El Hoyo (2019)

Don't speak to the people below. Why?

Because they're down below.

The people above won't answer you. Why?

Because they're above, obviously.

“El Hoyo” is niet zomaar een beangstigende film. Het is er eentje met een moraal. Een film die je aan het denken zet. Zou je het een horror kunnen noemen? Daarover zou je weer een uitgebreide discussie kunnen voeren. Voor sommigen van de gedetineerden is het verblijf in de gevangenis uit deze film wel degelijk horror. Het ligt eraan op welke verdieping ze terechtkomen na een maand uitvoerig schransen of een maand vreselijk honger lijden. Het eerste dat in me opkwam was “Hey, ze hebben een verticale “Snowpiercer” ontworpen”. Wees gewaarschuwd echter. Het is brutaal. Confronterend. En zoals ik al eerder zei, er sluimert een moraal onder de symbolische oppervlakte.

De opzet van de film is nochtans heel eenvoudig. Men neme een torenhoog gebouw. Een op magische wijze zich voortbewegend platform (vandaar de filmtitel). Een verzameling veroordeelden die men per twee verdeelt over elke verdieping. En als laatste organiseert men een cullinaire afdeling vol keukenpersoneel die allen beschikken over de juiste culinaire skills. En deze afdeling zorgt elke dag met dezelfde dosis enthousiasme, inzet en liefde voor hun vak dat dit platform gevuld wordt met lekkernijen. Van gebraadschotels, fruitschalen en torenhoge taarten tot haute-cuisine gerechten vol langoustines, kreeft en wild. Het vervolg kan je dan ook wel raden. Naarmate het platform zakt, verandert de rijk gevulde tafel in een troosteloze dis vol met lege schalen, potten en in diggelen geslagen servies, waar je zelfs geen kruimel meer op kan vinden.

Ondanks het eenvoudige concept en het feit dat de gehele film zich op één locatie afspeelt, blijft de film boeien tot het einde. Een ontknoping die echter flink teleurstelt. Dat is dan ook de enige domper op deze film. Niet dat alles klaar en duidelijk is in deze film. Waarom dat men deze faciliteit zo heeft ontworpen, wordt nergens uit de doeken gedaan. Is het om mensen een geweten te schoppen? Een psychologisch verantwoord experiment? Of heeft er iemand simpelweg dit briljant idee naar voren geschoven om deze alternatieve strafinrichting te ontwerpen? Het zijn trouwens niet alleen veroordeelden die hier werden opgenomen. Neem Goreng (Ivan Massagué). Dit hoofdpersonage ontvangt een diploma (van maatschappelijk werker?) na het uitzitten van een 6-maanden lange celstraf. Is het een vorm van stage? Of zelfkastijding? Zelfs het mechanisme achter het dalende platform bleef voor mij een raadsel. Maar deze onbeantwoorde knelpunten vormden geen probleem. Spijtig genoeg werd het antwoord op de hoofdvraag, namelijk hoe het systeem te doorbreken, niet gegeven. Of was het net de bedoeling om iedereen in het ongewisse te laten?

Dat het een maatschappijkritische boodschap tracht te brengen, is kristalhelder. In grote lijnen is het een allegorische voorstelling van de huidige maatschappij. Een maatschappij met een oneerlijk verdeling van welvaart en rijkdom. En het overgrote deel van diegenen die beschikken over het welvarende in onze maatschappij, zijn niet direct geneigd om dit te delen met die uit de lagere klassen. En het gesmeek van de minder bedeelden valt in dovemans oren, waardoor ze gedoemd zijn om zich te beroepen op minder menswaardige praktijken. En vanzelfsprekend zijn er natuurlijk de wereldverbeteraars en Sint-Maartens die onder ons leven en verwoede pogingen ondernemen om anderen te overtuigen om mee te werken aan een betere wereld en op te roepen tot solidariteit. Een rechtvaardigere wereld. Hoongelach en bespotting is meestal het resultaat van hun inspanningen. Het enige verschil met de werkelijke leefwereld is dat men van maand op maand qua maatschappelijke klasse wisselt. Ten goede en ten kwade.

“El Hoyo” is een bizar verhaal dat je achterlaat met een beklemmend gevoel. Naarmate de film vordert besef je hoe vreselijk het voor sommigen is in deze grijze, grauwe toren. En deze schrijnende toestanden worden ook expliciet getoond. Verwacht je dus wel aan enkele bloederige en gorige beelden vol buitensporig geweld. Voor sommige zal het beestachtige schransen (wat me deed denken aan “La grande Bouffe”) al weerzinwekkend genoeg zijn. Maar verder is deze originele film vlot te degusteren (om maar bij het onderwerp te blijven). En niet alleen vanwege de toch wel degelijke vertolkingen. Niet voor niets dat de film een groots succes is op Netflix. Zo zie je maar dat dit film-platform occasioneel ook betere films programmeert.

3.5*

Heftig filmpje toch wel. Het cliché "je moet ervan houden" telt hier toch ook wel, want niet iedereen zal dit type echt kunnen waarderen. De dystopische, surrealistische setting neemt je direct mee. Misschien jammerlijk dat in de eerste minuten meteen al het een en ander helder wordt gemaakt, dat had van mij nog even mysterieuzer mogen blijven (maar wellicht zal dat te maken hebben met een toch onmisbare synopsis). Bijzonder duister en naargeestig, met een aantal scenes waar je geen toastje bij moet eten. Moraal is een flinke leidraad, maar zeker niet zoals in de doorsnee Hollywood-drama. Genoeg 'voer' voor psychologische vraagstukken.
Het is lastig geen vergelijking met Cube te maken (surrealistische 'machine', pogingen tot beat the system en een potentiële escape), maar dat is niet erg en doet het plot wel origineel en gewaagd aan. Nu maar lekker gaan slapen...

Prima film met een grauwe, kille setting waar geen ontsnapping mogelijk is. Het hoe en waarom wordt hier vaag gehouden , maar dat je met een apart filmpje te maken hebt, is meteen wel duidelijk.
De personages zijn interessant om te volgen en ieder heeft zijn beweegreden wat hij /zij doet en wat ze in staat zijn om te doen. Het gegeven is origineel en de film heeft zijn spannende momenten, al laat de film naar het einde toe wat kansen liggen. Een slot dat weer voor interpretatie vatbaar is. Redelijk wat gore scènes passeren en het gegeven rond het eten is wansmakelijk. De film is ook een interpretatie naar de werkelijkheid met de tegenstellingen tussen arm en rijk, maar ook op andere gebieden zoals mensen die hulp proberen te bieden aan de maatschappij , maar geen gehoor krijgen en gewoon dat je geluk moet hebben waar je geboren wordt. 7,5/10

Degelijk Spaans filmpje. Een soort Snowpiercer, maar dan in een merkwaardige gevangenis.

Het thema is simpel; alles draait om een dagelijks buffet. Degenen die een streepje voor hebben mogen beginnen... en degenen op de onderste verdiepingen mogen de afgekloven restjes opeten.

Het acteerwerk is erg goed, maar het gegeven is wel een beetje dunnetjes uitgewerkt. De locatie ziet er erg goedkoop uit en op een gegeven ogenblik weet je het wel. Omstreden onderwerpen als kannibalisme komen ook voorbij. El Hoyo had een grootse film kunnen worden, maar het houdt het toch bij een tussendoortje, zo dan niet waar al een hap uit is genomen.

3,0*

In het begin intrigerend, maar de symboliek ligt er wel erg dik bovenop en uiteindelijk kon het verhaal mijn aandacht niet meer vasthouden.

Op goed geluk deze eens geprobeerd en vond het eigenlijk wel een goeie film. Omdat ik niet wist wat te verwachten, was het wel even wennen, maar uiteindelijk wel het bekijken waard. Ondanks dat het zich grotendeels in eenzelfde setting afspeelde, wist het toch wel te boeien.

Ook een prima cast en visueel ook wel goed.

Het einde was wel iets minder, maar dit kon de pret niet drukken.

De film weet te boeien van het begin tot het eind. De film levert een stukje maatschappelijke kritiek maar bovenal is het gewoon een spannende film die goed in elkaar steekt. Ik vond alleen het einde een beetje jammer. Er is hier duidelijk voor de makkelijke weg gekozen en dat doet echt afbreuk op de film. Verder echt een aanrader

Ondanks het bijzonder onwerkelijke basis gegeven dat ook niet bepaald de uitleg krijgt die het verdient, biedt El Hoyo voldoende spanning en stof tot nadenken. En met name op dat laatste lijkt de film heel bewust te mikken. Galder Gaztelu-Urrutia is zeer maatschappij kritisch, voornamelijk ten opzichte van het kortzichtige egoïsme dat de mensheid helaas in zich draagt. Het ligt er erg dik op, maar is andere andere kant soms ook wel in mooie vondsten gevangen.
Alle rollen worden prima vertolkt. En ondanks dat je veel onduidelijkheid in El Hoyo geneigd bent voor lief te nemen (hoe beweegt dat ding in hemelsnaam toch?), waren er ook stukken waarin de ongeloofwaardigheid me iets te veel werd. Zwaar gewond en doodbloedend toch nog tientallen verdiepingen lang het buffet weten te verdedigen bijvoorbeeld.
Origineel en zelfs redelijk gewaagd. En daarmee zeker een voldoende waard.

Een interessant concept en eentje waarbij de maatschappijkritiek zichzelf bijna schrijft. Regisseur Gaztelu-Urrutia is dan ook niet bijster subtiel met de materie, maar is dat gelukkig ook niet in de uitvoering; El Hoyo is hier en daar lekker lomp en expliciet. We zien een hoop egoïstische mensen elkaar helemaal gek maken en koste wat kost zichzelf helemaal volvreten. Wat dat betreft is El Hoyo een prima kerstfilm. Grootste minpunt van de film is het laatste kwartier, waarbij de enigszins rechttoe-rechtaan vertelling wordt ingewisseld voor wat meer vaagdoenerij en kunstzinnig gedoe. De simpele toon stond de film een stuk beter.

3,5 sterren.

Spannend, maatschappijkritisch maar ook wel “ah dat hebben we eerder gezien” (Cube, El Metodo, Snowpiercer) en het einde tja... 3* en een beetje

Psychologische thriller met horrorelementen heeft duidelijk satirische elementen met betrekking tot de consumptiemaatschappij, al maken David Desola en co-scenarist Pedro Rivera niet duidelijk wat hun standpunt precies is. Het verhaal speelt zich af in een gevangenis die bestaat uit minstens 200 etages waar zich maximaal twee mensen bevinden. Wie zich op het hoogste niveau bevindt mag als eerste genieten van een enorm feestmaal op een beweegbaar platform dat zich na een bepaalde tijd naar het eerstvolgende lagere niveau begeeft. Enkele gevangenen proberen te achterhalen hoe ze op dat topniveau kunnen komen en proberen het 'spel' te slim af te zijn, maar niet alle medegevangenen zijn bereid daar zonder slag of stoot aan mee te werken.

De film speelt zich volledig af in de troosteloze, grijze ruimtes in de gevangenis en het scenario leunt dan ook vooral (en teveel) op dialoog. Het helpt niet dat sommige acteurs, met name Zorion Eguileor, slecht is gedubd en dat het acteerwerk sowieso wisselvallig is. Massaqué komt gelukkig wel goed uit de verf in de hoofdrol maar hij kan niet in zijn eentje de tekortkomingen van Gaztelu-Urrutia's eerste avondvullende film doen vergeten.

Beklemmend sfeertje met een grappig concept, maar niet altijd even sterk uitgewerkt. De minimalistische cellen zijn lekker dystopisch qua vormgeving, maar ik heb het idee dat er wel iets meer ingevuld had mogen worden. Nu lijkt het alsof alles om eten draait. Hoe zit het met buitenlucht, activiteiten en bv. sanitaire voorzieningen? Misschien niet heel relevant voor de boodschap van de film, maar het helpt het concept net iets geloofwaardiger te maken.

Voor een verticale cel die een allegorie is voor de maatschappij, zou ik ook verwachten dat (behalve teveel eten en te weinig overlaten) er (met zo'n open schacht) veel meer herrie zou zijn en er ook continu rommel (of uitwerpselen) door de schacht zou vallen. Opvallend was dat er wel af en toe een 'jumper' was, maar toen de twee op hun missie naar beneden gingen, sprong er niemand of gooide niemand iets naar beneden.

Maar goed, dat even terzijde. De eerste helft was aanzienlijk leuker, waarin het systeem beetje bij beetje duidelijk wordt. Niet heel subtiel allemaal, maar vermakelijk. De tweede helft vond ik zwakker, het einde deed me ook niet zoveel. Daarvoor was het allemaal net even te afstandelijk en (christelijk) symbolisch.

3*

Eerst dacht ik dat dit alleen een allegorie was op de mensheid of de samenleving zelf, en dat het daarmee min of meer pleitte voor een vorm van communisme, of dan toch in ieder geval verwees naar de uitspraak van Ghandi; ‘er is genoeg voor ieders behoefte, maar niet genoeg voor ieders hebzucht’. Ik vond dit best aardig uitgewerkt zo. Tot ik met ‘the girl is the message’ en het redelijk duidelijk verwijzen naar een messias weer een beetje de draad en de feeling kwijtraakte. Voor mij had dat niet gehoeven en was de film eigenlijk beter geweest zonder die vorm van christelijke symboliek.

De eigen sfeer die de film heeft door de beperkte setting en het vaak brute geweld maakt dit wel een vrij unieke kijkervaring, maar ook niet altijd even prettig, met name door de smerigheid en alle onaangename personages.

Conceptueel interessant gedaan, ook om nog wat verder over na te denken, maar qua kijkervaring zelf wat gemengde gevoelens.

3,5*

Films in een kleine setting liggen mij wel. Het komt dan vooral aan op acteerwerk, en de vraag hoe je het interessant houdt voor de kijker. Op beide vlakken slaagt deze film goed.

In eerste instantie kreeg ik een Cube-gevoel bij deze film, wat prima is, aangezien ik Cube een cult-klassieker vindt. Echter, deze film is visueel een stuk beter gemaakt, en daarnaast vele malen bruter dan Cube. Sommige scenes waren bijna misselijkmakend. Zowel het zelfzuchtige geschrans, als de moordpartijen en het kannibalisme. En toch staat het allemaal in dienst van het grote verhaal, waarbij je je af blijft vragen hoe dit gaat eindigen.

De metafoor ligt er wellicht vrij dik bovenop, maar desondanks valt er genoeg in te vullen voor de kijker zelf, en stelt de film interessante vragen over de verdeling van welvaart, en de menselijke aard. En waar in het begin van de film deze aard bijzonder cynisch wordt weergegeven, lijkt er naar het einde toe toch een sprankje licht te schijnen in deze donkere tunnel.

4*

Niet slecht. The Platform is eigenlijk een vorm van een sociaal experiment waarin het duidelijk is hoe communisme misschien mooi is in theorie maar in werkelijkheid neemt overlevingsdrang en egoïsme toch de overhand. Dan mag je nog een boek lezen zoals "De meeste mensen deugen..." van Rutger Bregman, ik ben het met een kritische blik aan het lezen. Verder is het wel een vrij interessante film ondanks dat het een zeer saaie omgeving is. Ik zie wel graag survivalfilms dus wat dat betreft is dit wel een prima film al heb ik er zeker betere gezien. Het concept mocht er zeker zijn.

There are three types of persons: Those at the top, those at the bottom and those who fall

Tja, wat moet je hier nou op zeggen? Gelukkig dat het in de echte gevangenissen niet zo gaat?

De boodschap is duidelijk. De mensen die niet willen veranderen, de mensen die het wel willen, maar niet kunnen en de mensen die er alles voor over hebben, zelfs de dood. Het laat metaforisch zien hoe het in de echte wereld eraan toe gaat. Om het systeem te breken zoekt de hoofdrolspeler Goreng met zijn maatje Baharat een boodschap om af te leveren op verdieping 0. Eerst willen ze een dessert achter laten (want welke hongerige gevangen laat nou zoiets lekker liggen?), maar later komen ze een minderjarig meisje tegen waarnaar een vrouw naar opzoek was. Volgens het systeem, mogen alleen 16 jaar en ouder hier gevangen worden, dus dit zal dan de boodschap moeten zijn om ze te laten weten wat er hieronder allemaal afspeelt?

Deze horrorfilm had een diepgaander verhaal dan wat we meestal van horrorfilms te zien krijgen.

Ik geef hem 3 sterren.

Een interessant concept, maar het einde nekt de film helaas. De film zit vol metaforen en de meeste zijn redelijk helder. Je hoeft niet diepzinning na te denken om ze mee te krijgen en te begrijpen. Andere metaforen zag ik pas nadat ik op internet wat meer over de film had gelezen. Onze kapitalistische / consumptie maatschappij in het klein. Wat ik sterk vindt, is dat er geen standpunt wordt ingenomen over welk systeem het beste is. Er wordt scherp in beeld gebracht dat het kapitalisme niet werkt, maar het socialisme/communisme evenmin. Ook laat het zien dat de idealist niets bereikt en macht het enige middel is. Hiermee schetst de film een nogal negatief mensbeeld waar je niet vrolijk van wordt. Er wordt ook geen oplossing geboden. 'De wereld is gedoemd te falen' lijkt de boodschap te zijn.

Als film vond ik het begin erg sterk. Beetje bij beetje begrijp je hoe het 'het systeem' werkt en merk je de gelijkenis met onze eigen wereld. De decors in de film zijn minimalistisch en de film leunt hier al zwaar op dialogen. Verwacht geen spetterende actiefilm. Ook geen vrolijke film: grijs is de hoofdkleur van deze film. Het acteerwerk is knap en de regie verassend. Het is een harde, brute film. Op momenten goor, maar horror zou ik het niet willen noemen (geen schrik effecten). Naar het einde vond ik de film afglijden. De metaforen worden waziger (wat bevestigd is na het lezen op internet) en daarmee verliest de film voor mij veel aan kracht. Dat is jammer, want anders zou het echt één van de betere Spaanse films zijn geweest. Het eerste deel 4 sterren, het laatste deel 2 sterren. Dan kom ik gemiddeld op 3 sterren. Een remake met een sterker einde zou niet gek zijn.