Carmilla (2019)

De Ierse schrijver Sheridan Le Fanu die in de 19e eeuw leefde, was een invloedrijk schrijver van griezelverhalen. Zijn griezelroman Carmilla over een lesbische vampier is een van de vroegste werken over vampirisme. Het dateert van 1872. Dat is nog voor de publicatie van Bram Stoker’s Dracula in 1897.

Regisseur Emily Harris interesseert zich in haar film niet erg voor de duistere elementen uit het verhaal. In de film zijn spoortjes mysterie en glimpjes duisternis herkenbaar, maar die spelen meer een sfeervolle dan een wezenlijke rol. Harris richt zich in deze historische film veel meer op de coming of age van hoofdpersonage Lara. En dus is Carmilla vooral een karakterstudie van een opgroeiend meisje dat worstelt met onderdrukte (seksuele) gevoelens.

De film maakt een wat fletse, vage en krachteloze indruk. Een romantisch sprookje met een donkere kleurstelling dat in een zeer bedaard tempo wordt verteld. In het centrum van het verhaal staat Lara. Door een toeval ontmoet zij Carmilla die misschien wel een lesbische vampier is. Maar misschien ook wel niet. Spannend hoor. De beide jonge vrouwen voelen zich tot elkaar aangetrokken. Meer dan een teleurstellende kus levert dat de kijker niet op.

Surrealistische dromen van Lara lijken bedoeld om mysterie op te wekken en spanning te genereren, maar slagen er niet in de film uit zijn taaie kleurloze roes te trekken. De camera houdt van wijdlopige scènes waarin actrices excelleren die het ontbreekt aan mimisch vermogen. Vermoeiend.

Regenwormen woelen door de modder. Kevers kruipen door het lover. Nog meer insekten in close ups. De geluiden die ze maken zijn zo extreem aangezet dat ze oorverdovend klinken. Geen idee wat de betekenis daarvan is. Een dode vogel ligt rottend op de grond. Bloemen ontluiken. De natuur in volle glorie. Leven en dood. Wreed en lieflijk. Lara kijkt er geïntrigeerd naar. Ik minder.

De indruk wordt gewekt dat de film op een diepere laag rust maar ik heb die laag niet kunnen identificeren. Ik hoorde slechts mysterieus klinkende dialogen en zag moeilijk te duiden dromen die het verhaal in pretentieuze mistflarden deed verzinken. Het lukte me niet door de mist heen te kijken en een diepere betekenis te ontdekken. Waarschijnlijk heb ik gewoon naar een film over niets gekeken.

Wat ik niet goed begrijp; waarom je baseert op de gothic novelle en één van de vroegste werken van vampierfictie, Carmilla (1872) van J. Sheridan Le Fanu, maar veel van de belangrijkste elementen eruit laat. De film volgt de eerste helft van het verhaal; na de afzegging van het bezoek van Charlotte (in het boek Bertha) gebeurt er vlak buiten het landgoed van haar vader een ongeluk met de koets waarin Carmilla zat.

De familiegeschiedenis van de Karnsteins en generaal Spielsdorf worden compleet aan de kant geschoven, zodat de tweede helft van het verhaal kon worden vervangen voor een weemoedige lesbische meisjes-fantasie. Eveneens kwam de gouvernante, een bij-personage in het Le Fanu-verhaal nu plots centraal te staan. Probeerde men nu werkelijk de gothic novelle te gebruiken om heteroseksueel verlangen te symboliseren tegenover girl-on-girl liefde?

Regisseur Emily Harris filmt verder veel alleen dromerige landschappen. Die worden afgewisseld met diverse macro-close-ups van insecten die prooien verslinden. Tjonge...nog meer symbolisering. Onbegrijpelijk waarom er wel verwijzingen als deze zijn maar nooit echt iets van de traditionele elementen van vampirisme zoals hoektanden en bloeddrinken of de wel genoemde slachtoffers. Er is zelfs de verwijzing dat linkshandig zijn des duivels is maar meer dan een gewone film over twee verliefde meisjes kwam het niet!