Jisatsu Sâkuru (2001)

Na negen jaar maar weer eens aan een herziening onderworpen. Ik hoopte toen dat ik hem bij een tweede kijkbeurt nog meer kon waarderen, en dat kan ik ook, ware het niet dat ik halverwege wederom de weg kwijt was. Na het liedje op de bowlingbaan eigenlijk.

Het intro met de zelfmoord voor de trein is nog steeds indrukwekkend. De muziek op de achtergrond in combinatie met de schoolmeisjes die zich vol overgave voor de trein begeven maakt de boel extra verknipt. Ook de daarop volgende doden zijn angstaanjagend koel, en geven de film een nogal bloederig kleurtje.

Sono vertelt een verhaal die waarschijnlijk veel dieper is dan je in eerste instantie kunt bedenken. Ook naderhand toen ik er dingen over las bleven er nog vraagtekens staan. Daarmee voelt de film wel iets te pretentieus. De conclusie met de J-popgroep is wel leuk gevonden. Niet mijn favoriete muziek, maar het zijn wel vaak liedjes die even blijven hangen.

De film begint met een onvoorstelbaar beklemmende massale zelfmoordscène, die tijdens het bekijken van de rest van de film nooit meer uit de gedachten verdwijnt. Er volgen nog meer scènes met zelfmoorden, en afschuw en shock over zoveel gruwel is er zeker. Toch heeft geen scène meer de impact van die eerste scène. Het gevoel van afschuw dat daarbij los komt, wordt door geen andere gebeurtenis meer geëvenaard. De film beleeft zijn hoogtepunt in de eerste minuten.

De zelfmoorden zijn een rode draad waar de film steeds naar terug keert. Een beetje vaste bodem onder de voeten. De aanleiding voor de massaliteit ervan, blijft echter duister. De film biedt aanwijzingen en gebeurtenissen genoeg, maar die zijn zonder uitzondering vaag en ongrijpbaar. Eigenlijk moet de kijker het zelf maar uitzoeken. Alle invullingen zijn goed verdedigbaar. Regisseur Sion Sono geeft er geen instructies bij.

Ik heb de film maar bekeken als een variant op de aloude sage van de Rattenvanger van Hamelen. Gezien eerdere berichten was ik daarin niet de enige. Door de sage als uitgangspunt te nemen, overkwam mij een soort houvast in de ongrijpbaarheid van het verhaal. Dat voelde wel aangenaam.

De film pakt twee populaire fenomenen uit de Japanse jeugdcultuur en brouwt er een verhaal omheen. De hoge zelfmoordratio onder Japanse jongeren in combinatie met de jeugdige wens om iets bijzonders te doen en beroemd te zijn. Een meisjes popgroepje dat razendpopulair is en op elk moment van de dag wel ergens op een tvscherm is te zien, lijkt de rol van de rattenvanger te hebben. Een afschuwelijk groepje overigens. Het groepje was met kinderlijke popdeuntjes de gehele film hevig aan mijn irritatiegrens aan het knagen.

Het verhaal is (zelfs met de rattenvanger in het achterhoofd) moeilijk te volgen. Op een bepaald moment bestaat de film enkel nog uit symboliek en ondoorzichtige gebeurtenissen, die niet of moeizaam zijn te plaatsen rondom de rode draad. Dat moet je misschien ook helemaal niet proberen en is misschien ook helemaal niet de bedoeling. Nou ja, ik deed het toch en mijn inspanningen waren vruchteloos.

Wel ontdekte ik, tijdens mijn vergeefse pogingen, een fijn sfeertje. Duister en surrealistisch passeert een en ander. Temidden van alle warrigheid is de grauwe en duistere uitstraling van film een baken van helderheid. Het verhaal is dan misschien deels onbegrijpelijk. De sfeer is dat niet.

Een soort boodschap zal er ook zijn. Zoiets als: Pas op voor subculturele stromingen die erg aanlokkelijk lijken, maar die stiekem subversieve bedoelingen hebben.

Bedankt voor de waarschuwing. Ik zal er aan denken.

Na alle reacties er eens goed voor gaan zitten. De opening was veelbelovend met die 50+meisjes (en ook een enkele jongen). Maar daarna is de film traag en onsamenhangend en echt amateuristisch gefilmd.
Ook onlogische dingen zoals die bewaker in het ziekenhuis die na de dood van die 2 verpleegsters doet alsof er achter elke deur een monster tevoorschijn kan komen, en waarom meisje niet tegenhouden van springen, terwijl ze nog op de tafel moet klimmen? . Ook de 2de verhaallijn met de " gang en het 'verzamelen' van huid" is verwarrend. Concept is goed, maar verhaallijn had mijns inziens veel beter gekund. Wij - 2 horror liefhebbers - hadden na 3 kwartier al dat we 'm eigenlijk af wilden zetten, maar toch nieuwsgierig genoeg waren of het nog wat zou worden. Helaas werd het niks en bleven er genoeg vragen over.

Tweede Sono.

En gelijk eentje die ik beter kan waarderen in vergelijking met de eerste die ik van hem zag. Tag had namelijk wel genoeg creativiteit tot z'n beschikking, maar was verder vooral irritant en viel in de categorie theatrale onzin die ver buiten mijn boekje ligt. Deze film is gelukkig wat subtieler.

Daar ligt ook de kracht van de film, en pakt direct geweldig uit tijdens een gedurfde opening. Je kan niet zeggen dat Sono altijd even subtiel te werk gaat wanneer er bijvoorbeeld tijdens zelfmoorden bizarre bloedspetters in het rond vliegen, maar de opbouw en manier van werken zijn subtiel en humaan genoeg. De omgevingen voelen vaak daadwerkelijk aan als rauw en realistisch wat de zaak nog iets versterkt.

De opbouw naar enkele grootse en bloederige scenes is nagenoeg perfect. Sterk gedaan, en bovendien ook zonder te veel poespas. Geen theatrale personages of bombastische soundtrack om roet in het eten te gooien, nee dit wordt op de juiste manier afgehandeld en dat schept vaak sterke scenes.

De film doet verder ook best wel wat goed, buiten bij vlagen wel heel donker belichte scenes. Het overzicht gaat soms wat verloren, en het algemene acteerwerk is ook niet geweldig. Toch is het mysteriegehalte boeiend genoeg om te blijven volgen en Sono houdt het allemaal geheimzinnig genoeg. Sono staat echter bekend als de zogenaamd "creatiefste regisseur van Japan" en dat wordt zeker weleens duidelijk tijdens deze film.

Het probleem is dat die scenes enorm vloeken met de eerste helft van de film, want de film draait uiteindelijk uit op serieus stompzinnige zijwegen. De gehele slotfase vond ik niet om aan te zien, en verpest eigenlijk de opbouw die de eerste helft van de film zo goed opbouwde volledig. Ik vond het erg jammer, want de film was goed op dreef.

Gedurfde aanpak, bijzonder uitgewerkt ook. De opbouw is erg geslaagd in deze film, en zorgt voor veel mooie dingen. De stille en mysterieuze kamers van gebouwen hebben ook een bepaalde dreiging, en Sono houdt zich hier meer in qua overacting en vreemde zijsporen, maar laat zich iets te veel gaan tijdens de finale. Verder een verrassende film, misschien toch Sono wat vaker opzoeken.

Er staat een blu ray release gepland door Third window films voor augustus/september.