Het Mes (1961)

Het Mes is een mooie film over een 13-jarige jongen die stilaan zijn onschuld verliest.

Het verhaal begint bij de misionaristentoonstelling, waar hij een fraai antiek Oosters mes steelt. Met dit mes wil hij indruk maken op vriendinnetje Toni.

Thomas heeft het maar moeilijk met de acceptatie van de nieuwe vriend (Oscar) van zijn moeder. Hij ziet Oscar niet als zijn nieuwe vader. Het contact met zijn moeder, een weduwe, verloopt stroef. Zij heeft voornamelijk oog voor haar nieuwe liefde, die meer dan eens dronken is.

Met Toni heeft Thomas wel goed contact. Zij heeft een moeder die veel van huis is, omdat ze met Jan en alleman naar bed gaat. Door met elkaar op te trekken vergeten ze even hun problemen thuis. Met Toni doet Thomas zijn eerste erotische ervaringen op. Ondertussen hangt de dreiging van de kostschool hem lang boven het hoofd en lijkt onvermijdelijk.

De film geeft door middel van voice overs een kijkje in de gedachtenwereld van Thomas. Duidelijk wordt dat hij het moeilijk heeft met zijn omgeving, maar bovenal met zichzelf. Hoe een dolende kinderziel rasse schreden maakt naar volwassenheid.

Thomas wordt gespeeld door Reitze van der Linde. Hij doet dit op overtuigende wijze; met een ietwat boze, niet-begrijpende blik.

Ellen Vogel is wederom een revelatie; een actrice met internationale allure. In de Tweeling (2002) laat ze zien dat ze het nog steeds kan.

Het Mes speelt zich af in een prachtige landelijke omgeving. De film is opgenomen op en om kasteel Cortenbach (Zuid-Limburg). Opnieuw weet Rademakers de natuur optimaal in beeld te brengen, welhaast betoverend. De invloed van Bergman lijkt zichtbaar.

Er zitten een paar autoritten in de film, met Ellen Vogel achter het stuur. Die zijn bijzonder mooi in beeld gebracht. De stijlvolle 'oude' auto maakt het geheel af.

De jazzy muziek van Pim Jakobs verdient een speciale vermelding. Het soort jazz dat je zelden in een film hoort, maar het werkt!

Nuchter bezien, is het mes uiteindelijk niet veel meer dan de kapstok om het verhaal aan op te hangen. De titel maakt het mes eigenlijk belangrijker dan dat het in de film is. Wellicht is dat in het originele korte verhaal van Hugo Claus anders.

Het Mes is de eerste Nederlandse speelfilm die het predikaat '18 jaar of ouder' van de Filmkeuring kreeg. Anno nu lijkt dat predikaat vergezocht, bedenk wel dat de seksuele revolutie 'pas' enkele jaren daarna zou voltrekken.

De film kent z'n pieken en dalen, maar blijft boeiend en interessant tot het einde. De verwijzingen naar Freud liggen er soms wat dik op, zoals bij de droom sequentie. Dat zal niet naar ieders smaak zijn, maar het is niet zo overmatig aanwezig als in Marnie van Alfred Hitchcock.

De beeld- en geluidskwaliteit van de dvd is goed. Ook deze keer bevat de dvd een trailer, artwork, setfoto's en filmografieën van de hoofdrolspelers.

Redelijke film waarin een jongen van dertien verteld waarom hij naar de kostschool gestuurd wordt. Een prima coming-of-age verhaal. Alhoewel de jonge Reitze van der Linden het goed doet in zijn enige rol, lijkt hij zijn voice-over iets teveel van papier af te lezen. De film is opgenomen in Zuid-Limburg en is ook te bestempelen als een aardig tijdsdocument.

Vanavond nog eens bekeken en mijn waardering naar boven bijgesteld.

Reitze van der Linden speelde toch wel erg goed.

Vreemd dat die niet door is gegaan als acteur.

De jazzy score van Pim Jacobs viel me nu toch weer positief op.

Echt wel een film met een aparte sfeer en fijne locaties.

Geen adembenemende film van Fons Rademakers maar ene die zich bijna ongemerkt in een lange flasback afspeelt, waarbij een dertienjarige bij een belangrijke ouderlijke beslissing, beseft dat een hoofdstuk in zijn leven is afgesloten.

Thomas streeft naar eigen persoonlijkheid maar botst onderwege op zijn jeugdige voortvarendheid en ondoordachtheid. Seksuele ontluiking is ook zijn deel wat hem nog meer in onzekerheid stort en bovendien is zijn relatie met zijn moeder en haar bazige vriend erg onstabiel.

Film houdt je hoe dan ook wel in een zekere spanning, mede door de vraag naar de rol van het mes en anderzijds zijn er toch wel enkele mooie scènes zoals de autorit naar de kostschool en de ontmoeting met soldaat Ratte, een voorbeeld van kordaatheid waar Thomas toch naar opkijkt.

Keurige acteerprestaties waarbij vooral deze van Ellen Vogel en vooral van Paul Cammermans als de huichelachtige partner en stiefvader

Beginnende tiener Toni [Reitze van der Linden] worstelt met de puberteit, met allerlei vragen over de betekenis van zijn leven (waaronder de zin of onzin van het geloof), de dood van zijn vader en het feit dat zijn moeder [Ellen Vogel] een relatie heeft met Oscar [Paul Cammermans]. Gooi nog een leuk meisje [Marie-Louise Videc] in de mix en je hebt alle ingrediënten voor een aardig volwassenwordingsdrama dat door het gebrekkige acteerwerk van de twee jonge hoofdrolspelers echter onvoldoende overtuigt.