Last Man Standing: Suge Knight and the Murders of Biggie & Tupac (2021)

Broomfield heeft in 50 jaar een reputatie opgebouwd als een journalist die niet bang is om controversiële onderwerpen te onderzoeken en zich te begeven in werelden die veel van zijn collega’s niet durfden te betreden. In 2002 deed hij een eerste poging om te achterhalen wat de ware toedracht was van de dood van rappers Notorious B.I.G. en 2 Pac, maar toen stuitte hij een zwijgcultuur die ingegeven was door de angst voor represailles van Death Row Records-oprichter Suge Knight. Biggie & Tupac leunde vooral op de verklaring van LAPD Detective Russell Poole die zowel Suge Knight als collega’s binnen de LAPD verantwoordelijk hield voor de dood van de twee hiphopiconen. In dit vervolg weet Broomfield – enorm geholpen door zijn ‘fixer’ en co-producer Pam Brooks – een indrukwekkende hoeveelheid en diversiteit aan getuigen voor de camera te halen die Pooles theorie bevestigen nu Suge Knight geen gevaar meer is. De meest in het oog springende bijdrages komen van Suge Knights protegé Danny Boy, 2 Pacs producer Leila Steinberg en Biggies moeder Voletta Wallace. Bevat bovendien unieke archiefbeelden van Biggie en Tupac die dit een must maken voor de fans.

Somebody got to do something.

Na All Eyez On Me kwam het wel mooi uit dat deze documentaire er nog voor kwam, want de film riep vooral vragen op. Hoe? Wie? Waarom? En deze docu werpt toch wel een interessant licht op de hele East Coast West Coast problematiek en belicht niet in de laatste plaats alle corruptie rond Dead Row en het ziekelijke figuur dat Suge Knight is. Een karakter overigens die er in All Eyez On Me en Straight Outta Compton ook al niet fris voor weg komt.

De beelden van baby Suge zijn niet echt bijzonder behalve dat baby Suge wel altijd zijn zin krijgt. Kenmerkender is dat mensen nu pas, met Suge tientallen jaren achter de tralies, uit de school durven klappen. Niet vreemd met het beeld dat langzaam geschetst wordt rond de posse van Death Row. Ex-bajesklanten en criminelen te over die vooral doorgaan met ontoelaatbaar gedrag, en een figuur als Knight die zich onaantastbaar voelt met een dergelijke lijfwacht. Mishandeling, afpersing, diefstal, drugs en drank misbruik en vrouw onvriendelijk gedrag. Sodom en Gomorra is er niets bij.

Minstens net zo sneu is het beeld van Tupac die zich volledig mee laat zuigen en geen haar beter is. Waar blijft al het geld? Heeft Tupac daar veel van gezien? Het ziekelijke sfeertje breid zich uit met de vittie tussen Tupac en Biggie die ernstige vormen aan neemt na de insluiting van Tupac. Samen met het onderzoek en uitleg van Russell Poole, een onderzoek, zwartmakerij, en tegenwerking gelijk aan geval als De Bende van Nijvel, ontwaart zich een onstellend beeld van een heuse tussen Bloods en Crips maar ook het ware gezicht van de leider en animator van West Coast namelijk Puff Daddy. Vooral de rol van de politie is tegelijk ontstellend als bepalend.

Deze docu is wat dat betreft een ontstellende eye opener. De dood van Tupac en Biggie zijn dingen die ik nog wel weet, net termen als Bloods en Crips. Maar dit ziekelijke sfeertje van macht, terreur en rivaliteit is next level. Hoewel er wel degelijk namen genoemd worden van opdrachtgevers en gunmen blijf ik toch vooral met veel vragen zitten. Wat was de aanleiding voor de wrijving tussen Biggie en Tupac? Wat was de aanleiding voor de haat en woede tussen Suge en Puff? Dingen waarvoor mij niet een bevredigend antwoord op komt. Desalniettemin is dit een uitermate interessante docu en vooral kostelijk wanneer Suge voor een aantal jaar de bak indraait, Death Row langzaam instort en al die stoere rappertjes in paniek raken want waar is nu hun houvast. Het blijkt maar weer een onstellend wereldje waar vooral de Afro-Amerikaan zichzelf weer profileert en zichzelf in de voet schiet. Zoals één van de bodyguards zegt, we hadden niets, en na afloop hadden we nog steeds niets, want we doen nog steeds dezelfde stomme dingen.

Geeft enerzijds een mooi beeld van de negatieve energie, afkomstig uit de bendecultuur, die rondom Death Row Records hing. Iets wat de laatste jaren al vaker naar voren is gekomen. De interviews met de betrokkenen zijn wat dat betreft best interessant en aangrijpend. Het helpt ook dat er kleurrijke figuren ondervraagd worden.

Maar het is anderzijds ook behoorlijk rommelig. De documentaire zegt namelijk vooral heel veel niet, met name over de zijde van Biggie en Puffy, en lijkt te verwachten dat de kijker al parate kennis heeft van de materie en eerdere documentaires over het onderwerp heeft gezien. Ook de ‘nieuwe inzichten’ drijven heel erg daarop.