La Ciénaga (2001)

Ik vond dit een opmerkelijke film, zeker voor een debuut: een beklemmende schets van het chaotische en lamlendige leven van een Argentijns gezin. De kracht van de film zat hem voor mij in de subtiele, schetsmatige vertelstijl, in de cameravoering (die zich nauwkeurig aanpast aan de gebeurtenissen) en in de verontrustende geluidsband (met continu veel geluid, soms harde muziek, altijd met nadrukkelijke omgevingsgeluiden).

(Ik kijk dan ook reikhalzend uit naar haar nieuwste film: La Niña Santa; in Cannes overwegend lovend ontvangen..).

Waanzinnig meesterwerk en de beste geluidsfilm in jaren. Hier gebeuren dingen met geluidsatmosferen en off-screen sound wat ik nog nooit op film heb gezien. Het verhaal? idd wellicht wat stuurloos, alhoewel constant fascinerend. Voor mijn gevoel toont de film een lamlendig alledaags spelletje met de dood voorzien van enorm veel symboliek. De film heeft haar verhaaltechnische nukken maar het blijft voor mij nog altijd one hell of a piece of sounddesign. Hulde aan La Ciénaga.

La Ciénaga is mijn erste kennismaking met het werk van Lucrecia Martel en gelijk is duidelijk, dat we met een interessante regisseuse te maken hebben. De regie is namelijk erg verzorgd en het geluid, zoals hier al eerder vermeld wordt, is erg goed en op een sterke manier aanwezig.

La Ciénaga is typisch zo'n film, die je niet direct gaat kijken voor het verhaal, want dat is hier niet echt het belangrijkste, en daarnaast komt het ook niet zo goed uit de verf. Het is vooral de manier van sfeerschepping, die ervoor zorgt dat het allemaal toch nog enigszins boeiend wordt. Vooral de manier waarop op de achtergrond heel gedetailleerd te horen is, dat we in de buurt van een moeras zitten is erg goed gedaan. Het heeft iets onheilspellends en zorgt er ook voor dat er een constante vorm van spanning aanwezig is.

Los daarvan vond ik wel dat het verhaal iets teveel voortkabbelt en de gebeurtenissen van de families mij eigenlijk niet zo heel veel deden. Best apart eigenlijk dat een film zowel iets fascinerends, als iets afstotends in zich kan hebben. Het positieve overheerst gelukkig wel voor mij. Wel is het een typisch voorbeeld van een film, waarvan ik goed kan begrijpen dat mensen er totaal niets aan vinden.

3,0*

Regiseusse Lucrecia Martel wilde waarschijnlijk een broeierige sfeer in dit Argentijnse familiedrama neerzetten, maar ik vond het eerder één grote apatische bende. Lusteloze familieleden kibbelen af en toe wat met elkaar en zijn vooral oninteressant bezig. Sympathie opwekken zit er allerminst in! Dat zal ook niet de bedoeling zijn van de film, maar toch, het zou het kijkplezier wel verhoogd hebben. Enfin, dit vond ik niet al te best .

Even van bijkomen. Niet vaak zie je een film die zo hard is naar zijn personages toe. En duidelijk ook naar Argentinië anno 2001 toe. Een volkomen gedesintegreerde familie in een huis dat langs alle kanten vergane glorie uitstraalt. Gloeilampen gaan kapot, handdoeken worden lompen, het zwembad is al jaren vies en het ijs is altijd op. Iedereen wordt ziek, snijdt zich, het weer is te warm of het regent te hard. Plannen maken om iets te doen duurt dagen. Ook de jonge generatie biedt weinig hoop en slaat veelal dezelfde racistische taal uit als de ouderen. De enige die iets meer laat zien, Momi, weet dan weer totaal net hoe ze zichzelf moet uiten.

Natuurlijk verwijst dit alles ook naar de staat van Argentinië dat in 2001 in een enorme crisis zat, maar dat gebeurt niet zoals zo vaak door archetypen die lijken op mensen, maar door menselijke karakters, hoe onsympathiek ook.

Op de zeer knappe geluidsband nooit rust.

Ik zag heel lang geleden La Nina Santa waar ik destijds niet zoveel mee kon. Maar deze film doet me twijfelen of ik toen niet een hoop heb gemist.

Bij deze mijn eerste van Lucrecia Martel en het is geen slechte, maar nu niet meteen een overweldigende kennismaking geworden. Ze weet wel erg goed sfeer te scheppen met de broeierige hitte, hier en daar een stevige regenbui en vooral veel achtergrondgeluiden. De vele familieleden die samengetroept zitten in het huis zorgen voor de nodige chaos. Er worden verschillende kwetsuren opgelopen, iedereen loopt te klagen over de hitte en vooral de verveling lijkt toegeslagen te hebben.

Martel weet de film van een sterke sfeerschepping te voorzien, maar ik mis toch iets in het verhaal. Die ene extra versnelling, waardoor de film een niveau de hoogte ingaat, zodat de film langer dan een paar weken in mijn geheugen gegrift blijft. Dat had misschien wel het geval kunnen zijn als de val van de kleine Luciano eerder in de film had plaatsgevonden, want nu eindigt de film met iets wat een echte crisis had kunnen opleveren.

Ergens heeft Martel wel een beetje interesse kunnen opwekken om wat meer uit haar oeuvre te ontdekken, want de sfeerschepping was wel sterk.

3*