American Factory (2019)

Vanaf 21 augustus te zien op Netflix.

Gung Ho (1986)

American Factory: het begin van een nieuw tijdperk - vpro cinema - VPRO

Ik wil geen off topic discussie opstarten, maar ik vind het een beetje verwende 'elite' en mensen die mij iets te graag pronken met hun goede smaak. Zoiets als DWDD presenteert... En ik snap niet wat ze bij Netflix doen.

Maar goed, als ze goede dingen maken telt alleen dat natuurlijk.

American Factory | A Short Conversation with the Obamas | Netflix - YouTube

En altijd afwachten of zoiets dan weer objectief is... Maargoed, ik pak ‘wel even mee.

Goede docu!

Ik verbaas me toch telkens weer over de Chinese mentaliteit / de manier hoe de Chinees geïndoctrineerd wordt over het eenheidsdenken!

En die directeur ook! Die kerel ontbreekt volgens mij werkelijk alle capaciteiten om een bedrijf te managen, maarja, van goede komaf hé! En met name: hij heeft dus toezegging van de Chinese politiek.

Voor mij werkelijk onbegrijpelijk dat dit allemaal kan inde VS. Werkelijk bijna alle Arbo wetten worden overtreden.

Ik hoop écht dat de jongere generatie voor zichzelf opkomt / door de manier van het eenheidsdenken prikt maar ik vrees het ergste. Ook ivm alle heropvoedingskampen etc.

En da die amerikaanse kontenlikkers in china...... dan steun je gewoon communisme.

Sterke docu, de toon is gelukkig bepaald niet Amerikaans-sensationeel, maar heel ingetogen. Die episode in de Chinese fabriek vond ik bijna schokkend. Wat een contrast! Het totaal doorgeslagen Chinese arbeidsethos om de productiequota maar te halen, eventueel ten koste van milieu en arbeidsveiligheid is totaal surrealistisch. Een nachtmerrie van George Orwell! Met militaire discipline zijn de arbeiders afgericht. Geïndoctrineerd bijna. De fabriek is hun leven (wat dat betreft is de situatie hetzelfde als in Amerika en Europa 50 jaar geleden). Hiertegenover staan de bezoekende Amerikanen, slecht gekleed (in Jaws-T-shirt aan de directietafel...), bijna zonder uitzondering slecht verzorgd en kampend met zwaar overgewicht, die niet weten wat ze zien. Ze beseffen bijna ter plekke dat de oude wereld is uitgerangeerd.

Tot nu toe iedereen (9 stuks) 4 sterren! Houden zo!

Zo kan het dus ook.

Allereerst hulde voor een documentaire die documenteert en niet zozeer een standpunt wil doordrukken. Uiteraard kom je hier als kijker met een persoonlijk mening uit en is er nog altijd een selectie in beeldmateriaal en verhalen, maar ik kreeg toch sterk het gevoel dat Bognar en Reichert hier gewoon een stukje realiteit wilden tonen, in al z'n complexiteit.

Als individu is deze docu vooral een confirmatie dat ik nooit of te nimmer een bedrijsleider zou willen zijn. Kijkende naar de situatie in China zou je zo als Westerling nooit willen leven, maar kijkende als bedrijfsleider zou ik gek worden van dat stelletje vadsige, slome, ongeïnteresseerde en constant zeurende werkvolkje dat moet instaan voor de kwaliteit van je bedrijf.

Daar meteen ook het grote contrast dat deze film laat zien. Het China waar de één voor allen, allen voor één mentaliteit nog werkbaar is, en Amerika waar mensen geld willen verdienen om daarnaast een aangenaam leventje te leiden. Het oude geld en de American Dream tegenover het nieuwe geld van een vreemde cultuur.

Het mooie aan deze docu is uiteindelijk dat het laat zien dat de oplossing gewoon niet zo eenduidig is. China investeert in een dood stukje industrie en creëert zo weer banen voor Amerikanen, maar wanneer die weer een wat beter uitzicht hebben vervallen ze meteen weer in het oude luxe. Never bite the hand that feeds you, maar dit is wat hier voor de ogen van de camera gebeurt. Hebben ze gelijk? Vanuit onze Westerse visie wel natuurlijk, maar de realiteit is gewoon dat dat allicht betekent dat de fabriek weer sluit. Of volledig automatiseert, zoals op het einde getoond wordt.You can't have it both ways, om er nog maar een Engels gezegde tegenaan te gooien.

Het is natuurlijk iets makkelijker om er als Europeaan naar te kijken, wij liggen letterlijk tussen Amerika en China in. Al denk ik niet dat we de hoogmoed moeten hebben om te denken dat het hier allemaal stukken beter gaat. Wat de oplossing is, daar houdt deze docu zich helemaal niet mee bezig (en gelukkig maar), wat ze wel doet is het probleem extreem duidelijk schetsen. Een voorbeeld voor een hoop andere hitsige en populistisch propaganda die tegenwoordig vermomd gaat als documentaire.

Enige jammer is dat de speelduur wat te lang is en dat de aankleding wel nét iets spannender had gemogen, maar inhoudelijk helemaal niks op aan te merken.

3.5*

De kortste weg tussen Ohio en Bejing is over Canada, Alaska, Rusland en niet langs Europa.

Dus we liggen er als Europeaan zelfs niet eens tussen!

Rusland ligt voor de helft in Europa...

Ik mag toch hopen dat je de Beringzee kant van Rusland niet als Europa telt

Zoals in het begin van de documentaire aan Chinese arbeiders wordt verteld over hun nieuwe Amerikaanse collega's: ze houden niet van theorie of abstracte ideeën. Die komen in de documentaire dan ook beiden niet terug. Hierdoor blijft het geheel als ware een lange anekdote en blijven de grotere lessen onbehandeld. Een rechttoe rechtaan documentaire over een interessant onderwerp, eenvoudig maar gedegen behandeld.

Uiterst ironische titel toont hoe de Chinese glasfabrikant Fuyao aanvankelijk met open armen wordt verwelkomd in Dayton, Ohio, één van de vele Amerikaanse steden waar duizenden mensen hun banen verloren als gevolg van de economische crisis. Ze zijn allemaal blij weer aan het werk te kunnen, maar al gauw blijkt dat de Chinezen er niet alleen een hele andere werkethiek op na houden, maar dat ze zich ook niet (willen) houden aan Amerikaanse regels rondom o.a. veiligheid en werknemersrechten. Onvermijdelijk dreigen er vakbondsacties, maar Fuyao laat geen middel ongebruikt om die 'opstand' de kop in te drukken.

Een schrijnend portret van de manier waarop buitenlandse investeerders profiteren van de uitzichtloze situatie van werknemers, maar wat deze voor een Oscar genomineerde documentaire extra fascinerend maakt, is hoe open de Chinese bedrijfsleiding, alsmede de directeur, voor de camera zijn minachting uitspreekt voor de Amerikaanse werkethiek. Het bezoek van een aantal Amerikaanse leidinggevenden aan het moederbedrijf in China "om te zien hoe we efficiënter kunnen werken" levert enkele tenenkrommende momenten op die het enorme culture contrast onderstrepen. Het is belangrijk op te merken dat er ook aandacht is voor de oprechte vriendschappen die ontstaan tussen Amerikaanse en Chinese werknemers, maar uiteindelijk overwint de wanhoop en kun je alleen maar je hart vasthouden voor de toekomst van deze welwillende, maar ogenschijnlijk kansloze, hard werkende Amerikanen. Niet te missen!

Haha, echt geweldig dit en volledig geloofwaardig.

Wel zat ik me af te vragen hoe de bedrijfsleiding in hemelsnaam heeft ingestemd met dit zo dicht op de huid filmen hier. Het is toch wel nogal openlijk voor een Chinees bedrijf zou ik zeggen. Misschien dachten ze dat het leuke promotie was..?

Verder biedt de docu vooral een vrij verontrustend kijkje in een behoorlijk groot globaliseringsprobleem wat niet zo snel is op te lossen. Het is van alle kanten best begrijpelijk maar kom er maar eens uit wat het redelijke midden is, als je dat al zou willen als werknemer of werkgever.

In feite leer je niets nieuws van deze documentaire. Wereldwijd wordt er steeds meer geproduceerd, en de stijgende vraag naar producten heeft zijn consequenties voor de rechten van de fabriekswerkers, dat is algemeen wel bekend. Maar de bescheiden manier van filmen is aangenaam en doet je sympathiseren met de werknemers. De opbouw is ook heel aardig. De film begint als een (echt grappige) soort komedie over cultuurverschillen, om geleidelijk te veranderen in iets meer ongemakkelijks. Soms ook wel ongemakkelijk op een komische manier (die trip naar China leek wel een aflevering van South Park of zo), maar de conclusies zijn toch somber. 3.5*.

Meest recente Oscarwinnaar voor beste documentaire, geproduceerd door Higher Ground Productions, het productiehuis van de Obama's. Regisseur Steven Bognar heeft een Belgische link: zijn moeder is Belg en vluchtte tijdens WOII naar de VS.

Oscarwinnaar verklaart zijn grote liefde voor ‘zijn’ Vlaamse... (Leuven) - Het Nieuwsblad

Eentje die ik binnenkort wel wil zien (op Netflix).

Gaat ‘American Factory’ over een botsing van culturen? Ook. Maar toch vooral over wat er met banen gebeurt als je ze uitbesteedt aan een gewetenloos überkapitalisme: alleen efficiëntie telt, en dat tegen de laagst mogelijke prijs. Jobs geven geen identiteit meer, geen waardigheid, geen verbondenheid. Het is ieder voor zich, het individu tegen iedereen die hem/haar zou kunnen vervangen. Met als gevolg: angstcultuur. Sociale isolatie. Terugplooien op het eigen gelijk. Verharding. Verrechtsing. Enfin, eigenlijk de wet van veel vraag en weinig aanbod, zoals de markten het graag hebben.

Of is dit te kort door de bocht? De documentaire laat namelijk ook zien wat het Chinese antwoord is op het Amerikaanse (en in principe ook Europese) vakbondsverhaal. Met name: identiteitsvorming via de glitter & glamour die het bedrijf kan uitstralen, een zodanige identificatie met de arbeid dat er verder niets meer hoeft te zijn. De mens niet als consument, maar als arbeider, als constructeur van het consumentisme. Een wereld omgekeerd – niet werken om te leven, maar leven om te werken?

Breken Steven Bognar en Julia Reichert daar een lans voor? Uiteraard niet. Maar ze laten wel zien dat ons hedonistisch en dus op consumptie gericht paradigma niet het enige is – het maakt per slot van rekening niet gelukkig, toch? Verder trouwens ontluisterend in welke termen hier over de gouverneur wordt gesproken. Dixit het kapitaal over de politiek, de centen boven de mensen. Walgelijk. En net daarom aan te bevelen, hoewel de documentaire qua tempo behoorlijk loom aandoet…

3*

Obama doc, gemaakt door een ouder stel blijkt toch goud in handen. De film volgt de opening van een autoglas fabrikant ergens in Rust Belt opgericht door een Chinese miljardair waar vervolgens arbeiders moeten worden geronseld. En daar komt de onvermijdelijke vraag: Is this an union job? Antwoord: beslist niet!!!! Vanaf dat moment zit de spanning er al goed in. Voor de antropologen lijkt me dit verplicht voer. Dat geldt ook voor de socialisten en de neoliberalen onder ons. Ik heb dat vakbondsding gevolgd bij amazon.com. Die werd verloren (of gewonnen), deze doc toont welke (niet zulke fijne) methoden 'de multinational' gebruikt om het vakbondsmonster de kop in te drukken. Dankzij stiekeme geluidsopnamen. Niet dat de doc een partij kiest tussen deze 2 kampen. Iedereen wordt gehoord en iedereen is belachelijk eerlijk.

Het belangrijkste thema is het afbrokkelen van de middenklasse in de VS, de lonen worden lager, de eisen worden hoger, mensen hebben 2 banen. En natuurlijk de tijd toen het beter was.

Deels fascinerende documentaire over de in 2014 door een chinese miljardair geopende fabriek van de Fuyao Glass Industry Group, in een oude General Motors-fabriek in Dayton, Ohio. De botsing tussen de amerikaanse en de chinese cultuur is het meest interessante aspect, maar helaas richt de documentaire zich vaak op randzaken die minder weten te boeien, zoals de pogingen de vakbond buiten de deur te houden. Jammer, want het zijn nu juist de persoonlijke verhalen van de betrokkenen, zowel amerikaans als chinees, die indruk maken. Niet volledig een gemiste kans, daar is de documentaire simpelweg te goed voor, maar ik had liever een iets andere aanpak gezien.