Up Periscope (1959)

Doorsnee oorlogs-avonturenfilm uit die periode met de klassieke ingrediënten als daar zijn wat romantiek, de onvermijdelijk strubbelingen onder bemanning en de meningsverschillen van de officieren, de ernst van het gevecht en het bewogen slot.

Geen meesterwerk, maar eigenlijk kan ik er geen slecht woord van zeggen.

Prima gemiddelde jaren 60 oorlogsfilm

Toch al weer behoorlijk wat decennia oud, maar nog verrassend fris dankzij de vlotte dialogen en de gespannen vertolkingen van de twee sterren – met name James Garner maakt indruk, niet alleen met zijn fysiek en zijn grijns maar ook met zijn nauw verholen weerzin tegen (en misschien zelfs wel minachting voor) het regime van Edmond O'Brien. Natuurlijk niet zo fotogeniek-claustrofobisch met mooi uitgelichte gangetjes vol rood licht zoals we van Das Boot en The hunt for Red October en andere moderne onderzeebootfilms gewend zijn, maar nog altijd redelijk spannend. Jammer dat de filmmakers niet het lef (of de visie) hadden om de radiostilte van tijdens de eerste helft van de eigenlijke missie vol te houden en in plaats daarvan gingen voor "spannende" muziek tijdens de tweede helft.

Geen zondagavond gisteren maar toch even een oudje erin, en zoals de cijfers en beoordelingen al voorspelden was het allemaal niet bijzonder.

Een beetje goed uitgevoerde onderzeeboten film is uiteraard een pareltje zoals we weten met Das Boot en The Hunt For The Red October terwijl Kursk ook lang niet slecht is. Maar veelal gaat het mis bij het verhaal en opsmuk zoals in het geval van U-571. En dat is in het geval Up Periscope eigenlijk niet anders. De muziek is op zijn minst aardig, de aanwezigheid van een acteur Garner beloofd wel wat en de luchtaanvallen met bewapening en reparaties met duiker worden aardig in beeld gebracht net als bepaalde stressmomenten en de warmte in een dergelijk apparaat.

Toch gaat er ook veel mis, lijkt de zogenaamde romantiek een verplicht nummertje, wat een onzin dat zo'n wijf hem moet goedkeuren. Het gedoe van de bemanning in de Hawaïaanse bar is ook op het flauwe af en het is dan ook wachten dat men onderweg gaat. Eenmaal onderweg wordt het allemaal iets beter maar tot een echte onderzeeboten film lijkt het niet te willen ontbranden bovendien zijn verschillende dingen erg tegenstrijdig. Een onderzeebootjager val je in eerste instantie al niet aan omdat dit negen van de tien keer kansloos is wegens wendbaarheid en snelheid. Ten tweede zijn ze daar niet voor, wegsluipen is wat ze moeten doen met de missie die ze hebben, dus is het domste en meest tegenstrijdig wel het gevecht aan te gaan. Hoewel de missie wel tot op zekere hoogte realistisch is in de zin van vervoer en afzetten is het dan weer twijfelachtig hoe ze weten dat ze daar een codeboek kunnen vinden.

Als er dan al iets goeds was aan deze Up Periscope wordt het wel definitief onderuit gehaald door het moralistische gezeik en gepiep van de commandant die kennelijk de zenuwen niet meer heeft en zich schuldig voelt dat hij zijn bemanning heeft blootgesteld om Braden zo dicht mogelijk onder de kust af te zetten. Deze man, de commandant, is niet geschikt voor zijn taak, is er kennelijk helemaal af door een sterfgeval tijdens de vorige vaart en zou toch de crème de la crème moeten zijn aangezien hij deze missie krijgt. Nou ja, nee, dit was allemaal niet zo best full stop!

Deze oorlogsfilm met James Bond-avonturen randje wil maar niet boven de middelmaat uitkomen. Het gaat nergens echt leven. Scènes op een duikboot en andere exotische locaties zijn eigenlijk altijd wel leuk, maar daar wordt weinig bijzonders mee gedaan. Acteerwerk blijft degelijk; Edmond O'Brien is nog het meest overtuigend.