Black Mother (2018)

Wow, Khalik Allah. Toen Beyoncé's Lemonade uitkwam, zag ik zijn naam in het rijtje staan van de verantwoordelijke cinematographers en als 2nd unit director (de plantage scènes zijn volgens mij van hem). Hoewel ik onder de indruk was van dit 'visual album', zoals de vorm betiteld werd, bleef de naam niet hangen. Bovendien was Lemonade een samenwerking tussen meerdere artiesten. In het niet onthouden van die naam, komt met deze indrukwekkende 'documentaire' (dat woord doet geen recht aan de film, Black Mother is zoveel meer dan dat) vermoedelijk voorgoed verandering.

Ik heb er gelijk een middagje van gemaakt, en terugkijkend is de groei van deze filmmaker de afgelopen jaren duidelijk te zien. Evenzeer fotograaf als filmmaker, is hij jaren bezig geweest met het fotograferen van de mensen die zich ophouden op de beruchte New Yorkse hoek van 125th en Lexington, waar een hoop mensen rondhangen onder invloed van alcohol en drugs, zoals de problematische, synthetische drug K2. Deze foto's zijn in 2017 uitgebracht in het boek Souls Against the Concrete. Tijdens het maken van foto's, iets dat hij zegt altijd te zullen blijven doen, ontwikkelde Allah zich tevens als filmmaker. Eerst met shorts als Urban Rashomon en Antonyms of Beauty (Vimeo), en in het verlengde daarvan kwam zijn indrukwekkende debuut Field Niggas (2015) dat zich op diezelfde problematische hoek in Harlem richtte.

Black Mother is wellicht nog persoonlijker. Khalik Allah mag opgegroeid zijn in New York, maar heeft een Iraanse vader, terwijl zijn moeders familie Jamaicaans is. Deze documentaire werpt licht op de nationale en culturele identiteit van Jamaica, haar postkoloniale geschiedenis en socio-economische staat. Tegelijkertijd krijgen we door alle karakters die in beeld komen een beeld van zaken als religie en genderverhoudingen. Dat klinkt droog, maar de filmmaker doet dit net als in Field Niggas door onder andere de straat op te gaan. Voorbijgangers, prostituees en potentiële cliënten die een mogelijke transactie bespreken, compleet van de wereld zijnde junkies en bezorgde moeders die de staat van hun lekkende hutwoning beklagen; Allah mengt nieuwe met oude beelden, van zwart-wit tot VHS, Super 8, en knallend HD. Hij laat zowel willekeurige vreemden als zijn eigen familie aan het woord, zonder dat hier veel aandacht aan wordt besteed, ze zijn immers allen onderdeel van het grotere verhaal dat hier door de lens van de regisseur wordt getoond.

Khalik Allah hangt zijn film losjes op aan een constructie van een zwangere vrouw, die nu en dan in beeld komt: 'The movie takes its structure from the three trimesters of a pregnancy: the first part assembles the outlines of the island’s colonial history; the second hints at the beauty and tribulations of womanhood; and the final features prayer and baptism as part of a pellucid ode to mortality'. Dit werkt aardig ondanks dat het op sommigen wat gekunsteld of zelfs pretentieus over zou kunnen komen, maar het is geen noodzakelijk onderdeel om van deze film te genieten. Intellectueel, historisch bewust, visionair en bevlogen is Black Mother absoluut, maar pretentieus vond ik het allerminst.

Ik kan nauwelijks wachten op wat deze man hierna gaat doen. Onderaan dit verhelderende interview licht deze veelbelovende regisseur een tipje van de sluier op, en het is goed om te weten dat er meer werk naar ons toekomt van een filmmaker die echt wat te vertellen heeft, en tevens kundig is in de wijze waarop.

De eerste 4,5* van 2019 is binnen.

John Milton hij ging daar niet specifiek op in. Wel begreep hij dat mensen af en toe hun ogen zouden sluiten vanwege het “volle bord” dan wel het “lelijke” zoals hij dat noemde. Hij kwam plots aan het eind aanlopen (was ook een verrassingen voor programmeur Inge de Leeuw) dus heeft mss geeneens weglopers gezien.