Sátántangó (1994)

Sátántangó

Pfff het zou tijd worden.

wel een beetje minder dat ik dan 8 uur naar die slechte dvd heb zitten kijken. Dat jaartje wachten had er ook nog wel bij gekund. Misschien die dvd maar snel verpatsen. Alhoewel, kan ik andere filmliefhebbers ook niet aandoen, natuurlijk.

Vandaag dan eindelijk gezien, en in één woord geweldig.
In één keer kijken is me niet gelukt, uiteindelijk heb ik de 7 uur film in tien uur gekeken. Als ik ooit aan een herziening toekom, wat uiteraard wel de bedoeling is, moet ik dat iets beter plannen.

Satantango is niet eens zo'n zware film, behalve de lengte dan. Het verhaal is niet heel eenduidig, zo zou het om een post-communistische vertelling gaan maar de film is gebaseerd op een boek uit 1985, toen het communisme al wel wat op zijn laatste benen liep, maar het was nog geen 1989. Wat precies de beweegredenen van Irimias waren blijft voor mij onduidelijk, net als zijn deal met de kapitein en de wapenhandelaar, maar hij had toch wel alle trekjes van een valse profeet.

Wat Satantango werkelijk bijzonder maakt zijn de beelden, gevat in lange, lange shots: de wandelingen in de eeuwige regen, de bezopen dorpelingen in een repetitief dansje, de ongemakkelijke scene met de kat, de intense close-ups met de tollende camera, het was genieten. Soms zakte het natuurlijk wat in, dat kan ook haast niet anders met zo´n lengte, maar ik dacht eigenlijk zelden "schiet eens op", terwijl daar objectief toch alle reden voor was. Maar ik vond het wel fijn, rustgevend, kijken hoe een figuurtje minutenlang zijn pad vervolgt tot hij een stipje aan de horizon is.

Schitterende muziek van Vig moet ook zeker vermeld worden: de score met melancholieke accordeontonen behoort meteen tot mijn favoriete filmscores, ondanks de bedrieglijke eentonigheid ging het me nooit vervelen, integendeel.

de grunt Tof om te weten dat er een bluray release komt, dan wacht ik ook maar beter tot volgend voorjaar... heb 2 jaar terug de dvd versie in huis gehaald, tijdje tegen aan gestaard, uiteindelijk 2 keer begonnen en gestrand na een uur of anderhalf, waarom weet ik niet meer precies. Heb van Tarr enkel nog Karhozat en Werckmeister Harmonies gezien die me beiden nogal betoverden, overrompelden, dus moét deze ook gewoon in dat straatje passen, als dit zo'n geprezen werk is van de man. Met zo'n speelduur, als film en niet als miniserie (bijv. Heimat wat wel steengoede cinema is maar per episode verdeeld is) moet je je er wel echt op instellen en je mee laten sleuren.

Zo, het was me wel een zit. In drie sessies, met tijdens elke sessie nog een paar minipauzetjes ben ik door de zeven-en-een-half uur Sátántangó heen gegaan. Hoewel de film zeer hoog aangeslagen wordt onder critici en ook uitstekende scores heeft op IMDb en MM, is dat ook deels een gevolg van zelfselectie - dit is geen makkelijke cinema, en de mensen die überhaupt dit soort films gaan opzoeken, weten toch wel een beetje wat ze te wachten staat en of ze daar potentieel wat mee kunnen. Ik zou 'm de meeste van m'n vrienden in ieder geval niet aanraden.

Waarmee ik niet wil zeggen dat het mij niet beviel. Al had ik zeker m'n momenten dat mijn gedachten afdwaalden, dat ik even gedurende wederom een shot van acht minuten koffie ging pakken, en de pauzes waren broodnodig. Maar alsnog, de film intrigeerde wel. Op bepaalde filmtechnische vlakken is de film best extreem; de lange speelduur wordt begeleid door een trage vertelstijl, door hele lange takes waarbij het vrijwel volledig om sfeer draait en niet om het verhaal voort te stuwen, en het plot is sowieso redelijk minimaal. De film is zwart-wit, en tijdens zo ongeveer de hele film regent het in een zwaar deprimerend Hongaars platteland. Het draait om een klein dorpje, het resultaat van een collectieve boerderij die uiteen gevallen is, maar waar een stuk of tien, twaalf niet bijster snuggere bewoners is achtergebleven, en waar ze een grijs, troosteloos bestaan leiden. Maar dan komen opeens de geruchten dat de vroegere roerganger van de boerderij, Irimias, niet dood blijkt te zijn, maar terug lijkt te komen naar het dorpje om (zo gaat het verhaal) weer een toekomst te bieden. Veel van de precieze details van wat er aan de hand is worden nooit expliciet gemaakt, net als trouwens in het uitstekende boek - wat nu echt de werkelijke aard van Irimias is (duivel, valse profeet, of simpelweg een charismatische oplichter), waarom hij dood gedacht werd en hoe al dan niet verbazend zijn terugkeer is, wat hij nou precies bekonkelt met die wapenhandelaar en mysterieuze gebeurtenissen als de luidende klokken of de rol van de dokter als verteller en de circulaire tijdslijn. En dat is prima - niet alles hoeft voorgekauwd te worden, de algemene richting is uitstekend te volgen en uitgebreide uitleg is overschat. Dit is contemplatieve cinema, en dit draait om sfeerschepping, om prachtige maar deprimerende scenes van een grijs, guur en geestelijk afgestompt plattelandsvolk.

Maar toch, aan de ene kant begrijp ik het punt van de lange speelduur wel, aan de andere kant had ik toch regelmatig wel moeite om de aandacht erbij te houden. Weliswaar heel veel mooie scenes en zowaar ook wel wat (zwarte) humor zoals in de kroeg of bij de bureaucraten, maar ook veel van hetzelfde en alles is ook veel langer uitgesponnen dan gebruikelijk. De wat cliché Oostblok-grijsheid en grauwheid die door de hele film heenzit werd ook wel wat veel van het goede. En wellicht was dit ook simpelweg wat teveel van het goede voor een relatieve beginner in deze hoek van de cinema - de marathon die ik overmoedig probeer na een goede 10k en die ik wandelend moet voltooien. Films als Kárhozat, Turin Horse, Izganie, en Vozvrashchenie staan ook al langer op de watchlist, en na die tijd ga ik er zeker nog een keertje goed voor zitten. Want intrigeren en door m'n hoofd spoken doet Sátántangó zeker nog wel.

Ik had deze film al een tijdje in mijn kast liggen. Ben er nu maar eens eindelijk aan begonnen. De eerste twee delen heb ik inmiddels al bekeken. Ben nu bezig met het 3e deel en ik kan je nu al vast vertellen dat deze film van mij nu al minstens een 4,0* krijgt en dat heeft hij voornamelijk te danken aan het magistrale deel "Het meisje en de kat". Zo hartverscheurend. Ik werd er helemaal stil van. Het deel wat er op volgt mogen wij ook niet vergeten. Wij zien even een blik van dat meisje kijkend door het vensterraam naar de bezopen en tangodansende dorpelingen.

wordt vervolgd

Deze film - eindelijk afgekeken - moet het voor mij vooral hebben van het schitterende camerawerk en niet te vergeten de prachtige score die wel een en al pessimisme uitstraalden. Neen, vrolijk word je niet bij het zien van deze film. Vervallen huizen, zuipende mensen en dan die nooit ophoudende regen. Het mooiste gedeelte blijft voor mij toch wel dat van "Het meisje en de kat". Ik moest bij het zien daarvan enigszins denken aan de film "Mouchette" van Robert Bresson. Ook in die film ging het om een gekweld tienermeisje dat op een zeer tragische wijze de dood vond.
Een nadeel vond ik wel dat sommige delen een te veel aan dialoog hadden en die waren niet allemaal even interessant. Het was voor mij daarom ook af en toe doorbijten geblazen. De film had voor mij trouwens ook best wat korter gemogen, want een film met een duur van ruim 4½ uur eist natuurlijk wel behoorlijk veel van het uithoudingsvermogen van een kijker zoals ik.

4.0*

Correctie op mijn vorige bericht. 435 minuten is natuurlijk geen 4½ uur maar 7¼ uur exact.

Als dik 7 uur voelt als 4,5 is dat toch goed?

Net besteld op bol.com, morgen in huis, ben benieuwd!

Ik vind de film tot nu toe wel boeiend, mijn moeder vind het echter vreselijk?

Net de misselijkmakende scène met de kat gezien. Was dit een echte kat die mishandeld werd? Zo ja, dan vind ik dit echt niet kunnen en haal ik punten van mijn uiteindelijke beoordeling af.

Lees hier (ik mag het niet copy pasten, zie ik):

https://lwlies.com/interviews/bela-tarr-satantango-berlin-film-festival/

Zelfs de paarden en koeien in de film zijn maandenlang getraind om precies zo en die kant op te lopen als ze doen in de film.

SATANTANGO - Official Trailer (4K Restoration) - YouTube

Krijgt deze nog een re-release in diverse filmhuizen? Ben hier wel benieuwd naar, maar als deze nog gaat draaien ergens wacht ik er nog even mee.

Sprak de eigenaar van Kino, maar die vroeg zich af of daar wel voldoende publiek voor was. Zal het 'm nog eens opperen.

Eye heeft de rechten en maakt de digitale reservering ergens in de loop van 2020 beschikbaar voor vertoning in de filmtheaters.

Iemand de blu-ray al bekeken?

Gish schreef:

(quote)

Slechts 49,99 bij BOL

Of 15 pond bij Amazon (Bol is altijd idioot duur)

A notice to our users - amazon.co.uk

Of binnenkort te zien op het witte doek

Vooralsnog lijken relatief weinig filmhuizen in het land zich aan marathonscreenings te willen gaan branden, maar wie meer weet mag me corrigeren (in reactie op Basto: KINO voorlopig niet). Zelf hoop ik hem te gaan zien in Filmhuis de Spiegel (klik voor meer info). Misschien meer enthousiastelingen hier in het forum, dus wees geïnformeerd

Lijkt me in deze tijd ook een kansloze exercitie. Heb het er ooit met Kino over gehad, maar die waren ook pre corona al niet te happig. Had na 2 uitverkochte voorstellingen van War & Peace hoop dat het toch nog zou gebeuren. Maar met max 30 in de zaal wordt dat gewoon niet haalbaar. Ga in deze tijd wel naar de bios, maar om 7 uur achter elkaar binnen te zitten, heeft niet echt mijn voorkeur.

Daarom is een voorstelling met goede pauzemomenten ook een pre, maar dat bedoelde je misschien niet.

Dat er weinig exploitanten happig zijn op zo'n marathonexercitie is wel te begrijpen, maar er zullen altijd wel een paar exploitanten zijn die zo'n film uitzenden (zo gaat Concordia deze in Enschede vertonen - forumbezoekers wees geïnformeerd, en De Spiegel dus in Heerlen). Ik vind dat als je zo'n film echt op het witte doek wilt zien je er ook wel een beetje moeite voor moet doen.

Helaas is Heerlen wat ver voor mij, dus voorlopig is Enschede de beste optie voor mij.

Hij stond in Groningen voor de eerste week van 2021 gepland...

Ja, daar gaat de marathonvertoning

Hopelijk wordt deze niet definitief gecanceld maar direct vertoond op het moment dat het weer mogelijk is. Wil dit niet missen.

Momenteel zie ik nog best kans op verzette vertoningen na de afloop van deze vijf weken, maar er te veel op rekenen is dan weer link. Filmtheaters moeten nu ook weer extra gaan selecteren (en dus improviseren) op wat ze wél kunnen inhalen en waar door de sluiting straks geen extra ruimte meer voor is.