The Cave (2019)

Vanaf 2 januari 2020 in de bioscoop (Cinema Delicatessen)

Lijkt me wel erg goed, maar Miss Milton is minder enthousiast. Anders maar VOD, zal voor december ook wel thuis te zien zijn, verwacht ik.

De film begint met de stelling dat de Syrische regering, geholpen door haar Russische bondgenoten, oorlog voert tegen haar eigen bevolking en die tracht uit te roeien met chemische wapens, zodat direct duidelijk is dat de film een soort ant-Assad-propagandafilm of in ieder geval een zeer partijdige film is. Nu lijkt dat in dit geval ook onvermijdelijk omdat de documentaire de boodschap vertelt van Amani, dat is de (vrouwelijke) directeur van een ondergronds ziekenhuis in Ghouta dat onder vuur ligt van de regering en de Russen, en maakt me het partijdige perspectief ook niet uit, want het kan sowieso interessant zijn om het verhaal van een partij in het Syrische conflict te horen. Maar helaas is de documentaire helemaal niet interessant: afgezien van een paar propagandistische teksten aan het begin en het einde van de film krijgen we helemaal geen informatie, zoals je wel zou verwachten van een documentaire, maar slechts beelden. Maar die beelden bieden niets wat we al weten, namelijk dat het oorlog is in Syrië en dat in een ziekenhuis gewonden worden behandeld. De directeur is ook kinderarts zodat we vooral veel gewonde kinderen zien – altijd goed voor de propaganda – maar de getoonde kinderen zijn eigenlijk nooit zwaar gewond (de kinderen gaan alleen dood bij een chloorgasaanval maar ook dan is er geen letsel te zien), zodat de beelden niet echt schokken en de film dus ook als propaganda faalt.

De film is vooral heel eentonig en saai: je hoort 95 minuten lang bombardementen en je ziet brancards met gewonden binnen gebracht worden met een focus op Amani die zich vooral zorgen maakt dat een bom op het ziekenhuis kan vallen, die zich afvraagt of het allemaal wel zin heeft, die God verzoekt de regering en de Russen te vernietigen, die keuvelt met de kok en anderen, maar die eigenlijk als directeur niets nuttigs lijkt te doen. Een enkele keer ontmoet ze weerstand als directeur omdat veel Syriërs vinden dat vrouwen niet behoren te werken en sowieo geen leiding zouden moet geven, zodat ze wordt geportretteerd als een dubbele held: omdat ze in een oorlogsgebied kinderen redt en omdat ze ook nog tegen het patriarchaat moet vechten. Sommige mensen zullen het geweldig vinden maar ik kan er helemaal niets mee, nu de documentaire op geen enkele manier iets interessants meldt of toont wat we nog niet wisten.

Beklemmende film. De oorlog In Syrië komt zo wel erg dichtbij.... alsof je er zelf bij bent. Zo Om me heen kijkend in de filmzaal, maaktE de film Op iedereen een diepe indruk.

Het knappe van de film is, dat ondanks de uitzichtloze situatie en het brute geweld, de film toch ook hoopgevend is, door de mensen onder de grond/ in het ziekenhuis, die niks anders doen dan overleven en tegelijk hun medemensen helpen, en levens te redden.

Wtf zijn de Russen daar aan het doen..dacht ik tijdens de film..is het een soort Guernica van de 21e eeuw!!?

Om het maar gelijk een propagandafilm te noemen, omdat het beestje bij de naam genoemd wordt:namelijk de verder onzichtbare Russen, getuigd van misplaatst cynisme. We horende bommenwerpers, en zien ze af en toe hoog in de lucht. Een beetje achtergrond informatie vooraf lijkt mij hier volledig op zijn plaats.

Hoewel deze internationale productie over een ondergronds ziekenhuis in de belegerde Syrische stad Al Ghouta zo nu en dan voelt als een herhaling van zetten, is het relaas van de artsen - veelal studenten - onder leiding van Dr Amani zeer de moeite waard. Iedereen heeft waarschijnlijk wel reportages gezien over de slachtoffers van chemische aanvallen in Syrië, waarbij kinderen veelvuldig in beeld komen, maar deze documentaire gaat voorbij het beeld en toont niet alleen hoe Armani en haar toegewijde collega's de verwondingen van deze kinderen, onder erbarmelijke omstandigheden, verzorgen, maar ook hoe 'The Cave' (de bijnaam van het ziekenhuis) een plek is waar die kinderen kunnen praten over hun ervaringen en samen, in relatieve veiligheid, kunnen spelen.

Een enkele mannelijke bezoeker is kritisch op het feit dat een vrouw de touwtjes in handen heeft, maar Amani is tot twee keer toe democratisch gekozen tot leider van het artsenteam en geniet de volledige steun van al haar collega's. We zien ook hoe het personeel ondanks alles met een heerlijk gevoel voor humor door het leven gaat, onder anderen bij pogingen om met gebrekkige ingrediënten een maaltijd voor het hele ziekenhuis te maken. Dit zijn de mensen achter de nieuwsverhalen, zonder opsmuk en zonder pratende hoofden. Een vaak indrukwekkende en uiterst relevante documentaire.

Ben die Syrië-docu's wel een beetje beu onderhand. En deze is ook gewoon niet goed. Eindeloze beelden van het werk van het medisch personeel. Ja, als dat dan kinderen zijn grijpt dat automatisch al meer aan, maar zelfs al is dit een ondergronds ziekenhuis in een belegerde stad, op basis van wat je te zien krijgt had je net zo goed naar een of andere goedkope realityserie op tv kunnen kijken. Enkel de beelden van slachtoffers van chemische wapens springen er nog een beetje uit. En dat is in journaalbeelden al veel schokkender getoond.

Verder is de productie ook raar gelikt allemaal. Iemand heeft de merkwaardige keuze gemaakt om over veel scènes drammerige, bombastische en soms zelfs spannende muziek te spelen. Door dit soort aangedikte emoties kijk je ook met enig wantrouwen naar wat je verder te zien krijgt. Ook Last Men in Aleppo werd er destijds al van beschuldigd propaganda te zijn. Met dat in het achterhoofd voelt een scène waarin een patiënt om een mannelijke dokter vraagt ook ietwat gemaakt.

Ik kan ook niet om een vergelijking met For Sama heen, een documentaire met een vergelijkbaar onderwerp. Dat is een veel persoonlijkere en rauwere documentaire, waarin je als kijker niet wordt gespaard van de meest vreselijke verwondingen. En wat ook opvalt is dat het ziekenhuispersoon daar veel zakelijker en professioneler overkomt. Ze reageren haast fascinerend routineus op de veelvuldige bombardementen, die ook daadwerkelijk het ziekenhuisgebouw vernielen op een gegeven moment. Vergelijk dat met het personeel in deze film, dat relatief een stuk veiliger lijkt te zijn. 2.5*.