Sátántangó (1994)

Dit is volgens mij niet echt een film om op je slaapkamer te kijken. Ik zou dan wel snel afgeleid raken en misschien zelfs te vaak gaan pauzeren om in de film te blijven. Doe mij maar nog een bios avond, wat zeg ik, dag!

Inmiddels al in me top 10

De film was afgelopen zaterdag in aanwezigheid van regisseur Béla Tarr te zien in Utrecht!

Ja, daar was ik dus aanwezig, een ietwat dronke Bela Tarr kwam een kwartier na het einde van de film de zaal in strompelen

Hij was ook niet echt verstaanbaar, zo af en toe ...

Moet een goed etentje zijn geweest!

Hehe, was jij der ook dan ?

Voor de liefhebbers :

Aankomende zondag te zien in Plaza Futura te Eindhoven en in de pauzes zijn er zelfs Hongaarse versnaperingen heb ik me laten vertellen

Begint om 12:00.

Erg indrukwekkend. Ik vind dit duidelijk de beste van de drie Béla Tarr films die ik heb gezien. Ik moet het nog allemaal even laten bezinken. Want wat zat er in die ruim zeven uur veel prachtigs. Veel hypnothiserend mooie scenes en ontroerende momenten. Waanzinnig mooi camerawerk.

De setting van het hele verhaal is een vervallen dorpje. Het hele dorp is doordrenkt van alcohol en stilstand. In de film regent het bijna constant. In het dorp wonen niet veel mensen. En ze wachten op een groot geldbedrag waarop ze recht hebben. Een soort van hoop op een nieuw leven. Meerdere dorpelingen hebben plannen om weg te gaan.

Het verhaal bestaat uit drie hoofdstukken en wordt niet chronologisch verteld. Je ziet gebeurtenissen in het dorpje na elkaar die soms tegelijk plaatsvinden. Het verhaal hierboven is eigenlijk het grote verhaal. Maar daarbinnen gebeuren nog een aantal andere dingen.

Het stuk met het meisje en de kat is erg mooi en zou los van Sátántangó al een prachtige film hebben opgeleverd. Hartverscheurend en ontroerend.

Opvallend veel humor ook, meer dan in Karzohat en Werckmeister Harmoniak. En ook die humor is echt fantastisch. Neem de scene waarin er gedanst wordt op accordeonmuziek. Of het prachtige tragikomische personage van de dokter.

Iedereen die niet bang is voor een trage, hypnotiserende film en niet geweest is in een van de vier steden waar deze film de afgelopen tijd heeft gedraaid heeft een mooie kans laten liggen. De kopie vertrekt nu naar een ander EU-land. Ik hoop ondertussen op een DVD-release en mocht er ooit weer een vertoning komen van deze film dan ga ik rustig nog eens. Ik was enigszins verbaasd dat deze film zo lang op 5 sterren bleef staan, maar de vorige stemmers hebben gewoon gelijk. Hoe langer ik erover nadenk, hoe meer ik dit 5 sterren wil geven.

5.0*

Magnifieke film. Een geweldig indrukwekkend statement over een gemeenschap in verval na het verdwijnen van het communisme.

Na Kárhozat en Werckmeister Harmoniák, waarmee Sátántangó een soort trilogie vormt, is dit de derde film die ik zie van Tarr, en Sátántangó verslaat de andere twee films op alle fronten.

Sátántangó is een unieke ervaring. Echt een must om op groot scherm te zien. Zeven uur lang contemplatieve cinema op zijn best. De ontzettend lange (tracking) shots en de uiterst trage verteltrant, de uitmuntende zwart-wit fotografie, de muziek en de immer donkere, apocalyptische sfeer zorgen voor een fenomenaal hypnotiserend, bezwerend geheel.

Het camerawerk is subliem en herinnert wel aan dat van Angelopoulos en Tarkovsky. De lange, statige shots die langzaamaan beginnen in te zoomen, de blik ergens anders op richten, soms meegaan de trap op, de straat uit.

De hele sfeer van Sátántangó is heerlijk donker en deprimerend, met de immer neervallende regens en de bouwvallige huizen in een er angstig verlaten uitziend dorp, doordrenkt van een desolaat gevoel na het ineenstorten van een mislukt politiek systeem.

De beelden beklijven vanwege de enorme intensiteit waarmee zee getoond worden. Minutenlange wandelingen door modderige paden en weilanden, seconden lange close-ups van de door weer en wind geharde hoofdpersonen, het grandioze tracking shot tijdens de verslagen die de politieofficieren uittypen over de protagonisten dat maar blijft aanhouden en aanhouden, waarbij de camera zonder onderbreking rond de tafel blijft draaien waaraan gewerkt wordt. Béla Tarr geeft hier via dit soort beelden echt nieuwe dimensies aan de begrippen tijd en ruimte in cinema. Als kijker kun je je er alleen maar volledig aan overgeven en opgaan in de contemplatieve sfeer die Tarr schept. Het duurde mij persoonlijk nog geen minuut om te wennen aan de vertelstijl en ik heb me letterlijk geen seconde verveeld.

In de ruim zeven uur passeren vele grootse momenten, beelden en scènes de revue. De absurdistische humor (vooral in het tweede deel) past wonderlijk goed bij de film en geeft de film een wat luchtigere tint. Het repetitieve karakter van bepaalde scènes zorgt voor nog meer bevreemding.

Het meest schrikwekkende moment (de scène met het meisje en de kat) deed me denken aan de premisse van Mouchette (Bresson). Wie kan verantwoordelijk worden gehouden voor zo’n daad? De samenleving? De grauwe toekomstloosheid van iemands leven? Zeer indrukwekkende scène.

Naast de meditatieve, bezwerende sfeer die Sátántangó schept is het ook inhoudelijk een geweldig indrukwekkende film. Was Werckmeister Harmoniák wellicht wat te metafysisch en onduidelijk, Sátántangó is een stuk helderder in zijn inhoud.

Uiteindelijk handelt de film vooral over veranderende politieke en sociale systemen, waarvan niet duidelijk is of ze wel een verbetering voor de mensheid betekenen. De hoofdfiguur, Irimiás, is duidelijk een Messias-achtige figuur, een profeet waarvan niet gelijk duidelijk is of hij de groep bewoners van het dorp komt redden of naar de ondergang zal leiden. In mijn ogen kan hij gezien worden als een metafoor voor zowel het communisme als voor het kapitalisme, voor het oude Oostblok als voor het Westen met zijn machinaties.

Sátántangó roept op deze manier meer gedachten op dan de andere films van Tarr, die ik gezien heb.

De zeven uur beleefde ik in een trance. Compleet gehypnotiseerd en bezweert door de beelden. Wat dat betreft is jezelf helemaal overgeven en ergens helemaal in opgaan toch zo mooi.

Hoewel ik deze film misschien niet per sé beter vind dan een paar films die ik iets lager waardeer, geef ik voor Sátántangó toch de maximale vijf sterren. Ik heb hem nu eenmaal op groot scherm gezien, en ook de lengte zorgen er voor dat het een ervaring is die stevig en diep in mijn geheugen gegrift zal blijven.

Unieke, magische filmervaring dus. Magistraal kunstwerk voor een select publiek.

Nog vijf mensen en dit wordt de absolute top van de tip-lijst Bij elk nieuw bericht treft het mij opnieuw wat voor geniale film dit wel niet is. In het begin was ik wat aan het twijfelen of hij het wel verdiende om op mijn eerste plaats te staan, maar intussen ben ik helemaal overtuigd dat hij dat inderdaad doet. Hoe verklaar je anders dat ik na vier maanden nog steeds rillingen krijg als ik terugdenk aan de schoonheid van de beelden, de hypnotische traagheid en de onvergetelijke personages? Een film die dat kan bereiken, en dan nog ZEVEN uur aan een stuk, die mag van mij gerust de beste film aller tijden genoemd worden. (bovendien heb ik met deze het voordeel dat ik er niet direct over zal gaan twijfelen want waarschijnlijk duurt het toch tien jaar voor ik hem kan herzien )

Ik verwacht binnen een jaar wel een dvd-release. Tarr was er zelf mee bezig meen ik ergens gelezen te hebben. Ook Artificial Eye zal er wel flink mee bezig zijn. Die maatschappij heeft ook al twee films van de man uitgebracht. Tien jaar hoef je echt niet meer te wachten, dat weet ik wel zeker.

Mooi stukje Gimli, leuk dat je er allerlei metaforen inzit die er volgens de regisseur niet in zouden moeten zitten

@Starbright boy: Het dorpje is Baja (zuid Hongarije)

T schijnt dat contactfilm alle rechten opgekocht heeft en dus alle films van Tarr, voorzien met Nederlandse ondertitels, uit gaat brengen.

ps Mooi gemiddelde

Welk onbenul heeft die gemiddelde-verandering op zijn geweten!

Haha, dat ik zelfs met zo’n score nog word aangevallen . Ook ik vind het een fascinerende film, maar ik ben wel tot de conclusie gekomen dat Sátántangó inhoudelijk minder om het lijf heeft dan zou moeten voor een film van deze lengte. De aparte verhalen op zich zijn boeiend genoeg en zijn op overdonderende wijze in beeld gebracht, maar er ontbreekt een overkoepelend effect - een als het ware alles-aan-elkaar-bindend thema waarbinnen de verschillende verhalen een logische functie zouden vervullen (enkel een overlappende structuur volstaat niet, vind ik).

Natuurlijk kan je dan stellen dat een meditatieve, non-rationele film als Sátántangó een andere benadering behoeft, maar dat mag uiteraard geen excuus zijn voor het gebrek aan coherentie. De kernscène, de naar de titel verwijzende Satans tango, probeert alle einden wel aan elkaar te binden, maar het nut van ervan ontging me volledig, wat overigens niet automatisch wil zeggen dat het een slechte scène is (sterker nog: hij behoort wat mij betreft tot de beste aller tijden, maar - typerend genoeg - niet vanwege de inhoud). De film blijft weliswaar gedurende de hele lengte boeiend, maar dan toch vooral vanwege de sfeerschepping en de virtuoze fotografie. Daar is op zich ook niets mis mee, maar dan moet een film ook niet pretenderen meer dan dat in huis te hebben.

Bovendien lijken een aantal shots eindeloos door te gaan terwijl de functie ervan allang duidelijk is, waardoor sommige shots - ook al zijn ze adembenemend - me toch wat begonnen te irriteren (bijv. het eeuwigdurende shot van het meisje dat met haar dode kat richting camera loopt). Ik begrijp best dat knippen in zo’n scène het ritme van de film zou verstoren, maar laat de scène er in zijn geheel dan uit (vooral omdat ’ie inhoudelijk niet veel bijdroeg en ook nergens in uitmondde).

Sátántangó is een prachtige collage van verhalen die zich beter lenen voor korte films, omdat ze afzonderlijk beter tot hun recht zouden komen. Nu doet de film, hoe fascinerend de aparte verhalen ook moge zijn, nogal onsamenhangend aan.

Ik dacht dat dit de enige manier was om nog een reactie los te weken, vandaar

Inderdaad, dat vond ik ook Is het enige negatieve punt dat ik bij deze film kan maken, je hebt volledig gelijk. Maar ik vond dat niet erg, de film duurt zo lang dat je het overzicht toch min of meer verliest, en de opdeling in een aantal (fenomenaal schitterende) losse verhalen vond ik ideaal. Maar het zou een gemis kunnen zijn.

Dat had ik dan weer totaal niet, ik kan echt minutenlang zitten kijken naar hetzelfde beeld voor ik me begin te ergeren. Dat zal wel een reactie zijn tegenover de 'hedendaagse, snelle films' zeker, dat een mens begint de genieten van de absolute saaiheid

Zojuist de DVD besteld (regio 1) via E-bay. € 35 incl. verzending, maar na zoveel lovende kritieken MOET ik deze hebben en zien.

Voor $ 40 is hij ook via Amazon te bestellen.

Binnenkort mijn stem, op naar de vijftien!

Met dank aan Incognito die zijn stem toch maar veranderd heeft in een 5. Heb je daar nog een reden voor Incognito ?

Maar liefst 10x 5* Als dat de nieuwsgierigheid niet opwekt...

Ik heb inmiddels genoeg tijd gehad om de film te laten bezinken (was destijds waarschijnlijk nog vermoeid van die lange zit), en ben toch tot de conclusie gekomen dat Sátántangó een ongekende indruk op me heeft gemaakt. Ik sta nog steeds achter de minpunten die ik destijds noemde, maar het gaat mij uiteindelijk toch om de algehele ervaring en dan passen die vijf sterren toch beter bij mijn beleving.

Ik had het natuurlijk meteen gezien Het doet me plezier, niet uit triomfantelijk 'gelijkkrijggevoel' of zo, maar gewoon omdat het me plezier doet als iemand anders een schitterende film ook goed blijkt te vinden. En die dvd daar zal ik eens over nadenken, internetkopen is niet mijn gewoonte maar uitzonderingen kunnen wel eens gemaakt worden

Inderdaad Ben hier erg benieuwd naar!

Draait deze film nog ergens of is ie ergens te koop?

Leuk aan deze site is dat de berichten blijven staan zodat mensen niet honderd keer dezelfde vragen moeten stellen.

Dat schijnt echter wel een bootleg release te zijn. In elk geval is volgens de berichten bij deze DVD op amazon de kwaliteit erbarmelijk slecht. Direct over gezet van VHS naar DVD. Hij is overigens op dit moment niet te bestellen daar.

Dat is precies de reden waarom E-bay niet te vertrouwen is.

Als een DVD niet officieel is gereleased (en dus niet te koop bij DVD winkels) is de kans enorm groot dat je met een Illegale DVD te maken hebt, waarbij de VHS direct op een DVD is gepleurd.

Niet alleen bij E-Bay speelt dit probleem, bij alle hobby/veiling/marktplaats/ verkoopsites kom ik dit regelmatig tegen.

En dus ook bij de marketplace-verkopers op Amazon.

Helaas blijkt dat te kloppen, de DVD is amper aan te zien. Desondanks trekt de film enorm. Ik moet nu beslissen of ik hem echt ga kijken ondanks de kwailiteit, het zou jammer zijn als ik hem daarom minder zou beoordelen dan hij waard is. Zeker in dit bijzondere geval

Je mag hem zien als je maar vijf sterren geeft achteraf

Na 10 stemmen op 5.00 :O

Draait deze film binnenkort ergens? En weet iemand wat over de vorderingen van de Artificial Eye-release die er misschien aan gaat komen?