe psychologie van een aantal karakters. In het script staan drie conflicten centraal die op briljante wijze met mekaar verweven worden. In eerste instantie start de film met het conflict tussen Robert Ryan en Alan Marshal in het piepkleine stadje Bitters, rond het beheer van de grond waarop het veel al of niet vrij kan grazen. Het soort conflict dat ik eerder terugzag in Shane, op de tijdslijn te markeren als transitiemoment in het westen wanneer het vrije land overwegend ingenomen is en er eind gekomen is aan ongebreidelde expansie van de pioniers. Vervolgens arriveert de immer imposante Burl Ives met zijn bende. Dat betekent de start van het conflict tussen de inwoners van Bitters (in-group) vs. Ives en co (out-group). Al snel blijkt echter dat ook binnen de out-group niet alles koek en ei is, en krijgen we te maken met een derde conflictsituatie. Scenarist Philip Yordan vond dit zelf het beste script dat hij ooit geschreven heeft, en wie zijn wij om hem daarin tegen te spreken . De psychologische ondergrond van de film wordt gekruid met enkele intense scènes, tussentijdse pieken, waarna uiteindelijk toegewerkt wordt naar een climax. En dat is ook allemaal mogelijk dankzij de prima acteerprestaties van de betrokkenen. Over elk personage valt er daarbij wel iets te zeggen. Niemand is ééndimensionaal in één hokje te plaatsen. Het is dan ook een film die de grenzen tussen goed en kwaad in vraag stelt. En wanneer men daar op een dergelijke genuanceerde wijze in slaagt, vind ik dat heel knap. Vraag me wie ik nu de sympathiekste van het stel vind, en dat zal ik toch eens moeten nadenken.

Visueel heerlijk in beeld gebracht door André DeToth & co. Het desolate sneeuwlandschap in b&w bekrachtigt alleen maar de intense kilte die heerst tussen de protagonisten. Het geluid van de gierende wind wordt af en toe onderbroken door de bij momenten majestueuze score van Alexander Courage.

Excellente film!

Een harde, duistere en sombere film. Day of the Outlaw hanteert niet de gebruikelijke romantische toon uit vele andere westerns uit de jaren 50. Regisseur André De Toth, een balling uit Hongarije en van 1944 tot 1952 getrouwd met actrice Veronica Lake, had met zijn westerns en zijn film noirs wisselend succes. Day of the Outlaw was geen succes. De film kreeg slechte kritieken en was een commerciële flop. Het publiek en de critici waren blijkbaar nog niet klaar voor een western in een film noir-jasje. Te afwijkend van de reguliere western.

In Day of the Outlaw zie je geen edelmoedige dappere held. In Day of the Outlaw wil eigenlijk niemand een held zijn. Iedereen is uit op zijn eigen voordeel en voor iedereen geldt slechts dat men wil overleven. Een grimmige film waarin de personages geen bijzonder aimabele lieden zijn, waarin vuistgevechten niet in een romantische saloonachtige setting plaatsvinden maar in een troosteloos decor van sneeuw en modder en waarin menigeen in de rug wordt geschoten. De grimmige realiteit was blijkbaar teveel voor de critici en voor het publiek.

Ambivalente personages. Sneeuw. Een mistroostige verzameling huizen. Bergen. Kou. Geboefte. Het zijn de kille elementen voor een heerlijk mistroostige western.